پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: در ماه‌های اخیر، به‌ویژه از نیمه دوم سال 1404 تا روزهای منتهی به آغاز سال 1405، بازار پوشاک کودک در ایران با تغییرات و نوسانات قابل‌توجهی مواجه است. این تحولات در بستری از شرایط کلی اقتصاد کشور، شامل تورم فزاینده، نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینه‌های تولید و واردات رخ داده و به‌طور مستقیم بر قیمت‌گذاری، میزان عرضه و الگوی تقاضای این بخش از بازار اثر گذاشته است. پوشاک کودک به‌عنوان یکی از اقلام ضروری در سبد مصرفی خانوارها، از جمله حوزه‌هایی است که حساسیت بالایی نسبت به تغییرات اقتصادی دارد و کوچک‌ترین نوسان در متغیرهای کلان می‌تواند آثار محسوسی بر آن برجای بگذارد.

در این دوره، افزایش چشمگیر قیمت برخی اقلام مرتبط با کودکان، به‌ویژه کالاهای ضروری مانند پوشک، فشار مضاعفی بر بودجه خانوارها وارد کرده است. رشد قیمت‌ها در بسیاری از موارد فراتر از توان تعدیل درآمدی خانواده‌ها بوده و در نتیجه، قدرت خرید به‌طور محسوسی کاهش یافته است. این وضعیت نه‌تنها موجب محدود شدن خرید پوشاک جدید شده، بلکه تغییر در رفتار مصرف‌کنندگان را نیز به دنبال داشته است؛ به‌گونه‌ای که با گرایش به خرید کالاهای ارزان‌تر و استفاده طولانی‌تر از پوشاکِ در حال استفاده، همراه شده است.

از سوی دیگر، فعالان این حوزه نیز با چالش‌های متعددی مواجه بوده‌اند. افزایش بهای مواد اولیه، رشد هزینه‌های حمل‌ونقل، مشکلات تأمین ارز و محدودیت‌های نقدینگی از جمله عواملی بوده که بر فرآیند تولید و توزیع تأثیر گذاشته است. در برخی موارد، این شرایط به کاهش تنوع کالا، عرضه با تأخیر، یا افزایش بیشتر قیمت‌ها منجر شده است. همچنین مشاهده می‌شود که برخی فروشندگان برای تحریک تقاضا یا مدیریت جریان نقدینگی، به روش‌هایی همچون فروش اقساطی روی آورده‌اند که خود نشانه‌ای از رکود نسبی در بازار است.

در مجموع، بازار پوشک کودک در ماه‌های گذشته در تقاطع سه عامل اصلی افزایش هزینه‌های تولید، کاهش قدرت خرید خانوار و نوسانات اقتصاد کلان قرار گرفته و ترکیبی از رشد قیمت، افت تقاضا و محدودیت‌های عرضه را تجربه کرده است.

برای یک نیاز روزمره هم باید حساب‌وکتاب کنیم

افزایش چشمگیر قیمت پوشک و سایر اقلام ضروری کودک در ماه‌های اخیر، بسیاری از خانواده‌ها را با چالش‌های اقتصادی جدی مواجه کرده است و مدیریت هزینه‌های روزمره را دشوار کرده است.

یک مادر اهل خرم‌دره در این باره به صدای زنجان گفت: پوشک کالای لوکس نیست؛ یک نیاز روزمره است. برای تهیه هر بسته مجبوریم بخش‌هایی از هزینه‌های دیگر خانواده را کنار بگذاریم و حتی برای یک کالای ضروری هم باید حساب‌وکتاب کنیم.

وی افزود: با افزایش مداوم قیمت‌ها، خرید لباس نو یا سایر اقلام فرزندمان را به تعویق می‌اندازیم تا ابتدا نیازهای اساسی تأمین شود.

پدر این خانواده نیز با اشاره به کمبود برخی برندها گفت: بعضی فروشگاه‌ها موجودی محدودی دارند و قیمت‌ها در هفته‌های اخیر به‌شدت تغییر کرده است.

 این شرایط مدیریت اقتصادی خانواده را دشوار و باعث استرس مضاعف شده است.

وی ادامه داد: فشار اقتصادی فقط مربوط به پول نیست؛ نگرانی و استرس ناشی از مدیریت هزینه‌ها روی کل خانواده تأثیر می‌گذارد. تلاش می‌کنیم با برنامه‌ریزی، نیازهای فرزندمان را اولویت‌بندی کنیم، اما این، شرایط روزمره را پیچیده کرده است. امیدوارم روزی برسد که دیگر نگران خرید چیزهای ضروری نباشیم.

کاهش عرضه پوشک در برخی داروخانه‌ها ناشی از کمبود نقدینگی و اولویت‌بندی تأمین دارو و اقلام حیاتی است

مهدی بیگدلی معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان در گفت‌وگو با صدای زنجان درباره افزایش قیمت پوشک اطفال و بزرگسال و برخی مشکلات عرضه در داروخانه‌ها اظهار کرد: موضوع قیمت‌گذاری پوشک در حوزه اختیارات وزارت صنعت، معدن و تجارت است، اما عرضه این محصولات در داروخانه‌ها به دلیل ماهیت سلامت‌محور آن‌ها انجام می‌شود.

وی با اشاره به نوسانات قیمتی اخیر افزود: یکی از چالش‌های موجود، تفاوت قیمت درج‌شده روی بسته‌بندی با قیمت‌های جدید مصوب و فاکتورهای خرید است که برای داروخانه‌ها مشکلاتی ایجاد کرده است. بیگدلی ادامه داد: داروخانه‌ها برای تأمین محصولات سلولزی مانند پوشک و ایزی‌لایف ناچارند مبالغ مربوطه را به‌صورت نقدی و در بازه زمانی کوتاه‌مدت، معمولاً کمتر از 20 روز، پرداخت کنند. این در حالی است که در حوزه دارو، مکمل و شیرخشک، بازپرداخت مطالبات از سوی سازمان‌های بیمه‌گر با تأخیرهای چندماهه همراه است. معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی زنجان تصریح کرد: در شرایط فعلی اقتصادی و با توجه به افزایش قابل توجه قیمت برخی داروهای برند و مکمل‌ها، داروخانه‌ها ناچار به اولویت‌بندی در تأمین اقلام هستند.

بدیهی است که اولویت اصلی داروخانه‌ها تأمین دارو، تجهیزات پزشکی، مکمل‌ها و شیرخشک است و در صورت محدودیت منابع مالی، اقلامی که در درجه دوم اهمیت قرار دارند، ممکن است به‌طور موقت از چرخه عرضه حذف شوند.

وی تأکید کرد: اگر داروخانه‌ای توان مالی و نقدینگی کافی داشته باشد، از عرضه این محصولات استقبال می‌کند؛ چراکه خرید و فروش آن‌ها عمدتاً به‌صورت نقدی انجام می‌شود و مطالبات معوق بیمه‌ای در این بخش وجود ندارد. اما با توجه به تأخیر طولانی‌مدت پرداخت مطالبات از سوی سازمان‌های بیمه‌گر و افزایش هزینه‌های جاری، به‌ویژه در ماه‌های پایانی سال، برخی داروخانه‌ها ناچار به کاهش یا حذف عرضه این اقلام شده‌اند.

نظارت‌ها بر قیمت و عرضه پوشاک انجام می‌شود

حسین منصوری معاون نظارت و بازرسی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت استان زنجان نیز در تشریح آخرین وضعیت تأمین و نظارت بر عرضه پوشک در استان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان اظهار کرد: با توجه به نوسانات نرخ ارز در ماه‌های اخیر، موضوع قیمت‌گذاری و نحوه عرضه این کالا به‌صورت مستمر در دستور کار دستگاه‌های نظارتی قرار گرفته است.

وی با اشاره به فعالیت واحد تولیدی استان افزود: در حال حاضر یک واحد تولیدی پوشک در استان فعال است که به آن اعلام شده قیمت‌های قبلی تولید را رعایت کند و محصولات تولیدشده با نرخ‌های پیشین نیز با همان قیمت عرضه شوند. همچنین رصد آماری و سامانه‌ای به‌صورت مستمر انجام می‌شود تا از عرضه کالاهای تولید قبلی با قیمت‌های جدید جلوگیری شود.

معاون نظارت و بازرسی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت استان زنجان درباره نظارت بر سطح خرده‌فروشی تصریح کرد: در ایام پایانی سال و همزمان با ماه مبارک رمضان، پوشک در زمره کالاهایی قرار دارد که مشمول نظارت ویژه است. در این راستا، از اتحادیه‌های صنفی خواسته شده حضور میدانی مستمر داشته باشند و هماهنگی لازم با شبکه بهداشت نیز انجام شده است تا عرضه این کالا صرفاً در مراکز دارای مجوز و با قیمت مصوب درج‌شده روی بسته‌بندی انجام شود.

منصوری تأکید کرد: شهروندان در صورت مشاهده هرگونه گران‌فروشی، فروش اجباری یا تخلف، می‌توانند موضوع را از طریق سامانه 124، شماره 135 تعزیرات حکومتی و همچنین 31411 اتاق اصناف گزارش دهند تا در سریع‌ترین زمان ممکن رسیدگی و برخورد قانونی انجام شود.

معاون نظارت و بازرسی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت استان زنجان با اشاره به افزایش قیمت برخی برندهای خارج از استان در ماه‌های گذشته خاطرنشان کرد: مواردی از افزایش نرخ بدون اخذ مجوز قانونی شناسایی شد که ضمن رصد شرکت‌های پخش، موضوع به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، سازمان تعزیرات حکومتی و استان‌های مربوطه اعلام شد. در برخی موارد نیز تعدیل نرخ صورت گرفت و حتی واحد تولیدی استان که افزایش قیمت اعمال کرده بود، ملزم به کاهش قیمت در آن مقطع شد.

وی درباره برخی موضوعات مطروحه مبنی بر کاهش مراکز عرضه به دلیل سیاست‌های فروش نقدی یا کوتاه‌مدت شرکت‌ها گفت: افزایش قیمت‌ها به‌طور طبیعی بر توان خرید واحدهای خرده‌فروشی تأثیرگذار است، اما این موضوع لزوماً به معنای کاهش گسترده مراکز عرضه نیست. سیاست‌های توزیعی شرکت‌ها ممکن است در شرایط نوسان ارزی تغییر کند، اما تاکنون کمبود خاصی در زمینه پوشک کودک در استان گزارش نشده است.

منصوری تأکید کرد: روند تأمین و توزیع این کالا به‌صورت مستمر در حال پایش است و دستگاه‌های مسئول اجازه بروز تخلف یا اخلال در بازار را نخواهند داد.