پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: همواره در تاریخ بوده‌اند افراد و صاحبان قدرتی که با برنامه دستیابی به اهداف مادی، سیاسی، انسانی و غیره آغازگر جنگ بودند، جنگ همیشه همراه با خسارت‌های مالی و جانی برای کشور‌های درگیر بوده است. یکی از مسائل حائز اهمیت در جنگ‌ها، آسیب‌های زیست محیطی وارده به کشور‌ها می‌باشد؛ مسئله‌ای که می‌تواند به شدت حیات بشریت و موجودات زنده را تحت تاثیر خود قرار دهد.

در کشور‌هایی که خود، درگیر مسائلی چون خشکسالی، کمبود آب، فرسایش خاک و غیره هستند، جنگ تنها می‌تواند فشار‌ها را بیشتر کند.

با وجود زمزمه‌هایی در خصوص حمله به نیروگاه‌ها، صنایع و غیره در زمان جنگ و احتمال رخ دادن برخی حوادث، انتشار آلاینده‌ها در هوا، احتمال نشت مواد شیمیایی، افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی بیشتر شده و عوامل مذکور می‌توانند کیفیت محیط زیست را در کوتاه و طولانی مدت تحت تاثیر قرار دهند؛ علاوه بر آن آسیب جبران نشدنی و مدت زمان طولانی برای احیا برخی منابع طبیعی، از جمله مسائل قابل توجه در جنگ‌ها است.

به گفته مسئولان کشور در ایام جنگ رمضان زیستگاه‌های دریایی  4 استان جنوبی کشور آلوده و به آن‌ها خسارت وارد شده، 9 هزار و 400 تن گاز دی اکسید گوگرد و 477 هزار تن گاز دی اکسید کربن انتشار یافته است.

در ایام جنگ رمضان 233 میلیون لیتر مواد سوختنی شامل بنزین، گازوئیل، نفت سفید و نفت کوره اشتعال و سوخته شده و حدود 960 هزار تن انواع گاز‌های گلخانه‌ای و آلاینده به دلیل انفجار 3 انبار نفت در ری، شهران و قرچک انتشار یافته است.

خطر آلودگی‌های زیست محیطی در جنگ

در این زمینه فاطمه باباخانی، فعال حوزه علوم و مهندسی محیط زیست استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به آسیب‌‌های زیست محیطی جنگ‌ها، اظهار کرد: جنگ در تضاد با توسعه پایدار و محیط زیست است، به گفته برخی منابع در 2 هفته نخست جنگ حدود 5 میلیون تن کربن دی اکسید و گاز‌های گلخانه‌ای وارد هواکره شده‌ که موجب پدیده تغییر اقلیم شده‌اند؛ پدیده تغییر اقلیم نیز موجب افزایش دمای هوا، خشکسالی و بیابان‌زایی می‌شود.

وی با بیان اینکه تجاوز به برخی شرکت‌ها و نیروگاه‌ها علاوه بر آسیب به چرخه اقتصاد کشور، می‌تواند موجب انتشار گاز‌های سمی شود، ادامه داد: این اقدام موجب می‌شود حجم بسیاری از فلزات سنگین وارد آب و خاک شده و چرخه محیط زیست را مختل کند که این اقدام می‌تواند سلامت انسان‌ها را از لحاظ پوستی و سیستم نفسی تحت تاثیر خود قرار دهد.

آلودگی‌های غیر‌قابل پاکسازی در حملات جنگی

باباخانی با اشاره به اینکه آلودگی‌های شیمیایی و سمی غیرقابل پاکسازی حملات به تأسیسات صنعتی و نظامی، حجم عظیمی از مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین را وارد چرخه محیط زیست کرده است، مطرح کرد: برخلاف آوار ساختمان‌ها، این آلودگی‌ها قابل جمع‌آوری یا بازیافت نیستند؛ این مواد در خاک و آب رسوب می‌کنند و سال‌ها در محیط باقی می‌مانند همچنین در این زمینه کارشناسان هشدار می‌دهند که این آلودگی‌ها زنجیره غذایی را مختل کرده و سلامت ساکنان منطقه را برای دهه‌ها با خطرات جدی‌ بیماری‌های قلبی، سرطان و نقص مادرزادی مواجه خواهد کرد.

فعال محیط زیستی زنجانی با بیان اینکه مواد و فلزات به‌کار رفته در تاسیسات و فروند‌های هواپیمایی، ناو‌ها و بمب افکن‌ها می‎‌تواند مواد سمی را در هواکره افزایش دهد، افزود: مواد سمی و فلزات سنگین به‌کار رفته در تجهیزات جنگی و انفجار‌های ناشی از آن‌ها می‌تواند وارد هواکره شده، به آب نفوذ کرده و وارد خاک شوند؛ ادامه این چرخه می‌تواند به‌طور مستقیم و غیر مستقیم زندگی انسان‌ها و تمام موجودات زنده روی کره زمین را تحت تاثیر خود قرار دهد.

زندگی جانداران، در معرض خطر

وی با اشاره به خطر‌های زیست محیطی در ناحیه جنوب کشور، عنوان کرد: بر اثر برخی اصابت‌ها در تنگه هرمز، زندگی موجودات آبی این بخش تحت تاثیر قرار گرفته و موجب شده عایق بدن پستانداران، لاک‌پشت‌ها و بسیاری از پرنده‌های ساکن در این مناطق آسیب دیده و محافظت در برابر آسیب‌های جدی از آنان از بین برود و نتوانند مثل گذشته به ادامه زندگی بپردازند. باباخانی ادامه داد: به سبب اتفاقات ذکر شده، ادامه شرایط در بازه زمانی طولانی مدت می‌تواند موجب کاهش تنوع زیستی شود.

آسیب به واحد‌‎های صنعتی استان در جنگ رمضان

همچنین در این زمینه سید رضا موسوی، مدیر‌کل محیط زیست استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به جنگ رمضان و حوادث رخ داده در استان، اظهار کرد: در جنگ تحمیلی رمضان بر اثر برخی تهاجم‌ها، تعدادی از واحد‌های صنعتی استان آسیب دیدند اما خوشبختانه به دلیل اینکه این واحد‌های صنعتی از جنس واحد‌های تولیدی در حوزه مواد شیمیایی نبودند، پراکندگی مواد شیمیایی، انتشار گاز‌ها و آتش‌سوزی گسترده در استان نداشته‌ایم.

وی با اشاره به اینکه بیشتر خسارات جنگ در بخش جنوبی کشور و استان تهران بوده است، عنوان کرد: در بخش‌های مذکور از کشور، آتش‌سوزی و توزیع گاز‌های گلخانه‌ای و سمی اتفاق افتاد که به تدبیر مسئولان نحوه مواجهه با آن‌ها از پیش تعیین شده بود.