پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: ذرت، پس از گندم و برنج، سومین محصول استراتژیک در نظام کشاورزی و امنیت غذایی جهان محسوب می‌شود. این گیاه به دلیل انعطاف‌پذیری اقلیمی و توانایی تولید عملکرد بسیار بالا در واحد سطح، نه تنها نقش کلیدی در تأمین بخش بزرگی از کالری مصرفی انسان دارد، بلکه به عنوان ستون اصلی صنعت خوراک دام و طیور، نقشی بی‌بدیل در پایداری زنجیره تأمین پروتئین ایفا می‌کند. اهمیت اقتصادی ذرت فراتر از صنایع غذایی است؛ این محصول به عنوان ماده اولیه در صنایع تبدیلی نظیر تولید نشاسته، روغن، سوخت‌های زیستی و مواد شیمیایی، نقشی چندبعدی در اقتصاد کشاورزی دارد. از نظر زراعی نیز کشت ذرت به دلیل دوره رشد کوتاه، قابلیت بالای مکانیزاسیون و تناسب با الگوهای مختلف کشت، گزینه‌ای بسیار جذاب برای کشاورزان به شمار می‌رود اما به گفته برخی فعالین حوزه کشاورزی، این محصول درمقایسه با سایر محصولات که نقش اصلی در تامین نهاده‌های دامی را دارند، محصولی است که نیاز بیشتری به آب دارد و بهتر است در مواردی با توجه به شرایط کم‌آبی و خشکسالی حاکم بر استان، محصولات دیگری جایگزین آن شود.

کشت ذرت علوفه‌ای در زنجان، بیش از سطح ابلاغ شده است

در این زمینه علی اربطی، مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به برنامه‌ کشت ذرت علوفه‌ای در استان اظهار کرد: با توجه به شرایط منابع آبی و لزوم مدیریت مصرف آب، برنامه‌ریزی برای کاهش تدریجی سطح زیر کشت ذرت و جایگزینی آن با محصولات کم‌آب‌بر از جمله سورگوم در دستور کار قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه سطح ابلاغی کشت ذرت علوفه‌ای در استان برای سال جاری یک‌هزار و 294 هکتار تعیین شده است، بیان کرد: پیش‌بینی می‌شود سطح واقعی کشت با توجه به استقبال کشاورزان و نیاز واحدهای دامداری به خوراک دام، به حدود یک‌هزار و 700 هکتار برسد.

مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به این آمار کشت ذرت علوفه‌ای در مدت مشابه سال گذشته نیز گفت: در سال زراعی گذشته، سطح ابلاغی کشت ذرت یک‌هزار و 584 هکتار بود، اما در عمل یک‌هزار و 706 هکتار از اراضی استان زنجان به کشت این محصول اختصاص یافت.

این مسئول ادامه داد: عملکرد پیش‌بینی‌شده ذرت علوفه‌ای در استان زنجان حدود 55 هزار و 600 تن در هر هکتار برآورد شده بود که بر همین اساس تولیدی در حدود 88 هزار و 96 تن پیش‌بینی می‌شد، اما با توجه به شرایط مناسب تولید، عملکرد واقعی به 62 هزار و 173 تن در هکتار رسید و در نهایت میزان تولید ذرت علوفه‌ای استان به حدود 106 هزار و 86 تن افزایش یافت.

کشت تنها 4 هکتاری ذرت دانه‌ای در استان زنجان

مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی زنجان با تأکید بر اینکه عمده ذرت تولیدی در استان زنجان از نوع ذرت علوفه‌ای است، افزود: کشت ذرت دانه‌ای در استان زنجان بسیار محدود بوده و در حال حاضر تنها در حدود 4 هکتاراز اراضی استان انجام می‌شود که بیشتر مصرف محلی دارد.

وی با اشاره به بخش عمده مصرف ذرت در زنجان، تصریح کرد: بخش عمده ذرت تولیدی استان زنجان برای تأمین خوراک دام و طیور مورد استفاده قرار می‌گیرد و نقش مهمی در تأمین علوفه مورد نیاز دامداری‌های استان دارد.

میزان تولید ذرت علوفه‌ای با توجه به تعداد دام در استان، کافی نیست

این مسئول با اشاره به وضعیت تأمین نهاده‌های دامی در استان زنجان گفت: علاوه بر ذرت علوفه‌ای، سالانه حدود 118 هزار تن جو نیز در استان تولید می‌شود، اما با توجه به تعداد دام و طیور موجود، این میزان تولید همچنان پاسخگوی کامل نیاز استان نیست و مشکل کمبود علوفه دامی در استان وجود دارد.

مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی زنجان ادامه داد: شرایط بازار و نحوه تأمین نهاده‌ها در کنار میزان تولید داخلی، در برخی مقاطع موجب افزایش قیمت ذرت شده است. وی با اشاره به سیاست‌های مدیریت منابع آب در بخش کشاورزی بیان کرد: ذرت از جمله محصولات نسبتاً پرمصرف از نظر آب محسوب می‌شود و به همین دلیل در سال‌های اخیر برنامه‌ریزی برای کاهش سطح زیر کشت آن و حرکت به سمت کشت محصولات جایگزین در دستور کار قرار گرفته است.

سورگوم جایگزین ذرت می‌شود

این مسئول با اشاره به جایگزینی محصول جدید کم آب ‌بر به‌جای ذرت، افزود: در این راستا سورگوم علوفه‌ای به‌عنوان یکی از محصولات جایگزین معرفی شده است که علاوه بر عملکرد مناسب، نیاز آبی کمتری نسبت به ذرت دارد. مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی زنجان با اشاره به کشت سورگوم در استان زنجان گفت: در سال گذشته حدود 335 هکتار سورگوم علوفه‌ای در استان کشت شد و این برنامه در سال جاری نیز ادامه دارد و بذر این محصول در اختیار کشاورزان قرار گرفته و عملیات کشت آن در حال انجام است.

وی با اشاره به زمان برداشت ذرت علوفه‌ای گفت: کشت ذرت علوفه‌ای از روز‌های گذشته آغاز شده، این محصول معمولاً 65 تا 70 روز پس از کاشت آماده برداشت می‌شود و برداشت آن به‌صورت کاملاً مکانیزه انجام می‌گیرد.

این مسئول با اشاره به نحوه کشت ذرت افزود: در فرآیند برداشت، محصول توسط دستگاه‌های چاپر برداشت و خرد شده و سپس برای تولید سیلو مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی زنجان درباره تأثیر بارندگی‌ها بر وضعیت کشت محصولات کشاورزی در استان گفت: اگرچه ذرت محصولی آبی محسوب می‌شود و آبیاری آن عمدتاً از منابع آب سطحی و زیرزمینی انجام می‌شود، اما بارش‌ها از طریق افزایش روان‌آب‌ها، بهبود جریان رودخانه‌ها و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی می‌تواند به بهبود وضعیت تأمین آب کشاورزی کمک کند.

 در سال‌های خشک، کشاورزان با مشکلات جدی در تأمین آب مورد نیاز مزارع مواجه می‌شوند

وی با اشاره به نحوه مدیریت آبی و افزایش سطح کشت محصولات آبی بیان کرد: در سال‌هایی که بارندگی مناسب باشد، امکان مدیریت بهتر منابع آبی و افزایش سطح کشت محصولات آبی فراهم می‌شود، اما در سال‌های خشک به دلیل کاهش جریان رودخانه‌ها و محدودیت منابع آبی، کشاورزان با مشکلات جدی در تأمین آب مورد نیاز مزارع مواجه می‌شوند و در برخی موارد حتی بخشی از محصولات نیز دچار خسارت می‌شوند. این مسئول با اشاره به روش‌های آبیاری ذرت در استان زنجان گفت: در حال حاضر آبیاری مزارع ذرت عمدتاً با استفاده از سیستم آبیاری تیپ و آبیاری بارانی انجام می‌شود و استفاده از روش‌های سنتی مانند آبیاری کرتی یا غرقابی از چند مدت گذشته در استان وجود ندارد.