پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به برگزاری سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌ مبنا در سال ۱۴۰۵، گفت: در این روش، اطلاعات مورد نیاز ابتدا از ثبت‌های اداری و سامانه‌های آماری استخراج می‌شود و تنها در مواردی که نیاز به تکمیل، صحت‌سنجی یا اصلاح داده‌ها باشد، عملیات میدانی انجام خواهد شد.

غلامرضا گودرزی، در نخستین نشست ستاد سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنا ۱۴۰۵ استان زنجان اظهار کرد: در دی‌ماه سال گذشته عملیات آزمایشی سرشماری در همه استان‌های کشور برگزار شد که این عملیات در استان زنجان نیز به خوبی انجام شد.

او همچنین با اشاره به همکاری استان زنجان در اجرای سرشماری کشاورزی، افزود: اجرای این سرشماری نیز از اهمیت بالایی برخوردار بود و همکاری دستگاه‌های استان در این زمینه قابل تقدیر است.

گودرزی با تشریح رویکرد جدید مرکز آمار ایران در اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن، گفت: روش سرشماری در کشور به سمت «ثبت‌مبنا» حرکت کرده است. در این روش، اطلاعات و داده‌های موجود در ثبت‌های اداری مبنای تولید آمار قرار می‌گیرد و هرجا که اطلاعات نیازمند تغییر، تکمیل یا صحت‌سنجی باشد، عملیات میدانی انجام خواهد شد.

رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به ظرفیت سامانه‌های اطلاعاتی دستگاه‌های اجرایی، خواستار همکاری استان‌ها در معرفی و ارائه اطلاعات سامانه‌های استانی مرتبط با سرشماری شد و گفت: علاوه بر سامانه‌های ملی، برخی سامانه‌های استانی نیز وجود دارند که می‌توانند در اجرای سرشماری مورد استفاده قرار گیرند.

او ادامه داد: در صورت صلاحدید مسئولان استان، لازم است سامانه‌ها و اطلاعاتی که می‌توانند به اجرای بهتر سرشماری کمک کنند، شناسایی و برای استفاده در اختیار مرکز آمار ایران قرار گیرند.

گودرزی با اشاره به ضرورت تکمیل و ارتقای کیفیت داده‌های دستگاه‌های اجرایی، تصریح کرد: فرصت محدودی تا آغاز جدی عملیات سرشماری وجود دارد و لازم است در این مدت دستگاه‌ها با تدبیر ستاد سرشماری استان، کیفیت داده‌های خود را بررسی و در صورت نیاز نسبت به تکمیل و اصلاح اطلاعات اقدام کنند.

او افزود: اگر اطلاعات دستگاه‌هایی مانند آموزش و پرورش، ثبت احوال، فراجا و سایر دستگاه‌های مرتبط نیازمند تکمیل یا ارتقای کیفیت است، اکنون بهترین زمان برای انجام این کار است؛ چراکه هرچه کیفیت داده‌های ثبتی بالاتر باشد، علاوه بر حفظ حقوق مردم و تولید آمار دقیق‌تر، حجم عملیات میدانی نیز کاهش خواهد یافت.

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه عملیات میدانی سرشماری از ابتدای آبان‌ماه سال ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد، اظهار کرد: بر اساس طراحی انجام‌شده، عملیات میدانی در سراسر کشور انجام می‌شود و این عملیات در دو بخش پیش‌بینی شده است.

او تصریح کرد: در بخش نخست، یک طرح آماری بزرگ اجرا خواهد شد و ویژگی‌های مورد نیاز از طریق نمونه‌گیری بررسی می‌شود. حجم نمونه هر استان نیز بر اساس مطالعات انجام‌شده مشخص شده و طی روزهای آینده به استان‌ها ابلاغ خواهد شد تا اقدامات لازم برای اجرای آن در آبان‌ماه انجام شود. بخش دیگری از عملیات نیز به تکمیل داده‌ها اختصاص دارد که جزئیات آن در آینده نزدیک به استان‌ها اعلام خواهد شد.

گودرزی با اشاره به مشکلات و مسائل مطرح‌شده از سوی استان‌ها در جریان بازدیدهای خود، گفت: تلاش می‌کنیم مشکلات موجود در مسیر اجرای سرشماری را برطرف کنیم و در طراحی و اجرای عملیات نیز تا جایی که به فرآیند، الگوریتم‌ها و دستورالعمل‌های سرشماری لطمه‌ای وارد نشود، از نظرات و پیشنهادهای استان‌ها استفاده خواهیم کرد.

رئیس مرکز آمار ایران با تأکید بر اهمیت تقسیمات کشوری در اجرای سرشماری، عنوان کرد: تقسیمات کشوری موجود، مبنای کار مرکز آمار ایران خواهد بود و تلاش می‌کنیم با همکاری استان‌ها، تجربه‌ای موفق در سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ رقم بخورد.

گودرزی همچنین با اشاره به نقش آمار در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری، گفت: مرکز آمار ایران تلاش می‌کند آمار و اطلاعات مورد نیاز برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری را با سرعت و دقت بیشتری در اختیار مسئولان قرار دهد.

او گفت: در برخی موارد، محاسبه شاخص‌ها و آمار در سطح شهرستان‌ها زمان‌بر است، اما با توجه به نیاز استان‌ها برای تصمیم‌گیری، تلاش شده مجوزهای لازم برای انتشار برخی آمارها در قالب مورد نیاز دریافت شود. البته تکمیل داده‌ها و عملیات راستی‌آزمایی ممکن است با فاصله زمانی انجام شود و پس از تکمیل فرآیند، آمار به صورت رسمی نیز اعلام خواهد شد.

سرشماری ۱۴۰۵ طی ۳۰ روز در آبان‌ماه برگزار می‌شود

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با اشاره به زمان برگزاری سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵، گفت: این سرشماری در آبان‌ماه و طی ۳۰ روز اجرا خواهد شد و در صورت نیاز، مدت اجرای آن تا ۴۵ روز تمدید می‌شود.

احمد خداوردی اظهار کرد: سرشماری یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای آماری کشور است و بخش قابل توجهی از مهم‌ترین داده‌های آماری مورد نیاز کشور بر اساس اطلاعات حاصل از این طرح جمع‌آوری و تدوین می‌شود.

وی با اشاره به تفاوت سرشماری سال ۱۴۰۵ با دوره‌های گذشته، افزود: سرشماری امسال از نظر چارچوب اجرایی با سرشماری‌های پیشین متفاوت است و علاوه بر جمعیت، ویژگی‌های جمعیتی نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.

خداوردی ادامه داد: در حوزه مسکن نیز قرار نیست اطلاعات همه واحدها به شیوه سرشماری‌های گذشته جمع‌آوری شود، بلکه با استفاده از یک نمونه بزرگ، اطلاعات مورد نیاز جمع‌آوری و برآوردهای لازم انجام خواهد شد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با تأکید بر ضرورت فراهم کردن الزامات اجرای این طرح، بیان کرد: برای اجرای مطلوب سرشماری، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و فرمانداری‌ها ضروری است و در این زمینه با هماهنگی فرمانداران و مجموعه استانداری، اقدامات لازم برای آمادگی استان در حال انجام است.

وی با اشاره به تجربه استان زنجان در اجرای طرح‌های آماری، گفت: یکی از ظرفیت‌های مهم استان، تجربه مناسب در زمینه جمع‌آوری داده‌های آماری است که می‌تواند در اجرای سرشماری ۱۴۰۵ مورد استفاده قرار گیرد.

خداوردی خاطرنشان کرد: تلاش خواهیم کرد با استفاده از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی و تجربیات موجود، کیفیت داده‌های جمع‌آوری‌شده را ارتقا دهیم تا اطلاعات مورد نیاز برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های آینده با دقت و کیفیت بیشتری در اختیار مسئولان قرار گیرد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با تأکید بر ضرورت همکاری فرمانداران و دستگاه‌های اجرایی برای اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵، گفت: نتایج این سرشماری می‌تواند مبنای محاسبه شاخص‌هایی مانند نرخ طبیعی رشد جمعیت و برنامه‌ریزی برای آینده شهرستان‌ها قرار گیرد.

او با اشاره به ضرورت فراهم کردن مکان مناسب برای فعالیت عوامل اجرایی سرشماری در شهرستان‌ها، افزود: با توجه به ظرفیت موجود در فضاهای متعلق به آموزش و پرورش و فرهنگیان، انتظار داریم با هماهنگی و توافق مجدد، فرمانداران مکان‌های مناسب و باکیفیتی را برای استقرار عوامل سرشماری شهرستان‌ها تعیین کنند.

خداوردی ادامه داد: محل‌های تعیین‌شده باید از امکانات اولیه مورد نیاز برخوردار باشند تا عوامل اجرایی بتوانند فعالیت خود را با شرایط مناسب انجام دهند.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان، اطلاع‌رسانی را یکی از موضوعات مهم در اجرای سرشماری عنوان کرد و گفت: اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی باید به صورت مستمر انجام شود و در این زمینه همکاری روابط عمومی استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و دستگاه‌های اجرایی در سطح شهرستان‌ها ضروری است.

وی افزود: لازم است دستگاه‌ها از ظرفیت‌های موجود خود برای اطلاع‌رسانی درباره اهداف، ضرورت و نحوه اجرای سرشماری استفاده کنند تا مشارکت مردم در مراحل مختلف طرح افزایش یابد.

خداوردی با اشاره به نیاز سرشماری به اطلاعات دستگاه‌های مختلف، بیان کرد: در برخی حوزه‌ها از جمله اطلاعات مربوط به روستاها، نیازمند همکاری دستگاه‌های متولی و شهرداری‌ها هستیم و لازم است اطلاعات مورد نیاز در اختیار ستاد سرشماری قرار گیرد.

او همچنین با اشاره به پیش‌بینی انجام عملیات میدانی در برخی مناطق، اظهار کرد: در صورت نیاز به مراجعه حضوری، امکانات لازم برای اجرای عملیات میدانی باید از قبل فراهم شود.

در ادامه معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان گفت: سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ یک تحول اساسی در نظام آماری کشور و گذار از سرشماری سنتی به سرشماری ثبتی‌مبنا محسوب می‌شود.

لیدا عصفوری اظهار کرد: در سرشماری علاوه بر شمارش جمعیت، اطلاعات مربوط به ویژگی‌های افراد، وضعیت مسکن، تحصیلات و سایر اطلاعات مورد نیاز جمع‌آوری می‌شود و این داده‌ها یکی از مهم‌ترین مبانی برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در کشور خواهد بود.

وی با اشاره به سابقه اجرای سرشماری در ایران، افزود: اجرای سرشماری به منابع مالی، نیروی انسانی و امکانات گسترده‌ای نیاز دارد و به همین دلیل در بسیاری از کشورها با فاصله‌های زمانی مشخص انجام می‌شود.

او ادامه داد: نخستین سرشماری عمومی نفوس و مسکن ایران در سال ۱۳۳۵ انجام شد و سرشماری‌های بعدی در سال‌های ۱۳۴۵، ۱۳۵۵، ۱۳۶۵، ۱۳۷۵، ۱۳۸۵، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ اجرا شده است.

عصفوری متذکر شد: در سرشماری‌های گذشته روش‌های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته و در دوره‌های اخیر، روش‌های ترکیبی نیز تجربه شده است، اما در سرشماری ۱۴۰۵ حرکت اصلی به سمت روش ثبتی‌مبنا خواهد بود.

معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با اشاره به مصوبات و ابلاغیه‌های مرتبط با سرشماری، گفت: بر اساس دستور صادرشده از سوی ریاست جمهوری و همچنین مصوبه هیئت وزیران، وزارتخانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌ها، نهادهای عمومی، مؤسسات و شرکت‌های دولتی مکلف شده‌اند داده‌های مورد نیاز و همچنین امکانات و تجهیزات لازم برای اجرای سرشماری را در اختیار مرکز آمار ایران و ستادهای سرشماری قرار دهند.

عصفوری با اشاره به ابلاغ تشکیل ستادهای سرشماری در استان‌ها، بیان کرد: استانداران به عنوان رئیس ستاد سرشماری عمومی نفوس و مسکن ثبتی‌مبنا استان‌ها منصوب شده‌اند و در استان زنجان نیز ساختار ستاد سرشماری استان و شهرستان‌ها پیش‌بینی شده است.

وی ادامه داد: ستاد سرشماری استان دارای ۱۹ عضو است که استاندار ریاست ستاد و رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان نیز مدیریت اجرایی سرشماری استان را بر عهده دارد. همچنین معاونان فنی و آموزشی، مسئول فناوری اطلاعات، مسئول نقشه، کارشناس آمار ثبتی، مسئول حراست و سایر عوامل مورد نیاز در این ساختار پیش‌بینی شده‌اند.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان گفت: در سطح شهرستان نیز فرمانداران به عنوان مدیر اجرایی سرشماری شهرستان‌ها فعالیت خواهند کرد و عوامل فنی، آموزشی، فناوری اطلاعات، نقشه، کارشناسان اجرایی شهری و روستایی و مأموران سرشماری شهری، روستایی و تلفنی پیش‌بینی شده‌اند.

عصفوری با تشریح مراحل اجرای سرشماری ۱۴۰۵، اظهار کرد: در مرحله نخست، اطلاعات از پایگاه‌های ثبتی و اداری دستگاه‌های مختلف از جمله ثبت احوال، وزارت علوم، تأمین اجتماعی و سایر دستگاه‌ها استخراج و با داده‌های پایگاه‌های دیگری همچون وزارت بهداشت، امور مالیاتی، بانک مرکزی، ثبت اسناد و سایر دستگاه‌ها تقاطع داده‌ای انجام می‌شود.

او افزود: در این مرحله، نواقص و خلأهای اطلاعاتی شناسایی و پس از ارزیابی و تکمیل داده‌ها، پایگاه‌های آماری ایجاد خواهد شد. هدف این مرحله، ایجاد پوشش مناسب و شناسایی گروه‌های هدف برای اجرای مراحل بعدی سرشماری است.

عصفوری ادامه داد: مرحله دوم از یکم تا پانزدهم مهرماه انجام خواهد شد و در این مرحله برای خانوارهای هدف پیامک ارسال می‌شود تا سرپرستان خانوار با مراجعه به سامانه مربوط، اطلاعات خود را وارد یا تأیید کنند. این اقدام با هدف تکمیل و تأیید اطلاعات پایه خانوار و کاهش مراجعات میدانی در مناطق دارای پوشش ثبتی مناسب انجام می‌شود.

وی گفت: در مرحله سوم، داده‌های خوداظهاری پس از راستی‌آزمایی کیفی با اطلاعات استخراج‌شده از سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی تطبیق داده می‌شوند و در مرحله پایانی، عملیات میدانی هدفمند و محدود برای تکمیل پوشش انجام خواهد شد.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان افزود: در عملیات میدانی، با توجه به نتایج مراحل قبلی، تنها در مناطقی که نیاز به تکمیل اطلاعات وجود داشته باشد مراجعه انجام می‌شود و ممکن است با توجه به شرایط، بازه زمانی پیش‌بینی‌شده برای این مرحله تمدید شود. همچنین در این مرحله اطلاعات تحصیلی مورد نیاز نیز گردآوری خواهد شد.

عصفوری با اشاره به کاربردهای گسترده نتایج سرشماری، گفت: اطلاعات حاصل از سرشماری در اولویت‌بندی پروژه‌ها و شناسایی مناطق دارای رشد یا کاهش جمعیت، برنامه‌ریزی برای توسعه سکونتگاه‌ها و تنظیم سطح خدمات مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

او افزود: در حوزه توسعه روستایی، این اطلاعات می‌تواند در برنامه‌ریزی خدمات آموزشی، بهداشتی و سلامت و حمایت‌های اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد و ظرفیت مورد نیاز مدارس و مراکز آموزشی، درمانی و خدمات اجتماعی را مشخص کند.

عصفوری ادامه داد: در حوزه اشتغال و مهارت نیز با ترکیب اطلاعات تحصیلی و شغلی افراد، امکان هدف‌گذاری برنامه‌های اجتماعی و آموزش‌های مهارتی در سطح استان و شهرستان فراهم خواهد شد.

وی همچنین با اشاره به کاربرد داده‌های سرشماری در حوزه مسکن و زیرساخت، اظهار کرد: اطلاعات مربوط به تعداد خانوارها و وضعیت مسکن، مبنایی برای برنامه‌ریزی در حوزه مسکن و زیرساخت‌هایی مانند آب و برق خواهد بود.

معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان عنوان کرد: داده‌های سرشماری در حوزه مدیریت بحران نیز زمینه برنامه‌ریزی برای امدادرسانی، اسکان اضطراری و کاهش خطرپذیری را فراهم خواهد کرد.

عصفوری با ارائه گزارشی از روند تغییرات جمعیتی استان زنجان طی دهه‌های گذشته، گفت: جمعیت استان زنجان در سال ۱۳۴۵ حدود ۴۶۷ هزار نفر بوده که در سال ۱۳۹۵ به حدود یک میلیون و ۵۷ هزار نفر رسیده است.

وی یادآور شد: یکی از تغییرات مهم در ترکیب جمعیت استان، تغییر نسبت جمعیت شهری و روستایی است. در سال ۱۳۴۵ حدود ۷۵ درصد جمعیت استان در مناطق روستایی و ۲۵ درصد در مناطق شهری سکونت داشتند، در حالی که در سال ۱۳۹۵ این نسبت تقریباً معکوس شده و حدود ۶۷ درصد جمعیت در مناطق شهری و ۳۳ درصد در مناطق روستایی ساکن بوده‌اند.

عصفوری ادامه داد: بیشترین جمعیت روستایی استان در سال ۱۳۶۵ ثبت شده و از سال ۱۳۷۵ تغییر ترکیب سکونت در استان آغاز شده است؛ به‌گونه‌ای که در این سال برای نخستین‌بار جمعیت شهری استان از جمعیت روستایی بیشتر شد.

وی با اشاره به روند افزایش جمعیت استان، تصریح کرد: شناخت دقیق این تغییرات جمعیتی و الگوی سکونت، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سرشماری است و می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای استان مورد استفاده قرار گیرد.

معاون آمار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان. با اشاره به برنامه‌ریزی برای اجرای عملیات میدانی، گفت: حوزه‌بندی‌های لازم در سطح شهرستان‌ها انجام شده و میزان حوزه‌های شهری و روستایی هر شهرستان برای برنامه‌ریزی عملیات میدانی مشخص شده است.

 منبع/ ایسنا