پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: امروزه باتوجه به اعلام مسئولان مربوطه در زمینه قطعی گاز برای فصول سرد سال، دلهره قطعی گاز بیش از هر زمان دیگری آرامش را از مرغداری‌های تخم‌گذار استان زنجان گرفته است. تولیدکنندگانی که با هزینه‌های سرسام‌آور نهاده‌های دامی، داروها و کمبود نقدینگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در برابر نرخ‌های دستوری محدود شده‌اند؛ این وضعیت بحرانی نه تنها مانع آغاز دوره‌های جدید تولید شده، بلکه بسیاری از واحدها را تا مرز اعلام ورشکستگی و واگذاری پیش برده است.

در این میان، آن‌چه بیش از هزینه‌های تولید نفس مرغداران را به شماره انداخته، شکاف غیرمنطقی میان قیمت محصول درب مرغداری تا رسیدن به قفسه مغازه‌ها است. در حالی که مرغدار مجبور است تخم‌مرغ را با کمترین حاشیه سود تحویل دهد، زنجیره نظارت‌نشده توزیع، سود اصلی را روانه جیب واسطه‌ها می‌کند؛ چرخه‌ای معیوب که در آن، زحمت و خسارت سهم تولیدکننده است و تاوان سنگین گرانی و تفاوت قیمت سهم مصرف‌کننده، بی‌آنکه پاسخی روشن از سوی متولیان مربوطه دریافت شود.

مرغداران توانایی ادامه کار ندارند

در این زمینه یکی از فعالان حوزه تولید تخم‌مرغ در زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به اصلی‌ترین دغدغه‌های این روزهای خود اظهار کرد: بزرگ‌ترین مشکل در حال حاضر قطعی گاز است. مرغ تخم‌گذار حساسیت بالایی دارد و افت ناگهانی دما مساوی با تلفات سنگین و افت شدید تولید است. با وجود شروع فصل پاییز دلهره تأمین سوخت و قطعی گاز لحظه‌ای رهایمان نمی‌کند؛ از طرفی سرمایه در گردش وجود ندارد که بتوانیم به سراغ سوخت‌های جایگزین یا آزاد برویم.

وی با اشاره به نابرابری شدید هزینه‌ها و درآمدها تصریح کرد: هزینه‌های تولید سر به فلک کشیده است؛ از قیمت نهاده‌های دامی گرفته تا واکسن، دارو، هزینه‌های کارگری و حمل‌ونقل، همگی چند برابر شده‌اند. در مقابل، قیمت فروش تخم‌مرغ با نرخ‌های دستوری کنترل می‌شود که تناسبی با هزینه‌های واقعی تولید ندارد.

این فعال حوزه تولید تخم‌مرغ با اشاره به نبود سرمایه و عدم حمایت‌های کافی تأکید کرد: وقتی دخل‌وخرج با هم نمی‌خواند، ادامه دادن فقط به معنای انباشتن بدهی و ورشکستگی بیشتر است؛ درحال حاضر بسیاری از مرغداران توان مالی ادامه کار را ندارند.

زنجان یکی از استان‌های واردکننده تخم‌مرغ است

همچنین در این زمینه مریم احمدی، مدیر‌عامل تعاونی مرغ تخم‌گذار استان زنجان در گفت‌و‌گو باصدای زنجان با اشاره به بحران نقدینگی و تعطیلی برخی واحدهای مرغ تخم‌گذار استان اظهار کرد: زنجان در تولید تخم‌مرغ، مازاد ندارد و روزانه بخش زیادی از نیاز استان از استان‌های همجوار تأمین می‌شود.

وی با اشاره به وضعیت تولید در استان گفت: برخلاف بخش مرغ گوشتی که استان زنجان دارای مازاد تولید است، در بخش مرغ تخم‌گذار ما استان واردکننده هستیم. مصرف روزانه تخم‌مرغ در استان حدود 45 تن برآورد می‌شود، در حالی که مجموع تولید مزارع ما در بهترین شرایط به حدود 30 تن می‌رسد و مابقی نیاز استان از استان‌های همجوار به‌ویژه قزوین تأمین می‌شود.

مدیر‌عامل تعاونی مرغ تخم‌گذار استان زنجان با بیان اینکه در حال حاضر بسیاری از ظرفیت‌های تولید خالی مانده است افزود: به دلیل افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها، مرغداران امکان راه‌اندازی دوره جدید را ندارند. هزینه اولیه برای رساندن گله به سن تخم‌گذاری بسیار سنگین است و کار به جایی رسیده که برخی واحدها واحدهای خود را به همراه پرنده به فروش یا اجاره گذاشته‌اند.

افزایش چشمگیر قیمت نهاده‌ها و کمبود نقدینگی

این مسئول با بیان اینکه جهش قیمت نهاده‌ها کمر تولیدکننده را خم کرده است، گفت: قیمت ذرت که پیش از این حدود 10 هزار تومان بود، اکنون به بیش از 65 هزار تومان رسیده است.

 قیمت نهاده‌های وارداتی نظیر ذرت برزیل و روسیه به صورت روزانه نوسان دارد و در طول یک ماه بیش از 15 تا 20 هزار تومان در هر کیلو افزایش یافته است.

مدیر‌عامل تعاونی مرغ تخم‌گذار استان زنجان ادامه داد: اگرچه مبالغ اسمی فروش بالا رفته، اما سود تولیدکننده به‌شدت کاهش یافته است. مرغداران حتی پس از شارژ سهمیه در سامانه بازارگاه، توان خرید نقدی ندارند و ناچارند با خرید نسیه، چک و اعتبارات گران‌قیمت هزینه‌های بالاتری را متحمل شوند.

وی ادامه داد: طرح‌هایی با هدف تأمین سرمایه در گردش اجرا شد اما به دلیل بار مالی بالا و افزایش نرخ نهایی نهاده، مورد استقبال تولیدکنندگان قرار نگرفت.

 نگرانی قطعی گاز برای مرغداری‌ها در فصول سرد سال

احمدی به مشکلات ناشی از ناپایداری انرژی اشاره کرد و گفت: در تابستان به دلیل نوسانات و قطعی مکرر برق با خسارت‌های زیادی روبه‌رو شدیم. تجهیزات مرغداری‌ها اتوماتیک است و با نوسان آسیب می‌بیند. مسئولان مربوطه وعده داده بودند که برای نوسازی و خرید ژنراتور به واحدها تسهیلات بانکی پرداخت کند، اما بعد از پیگیری‌های فراوان اعلام شد این طرح اجرایی نیست.

این مسئول افزود: اکنون نیز با آغاز فصل سرما و صدور هشدارهای هواشناسی، نگرانی از قطعی گاز و کمبود سوخت اضطراری تشدید شده است؛ مرغداری‌ها در خارج از شهرها مستقر هستند و با کوچک‌ترین افت فشار یا قطعی، خسارات جبران‌ناپذیری متوجه گله‌ها خواهد شد.

تفاوت قیمت تخم‌مرغ در مغازه‌ها!

این مسئول با تأکید بر اینکه افزایش قیمت تخم‌مرغ در بازار ربطی به مرغدار ندارد، تصریح کرد: هزینه تمام‌شده تولید هر کیلو تخم‌مرغ طبق محاسبات تشکل‌ها بیش از 260 تا 270 هزار تومان است، اما مرغدار محصول خود را کیلویی 230 تا حداکثر 240 هزار تومان درب مرغداری می‌فروشد؛ یعنی تولیدکننده با زیان یا حداقل سود ممکن محصول را تحویل می‌دهد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: وقتی همین محصول وارد بازار می‌شود، در محلات و مناطق مختلف شهر زنجان از 290 تا بالای 320 هزار تومان به فروش می‌رسد. این شکاف قیمتی نصیب واسطه‌ها می‌شود و سود اصلی در زنجیره توزیع نظارت‌نشده از جیب مصرف‌کننده می‌رود، در حالی که در نهایت انگشت اتهام گرانی به سمت مرغدار نشانه گرفته می‌شود.

احمدی با اشاره به تعدد مراکز عرضه تخم‌مرغ در زنجان بیان کرد:  تعدد مراکز عرضه و فروش بدون ضابطه نیز کار بازرسی و تنظیم بازار را دشوار کرده که نیازمند نظارت جدی‌تر نهادهای متولی است.

کیفیت تخم‌مرغ استان زنجان نسبت به سایر استان‌ها بهتر است

همچنین در این سید محمد علی صادقی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به وضعیت تولید و مصرف تخم‌مرغ در استان اظهار کرد: در استان زنجان میزان تولید تخم‌مرغ تقریباً برابر با نیاز مصرفی است و حتی بخشی از نیاز بازار نیز از طریق استان‌های دیگر تأمین می‌شود. از همین رو، تقاضای بازار همواره بالاتر از میزان تولید داخل استان است.

وی با اشاره به استقبال مردم از محصول بومی افزود: خوشبختانه کیفیت تخم‌مرغ تولیدی زنجان بسیار بالا است. در بازار مصرف نیز همواره اولویت خریداران با تخم‌مرغ‌های تولید داخل استان است و پس از آن، محصولات وارداتی از استان‌های دیگر خریداری می‌شود؛ بنابراین هیچ‌گاه تخم‌مرغ زنجان روی دست مرغدار باقی نمی‌ماند.

تغییر شیوه پرداخت یارانه  و جهش هزینه‌های تولید

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان به افزایش چشمگیر هزینه‌های تولید اشاره کرد و گفت: از آذرماه سال گذشته و هم‌زمان با تغییر شیوه پرداخت یارانه‌ها و حذف ارز ترجیحی، هزینه نهاده‌های دامی جهش داشت و بار مالی سنگینی به دوش تولیدکنندگان گذاشته شد.

وی در خصوص اقدامات حمایتی انجام‌شده از مرغداران بیان کرد: برای جبران بخشی از نقدینگی مورد نیاز مرغداران، حمایت‌هایی از طریق سامانه بانک کشاورزی صورت گرفت.

علاوه بر این، بخشی از اعتبارات نیز در قالب تسهیلات تکلیفی سرمایه در گردش به مرغداران پرداخت شد تا فرآیند تولید متوقف نشود.

همراهی ضعیف برخی بانک‌ها در تجهیز مرغداری‌ها

این مسئول با اشاره به ناترازی انرژی و قطعی‌های برق در فصول گرم سال توضیح داد: ناترازی برق مسئله جدیدی نیست و در سال‌های گذشته نیز در فصل تابستان با خاموشی روبه‌رو بودیم. برای کاهش آسیب به واحدهای تخم‌گذار، پیگیری‌هایی انجام دادیم تا تسهیلاتی ویژه خرید مولدهای اضطراری و دیزل‌ژنراتور به مرغداران اختصاص یابد.

معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با انتقاد از روند پرداخت این وام‌ها تأکید کرد: متأسفانه برخی بانک‌ها همراهی خوبی در این زمینه نداشتند و این موضوع را بیش از اندازه طولانی کردند؛ با این حال، تعدادی از واحدها موفق به دریافت این تسهیلات شدند.

وی خاطرنشان کرد: تلاش‌ها برای حل این مشکل ادامه دارد و از مسیرها و منابع دیگر بانکی استان در حال رایزنی هستیم تا تسهیلات مورد نیاز برای تأمین موتور برق و پایداری واحدهای مرغداری استان فراهم شود.