رئیس خانه کارگر استان: حادثه برای یک کارگر، تنها یک آسیب فردی نیست بلکه فروپاشی کامل یک خانواده است/معاون روابط کار ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان: در 7 ماهه سالجاری 6 نفر بر اثر حوادث ناشی از کار جان خود را از دست دادهاند
پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: حوادث ناشی از کار و سوانح تلخ در واحدهای صنعتی و معدنی، به
دغدغهای جدی برای جامعه
کارگری تبدیل شده است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان و فعالان حوزه کار، نیازمند
نظارت دقیقتر، ارتقای ایمنی
تجهیزات و تقویت جدی واحدهای بازرسی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
افزایش
سوانح و حوادث منجر به فوت کارگران در ماههای اخیر استان زنجان، زنگ خطری است که دیگر نمیتوان آن را با توجیههای مرسوم یا سکوت مهار
کرد. محیط کار قرار است بستری امن برای کسب روزی حلال باشد، نه میدانگاه حوادثی مرگبار که
خانوادهای را در غم از دست
دادن سرپرست خود عزادار کند. وقتی نگاه به مقوله ایمنی و تجهیزات حفاظتی در برخی
مجموعهها سطحی شود، یا
نظارتهای بازدارنده رنگ
ببازد، بهای این غفلتها با جان انسانها پرداخته میشود؛ بهایی بسیار سنگین که
هیچ سود اقتصادی یا سرعتعمل در تولید، هرگز
قادر به جبران آن نخواهد بود.
حوادث
کار تنها یک اتفاق ساده یا خطای فردی لحظهای نیستند، بلکه ریشه در ترکیبی از فرسودگی تجهیزات، بیتوجهی به پروتکلهای استاندارد، نقص در
نظارتهای مستمر و نگاه
هزینهای به مقوله آموزش
ایمنی دارند. کارگری که زیر فشار دغدغههای معیشتی و در محیطی پرخطر کار میکند، نباید دغدغهای فراتر از کار
خود داشته باشد. مسئولان، متولیان حوزه کار و کارفرمایان باید بدانند که صیانت از
نیروی کار، یک وظیفه انسانی، شرعی و قانونی است و هیچچیز نباید بر سلامت و جان
کارگر مقدمتر باشد.
به
نظر میرسد جامعه کارگری
زنجان بیش از پیش نیازمند اصلاح ساختارهای ایمنی، نظارتهای سرزده و جدی دستگاههای متولی، و حمایت قاطع از
حقوق صنفی و جانی خود است. تا زمانی که نگاه به نیروی کار صرفاً ابزاری باشد و ایمنی
در حاشیه بماند، این چرخه تلخ تکرار خواهد شد. امروز وقت آن رسیده است که پیش از
وقوع فاجعههای بیشتر، گامهای اساسی و عملی برای ایمنسازی محیطهای کاری برداشته شود چرا
که هیچ آماری هرچند کوچک، جایگزین یک انسان ازدسترفته نخواهد بود.
مهرماه
1405 برای جامعه کارگری استان زنجان با حوادثی تلخ و هشدارهای جدی ایمنی همراه
بود؛ بهطوریکه وقوع حوادث ناگوار در
واحدهای صنعتی و تولیدی استان، از جمله جان باختن سه کارگر در یک واحد فرآوری زیتون
در طارم و همچنین حادثه مرگبار دیگری در کارخانه سیمان خمسه، بار دیگر سایه سنگین
بیتوجهی به پروتکلهای ایمنی و استانداردهای
حفاظتی را بر سر کارگران زحمتکش گستراند. این حوادث دردناک نشان میدهد که نظارتهای بازرسی کار و ضوابط ایمنی
در برخی مجموعهها همچنان حلقه
گمشدهای است که به بهای
از دست رفتن جان انسانها تمام میشود و نیازمند ورود قاطع و
مسئولانه نهادهای نظارتی برای صیانت از امنیت جانی نیروی کار در خط مقدم تولید
است.
نقش ترکیبی سهلانگاری کارفرما و عادت
کارگر در بروز حوادث
در این
زمینه اصغر نجاری، رئیس خانه کارگر استان زنجان در گفتوگو با صدای زنجان با اشاره
به آسیبهای جبرانناپذیر سوانح صنعتی و حوادث
منجر به قطع عضو یا فوت کارگران، اظهار کرد: حادثه برای یک کارگر، تنها یک آسیب
فردی نیست؛ بلکه فروپاشی کامل یک خانواده و از دست رفتن سرمایههای انسانی کشور است که ریشه
در برخی سهلانگاریها و کمبود نظارتها دارد.
وی با
اشاره به ریشههای بروز حوادث ناشی
از کار بیان کرد: این سوانح معمولاً ناشی از عوامل مختلفی است؛ از یک سو ممکن است
کارفرما در تامین تجهیزات ایمنی یا استانداردهای کار کوتاهی کرده باشد و از سوی دیگر،
عادت و اشتغال طولانیمدت کارگر با
دستگاهها گاهی موجب عادیسازی خطر و کاهش هوشیاری میشود. نمونه بارز این حوادث
را در سالهای اخیر شاهد بودهایم که منجر به صدمات جبرانناپذیر جانی و قطع عضو
کارگران شده است.
رئیس
خانه کارگر استان زنجان تاکید کرد: تجهیزات و ماشینآلات صنعتی باید کاملاً
مجهز به فناوریهای روز و حسگرهای
ایمنی استاندارد باشند تا در صورت بروز کوچکترین خطایی، فعالیت دستگاه
متوقف شود؛ اما متاسفانه در برخی موارد، حسگرها یا نرمافزارهای ایمنی به درستی
عمل نمیکنند و کارگر تاوان
این نقص فنی را با جان یا سلامتی خود میدهد.
این
مسئول با انتقاد از ناکافی بودن تعداد بازرسان اداره کار در سطح استان تصریح کرد:
تعداد محدود بازرسان پاسخگوی حجم گسترده صنایع و واحدهای تولیدی استان نیست. وزارت
تعاون، کار و رفاه اجتماعی میتواند با استفاده از ظرفیت تشکلهای کارگری و تقویت حوزه روابط کار و بازرسی، تعداد نیروهای بازرس را افزایش
دهد تا نظارت بر واحدهای صنعتی به صورت مستمر و پیشگیرانه انجام شود. علاج واقعه
را باید پیش از وقوع حادثه کرد.
حل مشکلات کارگر باید جزو الویتهای نخست در کشور باشد
وی با
ارائه پیشنهادی برای جلوگیری از بروز حوادث کارگران در استان افزود: واحدهای ایمنی
و بهداشت (HSE) در کارخانجات
باید عملکردی مستقل داشته باشند و مسئولان این واحدها زیر نظر نهادهای بیطرف همچون دانشگاه علوم
پزشکی تعیین شوند تا با استقلال کامل، بدون وابستگی به مدیران کارخانه و به دور از
هرگونه ملاحظهکاری، استانداردهای
ایمنی را رصد و گزارش کنند. حضور ناظران مستقل، تلنگری جدی برای مدیران خواهد بود
تا ضوابط صیانت از نیروی انسانی را با دقت بیشتری اجرا کنند.
رئیس
خانه کارگر استان زنجان با انتقاد از عملکرد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
خاطرنشان کرد: وزارتخانه باید به جای پرداختن به حواشی، تمام تمرکز خود را بر حل
مشکلات معیشتی کارگران، وضعیت دستمزدها و کاهش حوادث ناشی از کار معطوف کند. جامعه
کارگری انتظار دارد مسئولان ارشد اجرایی با تقویت نهادهای نظارتی و همراهی با تشکلهای تخصصی، امنیت شغلی و
جانی کارگران را به عنوان اصلیترین سرمایه تولید کشور تضمین کنند.
چالش نگاه هزینهای کارفرمایان به آموزش
همچنین
در این زمینه بابالله قاسملو، معاون
روابط کار ادارهکل تعاون، کار و
رفاه اجتماعی استان زنجان در گفتوگو با صدای زنجان
با اشاره به اقدامات پیشگیرانه در راستای کاهش حوادث ناشی از کار، اظهار کرد:
بازرسیهای دورهای و مستمر از واحدهای تولیدی
بر اساس ماده 96 قانون کار به صورت روتین و بر پایه برنامهریزی سالانه ابلاغشده از سوی وزارتخانه انجام
میشود. در این راستا،
بازرسان کار پس از بررسی و شناسایی نواقص ایمنی در واحدهای تولیدی، اخطاریههای رفع نقص را صادر کرده و
روند اجرای آنها را تا حصول نتیجه
پیگیری میکنند.
وی با
اشاره به جایگاه قانونی کمیتههای حفاظت فنی افزود: بر اساس آییننامه مربوطه، کارگاههای دارای 25 نفر
کارگر و بیشتر، ملزم به تشکیل کمیتههای حفاظت فنی هستند. این کمیتهها با حضور نمایندگان کارگران، سرکارگران و مدیریت به صورت ماهانه تشکیل جلسه
داده و زمینهساز مشارکت مستقیم
کارگران در تصمیمگیریهای ایمنی کارگاه میشوند.
عدم همخوانی تعداد بازرسان با حجم کارگاهها
معاون
روابط کار ادارهکل تعاون، کار و
رفاه اجتماعی استان با تأکید بر اینکه آموزش ایمنی یک سرمایهگذاری مطمئن برای پیشگیری
از حوادث است، تصریح کرد: اگرچه مطابق ماده 85 قانون کار، مسئولیت اصلی آموزش بر
عهده کارفرمایان است، اما ادارهکل کار بر سرفصلهای آموزشی و صلاحیت
مدرسان و آموزشگاهها که باید دارای
مجوز رسمی از مرکز تحقیقات و تعلیمات ایمنی وزارت متبوع باشند، نظارت کامل دارد.
متأسفانه نگاه هزینهای برخی کارفرمایان
به مقوله آموزش، انگیزه لازم را برای آموزش کارگران کاهش داده است.
این
مسئول در خصوص گلایهها پیرامون تعداد
بازرسیها بیان کرد: در
سطح کشور و استان، نسبت تعداد بازرسان کار به تعداد واحدهای تولیدی و کارگاهی
همخوانی ندارد و این امر حجم کار را بالا میبرد. به همین دلیل، بازرسیها بر اساس اولویتبندی ریسک انجام میشود؛ کارگاههای پرخطر نظیر معادن،
واحدهای ذوب و صنایع روی که با مواد شیمیایی و کارهای سخت و زیانآور سر و کار دارند در اولویت
نظارتهای مستمر قرار
دارند، در حالی که کارگاههای با ریسک پایینتر با فاصله زمانی بیشتری
بازرسی میشوند. با این حال،
بازرسیهای موردی و سرزده
نیز بلافاصله پس از دریافت گزارشها یا شکایات کارگران، نهادهای نظارتی و تشکلهای کارگری در دستور کار
قرار میگیرد.
فوت 6 کارگر در هفت ماه!
وی با
اشاره به آمار حوادث منجر به فوت کارگران در 7 ماهه اخیر استان خاطرنشان کرد: در 7
ماهه سالجاری، متأسفانه 6
نفر بر اثر حوادث ناشی از کار جان خود را از دست دادهاند که ماه مهر به عنوان
پرحادثهترین ماه ثبت شده
است. تعداد جراحات نیز در 6 ماهه نخست سال 84 مورد در استان زنجان به ثبت رسیدهکه
نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهشی بوده است.
معاون
روابط کار ادارهکل تعاون، کار و
رفاه اجتماعی استان با اشاره حوادث منجر به نقص عضو کارگران در استان در سال 1404
بیان کرد: در سال 1404 حوادث منجر به نقص
عضو کارگران در استان 9 مورد به ثبت رسیده؛
این آمار در مدت 6 ماهه نخست سال جاری نیز 3 مورد بوده است.