پایگاه خبری صدای زنجان-
یکی از هدفهای مهم نظام سلامت در هر کشور تأمین، حفظ و ارتقای سلامت و کیفیت زندگی
تمام افراد جامعه است. برای تحقق این امر مهیاسازی امکانات و تسهیلات مناسب جهت
تأمین سلامت جسمی، روانی و اجتماعی انسان در کلیه مراحل زندگی ازجمله حقوق اولیه
به شمار میرود. درواقع سلامت فقط یک امر زیستشناختی نیست و عوامل اجتماعی نیز در
تعیین سطح سلامت افراد دخیل است. عوامل زیادی به داشتن این وضعیت کمک میکنند که
از مهمترین آنها میتوان اعتماد اجتماعی، گذران اوقات فراغت، احساس ناامیدی،
اعتقادات دینی و پایگاه اجتماعیـ اقتصادی افراد را نام برد.
اگرچه آمار دقیقی در مورد
سلامت اجتماعی در سطح کشور و استان وجود ندارد. اما پژوهشها حاکی از آن است
که پارامترهای تعیین سلامت اجتماعی سالبهسال
با مشکلات زیادی روبهرو هستند و در یککلام سلامت اجتماعی رو به افول است.
در سلامت اجتماعی
فرد خود و عملکرد خود را در مقابل اجتماع ارزیابی میکند
محسن رضایی، روانشناس و مشاور
در رابطه با سلامت اجتماعی با اشاره به اینکه پارامترهای متفاوتی از سلامت جسمانی
و روانی مطرحشده است، اظهار کرد: تعریف سلامت اجتماعی مطابق با تعریف سازمان
بهداشت جهانی مطابق بر این است که سلامت تنها نبود بیماری و نقص نیست بلکه آسایش جسمی و روانی نیز باید در این زمینه
موردبررسی قرار گیرد.
وی ادامه داد: از سویی دیگر
سلامت اجتماعی اصطلاحی چندپهلو است که در برخی از تعریفها و مفهومها ابعادی برای
این سلامت مشخص شده است که شامل شکوفایی و همبستگی، انسجام و مشارکت اجتماعی است.
ولی مفهومی که یکی از روانشناسان تعریف کرده است مبنی بر کیفیت و وسعت درگیر شدن
اشخاص با اجتماع است. این تعریف نشاندهنده این است که در سلامت اجتماعی فرد خود و
عملکرد خود را در مقابل اجتماع ارزیابی میکند .
این روانشناس افزود: فرد سالم
از منظر اجتماع فردی است که اجتماع را بهصورت یک مجموعه معنادار یا دارای قابلیت
رشد و شکوفایی میبیند و جامعهای سلامت اجتماعی دارد که بتواند شخصیت فرد را از
تمام جنبهها رشد و ارتقا بدهد و فرد احساس کند که متعلق به آن جامعه است و در
شکوفایی این جامعه سهیم است.
در الویت قرار دادن منافع فردی
بر منافع اجتماعی موجب از بین رفتن سلامت اجتماعی میشود
رضایی افزود: متأسفانه اکنون
جامعه ما به شکلی است که همه افراد آن مثل ساکنان کشتی هستند که تنها جایی که خود
نشستهاند را میبینند و به فکر خود هستند و منافع خود را بر منافع اجتماعی ترجیح
میدهند و آن چیزی که در نظریه آدلر هم مطرح است و علاقه اجتماعی نام دارد کمرنگ
شده است و این موضوع برای سلامت اجتماعی ما مضر است و باید تجدیدنظر بشود چراکه بهمرورزمان
وارد مسیری میشویم که با این روندی که افراد فقط خودشان را میبینند.
وی خاطرنشان کرد: وقتی وضعیت پیش
رو را با 30 سال قبل مقایسه کنیم که افراد فامیل و همسایه خود را مثل خانواده خود میدانستند
و رفتاری مشابه با خواهر و برادر خود با آنها داشتند میتوان اذعان کرد که سلامت اجتماعی جامعه رو
به تنزل است. بهطوریکه امروز افراد در یکخانه باهم زندگی میکنند ولی ارتباطی
ندارند و خود را یک کل واحد نمیبینند.
وی خاطرنشان کرد: اکنون در
جامعه نیز شاهد گسترش خشونت و فقر هستیم و این موضوعات سلامت اجتماعی ما را تحت
شعاع قرار داده است و افراد در حال تلاش هستند که منافع فردی خود را تأمین کنند که
اینیکی از آن عوامل مؤثری است که میتواند بهسلامت جامعه آسیب برساند.
سلامت اجتماعی
در کشور ما سیر نزولی را طی میکند
این روانشناس اظهار کرد: رشد
جمعیت کنترل نشده و عدمحمایت و هدایت این افراد و برنامهریزی نکردن برای اشتغال
و تشکیل خانواده این دسته باعث تضعیف سلامت روانی افراد میشود.ر بهطوریکه برای 10
تا 15 سال بعد این افراد برنامهریزیشده باشد و زمینه تحصیل، اشتغال و سایر
موضوعات برای هر یک از این افراد فراهم آمده تا زمینه شکوفایی فرد در جامعه ایجاد
شود و افراد خود را جزئی از این جامعه بدانند در غیر این صورت شاهد اتفاقاتی خواهیم
بود که هماکنون جامعه ما با آن دستوپنجه نرم میکند.
وی خاطرنشان کرد: عواملی نظیر
افزایش خشونت، طلاق و اعتیاد و سایر موارد همه از نتایج معضل بیکاری است و بر اساس
همین جامعهای سلامت اجتماعیاش تضمینشده است که حداقل بتواند شرایطی را فراهم
آورد که مردمش زیرخط فقر نباشند و خشونت و اعتیاد در آن کمتر باشد و مشارکت اجتماعی
در آن بیشتر باشد و در یک کلمه جامعه انسجام داشته باشد و وجود و برقراری این
عوامل باعث میشود که سلامت اجتماعی توسعه یابد.
وی بابیان اینکه تحقیقات زیادی
درزمینهٔ سلامت اجتماعی جوامع صورت گرفته است، اذعان کرد: آنچه ماحصل این تحقیقات
بوده است بیانگر این امر است که سلامت اجتماعی در کشور ما سیر نزولی را طی میکند
و انسجام و مشارکت اجتماعی 30 سال قبل را اگر با حال مقایسه کنید مشاهده خواهید
کرد که این موضوع بهشدت نزولی است.
به گفته رضایی، مختصاتی که برای
سلامت اجتماعی در نظر گرفتهشده است 18 ویژگی است که بهعنوان عنصرها و عوامل
ارتقای سلامت اجتماعی مطرحشده است که 3 موردش در کشور ما هم بسیار مهم است، کاهش
فقر و خشونت و برنامهریزی برای جمعیت در حال رشد تا افراد بتوانند برای خود آیندهای
متصور باشند.
رسالت زندگی انسان
در آرامش و لذت بردن از زندگی است
در مقابل احسان فکور، مشاور و
روانشناس در گفتوگو با صدای زنجان دراینباره با
اشاره به اینکه وضعیت سلامت اجتماعی در سطح کشور و استان خوب نیست، اظهار کرد: در
جامعه ما موقعیتهایی وجود دارد که این موقعیتها بزرگشدهاند که تصور مردم بر این است که اگر به آن موقعیت
نرسند، دیگر زندگی معنا ندارد.
وی ادامه داد: اکنون مردم بیشتر
تابع موقعیتها، طبقهها و رتبهها هستند و جامعه ما به یک جامعه نتیجه گرا تبدیلشده
است و همه به دنبال این هستند که سریع مهندس و یا دکتر شوند و یکشبه پول کلانی به
دست آورند درصورتیکه رسالت زندگی انسان در آرامش و لذت بردن از زندگی است .
وی با اشاره به اینکه در جامعه
ما رسالتهای زندگی رنگباخته است و شرایط را برای افراد سودجو و منفعتطلب فراهم
آورده است، اظهار کرد: افراد سودجو نیز با عناوین مختلف (نظیر لاغری در سه ماه،
زبان انگلیسی در 2 ماه و این موضوعات) از مردم سو استفاده میکنند و این موضوع
باعث این شده است که استرس و اضطراب و تنبلی افزایش یابد.
جامعه نتیجه گرا
موجبات افزایش استرس و اضطراب و همچنین تنبلی را فراهم میکند
این روانشناس با اشاره به اینکه
جامعه نتیجه گرا موجبات افزایش استرس و اضطراب و همچنین تنبلی را فراهم میکند،
اظهار کرد: افراد تنبل که میانبرهایی برای رسیدن به یکسری از موقعیتها دارند که متأسفانه
از آنها استفاده میکنند. خرید مدرک تحصیلی نمونه از این تنبلیها هست و درواقع
افراد تنها به دنبال این هستند که به هر طریقی در جامعه به موقعیتی برسند.
وی افزود: روانشناسی زرد در چنین
جوامعی افزایش مییابد و مردم در چنین جامعهای به سراغ نکات روانشناسی بازاری و
زرد گرایش پیدا میکنند منجمله انرژی مثبت و جذب کائنات و فنگ شویی و ازایندست
موضوعات که در جامعه ما رایج است و کسی به دنبال این نیست که تلاش کند و برنامهریزی
داشته باشد و زندگی خود را سروسامان دهد.
وی در مورد راهکارهای افزایش
سلامت اجتماعی افزود: در وهله اول نیازی نیست که همه مردم اطلاعات روانشناسی را
داشته باشند چراکه خود اطلاعات روانشناسی؛ حتی اگر درست هم باشد، مشکلات را زیاد میکند
(متأسفانه اطلاعات اشتباه و اطلاعات بازاری و تجاری خوشرنگ و لعاب توسط برخی از
روانشناسان تجاری در دنیا و ایران رواج یافته است و جالب است که مردم ایران بیشترین
استقبال را ازایندست از اطلاعات دارند) درنتیجه مشکلات زیاد میشود و فردی که اصلاً
درزمینهٔ استرس اطلاعاتی نداشته است تلقین میکند و استرسش را افزایش میدهد و اینها
معضلاتی است که در جامعه ما ایجادشده است.
فکور در بخش دیگری از صحبتهای
خود خاطرنشان کرد که واقعیت این است که تسهیل دسترسی به منابع علمی مشکلات را زیاد
کرده است و بهتر است که مردم در هر حوزهای دچار مشکل شدند به یک متخصص خوب مراجعه
کنند و از نظرات او بهرهمند شوند تا مشکلات را برطرف کنند نه اینکه چنگ بزنند و
به هر اطلاعاتی که در فضای مجازی در دسترس هست.
انتهای پیام/
خبرنگار: زهره میرعیسیخانی