پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: احمد قره‌باغیان مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در سفر یک روزه به زنجان روز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت ماه نشستی با اصحاب رسانه زنجان داشت.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در این نشست با اشاره به وضعیت ذخایر خونی کشور گفت: در حال حاضر ذخیره خون کشور تقریباً به ۱۱ روز رسیده و این میزان، ذخیره‌ای بسیار مناسب و مطلوب به شمار می‌رود.

وی توضیح داد: منظور از ذخیره خون ۱۱ روزه این است که اگر مراکز انتقال خون تعطیل شوند، تا ۱۱ روز می‌توانیم نیاز مراکز درمانی را از نظر خون و فرآورده‌های خونی پاسخ دهیم.

 قره‌باغیان افزود: این اتفاق از دو مسیر مهم محقق شده است؛ نخست، حضور خوب مردم در مراکز انتقال خون و همراهی اهداکنندگان با این سازمان و دوم، تلاش همکاران ما در مراکز انتقال خون. در واقع، سرمایه اجتماعی ما هم اهداکنندگان و همکاران انتقال خون هستند و این عزیزان توانستند خون را به میزان کافی جمع‌آوری کنند، آزمایش‌های لازم را انجام دهند و انواع فرآورده‌ها را تأمین کنند، به گونه‌ای که در اقصی نقاط کشور، در این مدت هیچ گزارشی از کسری خون برای بیماران، مجروحان و مصدومان نداشتیم.

وی در پاسخ به پرسشی درباره آمار خون‌گیری در کشور گفت: در اسفند ۱۴۰۴، میزان خون‌گیری ما در مقایسه با اسفند ۱۴۰۳ حدود ۱۰ درصد افزایش داشته است.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران ادامه داد: ما دو گروه هدف مهم برای خون‌گیری داریم؛ یکی بانوان و دیگری جوانان زیر ۲۵ سال. بانوان از این جهت اهمیت دارند که در زمان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، ۳۰ درصد اهداکنندگان ما را بانوان تشکیل می‌دادند، اما به تدریج این آمار کاهش پیدا کرد و به کمتر از پنج درصد رسید. این مسئله اولاً در شأن خانم‌های ما نیست و ثانیاً نیاز است که این عزیزان وارد چرخه اهدای خون شوند.

وی افزود: تنها در اسفندماه، میزان مراجعه بانوان برای اهدای خون نسبت به اسفند سال ۱۴۰۳ بیش از ۷۰ درصد افزایش پیدا کرد.

قره‌باغیان درباره جوانان زیر ۲۵ سال نیز گفت: این گروه از آن جهت برای ما مهم هستند که اهداکنندگان بار اول محسوب می‌شوند و با ورود به چرخه انتقال خون، تا زمانی که توان و علاقه داشته باشند، می‌توانند خون خود را اهدا کنند. در این مدت نیز حضور جوانان زیر ۲۵ سال ۶۰ درصد افزایش پیدا کرد که آمار فوق‌العاده‌ای است.

وی با اشاره به روند سالمندی جمعیت در کشور اظهار کرد: باید دقت داشته باشیم که کشور به سمت سالمندی پیش می‌رود. با حرکت به سمت سالمندی، نیاز به خون افزایش پیدا می‌کند، چراکه جراحی‌های پیشرفته در افراد سالمند بیشتر می‌شود و متأسفانه احتمال ابتلا به برخی بیماری‌ها از جمله سرطان نیز افزایش می‌یابد. بنابراین لازم است از همین حالا انتقال خون با جذب بانوان و جوانان زیر ۲۵ سال، تمهیدات لازم را برای آینده داشته باشد.

تأمین پلاسما و داروهای مشتق از آن

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در ادامه در پاسخ به پرسش صدای زنجان درباره پلاسما، میزان خروج آن از کشور و حجم واردات مشتقات دارویی پلاسما گفت: ما دو نوع پلاسما داریم؛ یک نوع پلاسمایی که وارد مراکز درمانی می‌شود و پلاسمای درمانی است که همانند خون، پلاکت و سایر فرآورده‌ها به طور کامل توسط سازمان انتقال خون ایران تأمین می‌شود. نوع دیگر پلاسما، به عنوان ماده اولیه در اختیار شرکت‌های پالایشگر داخلی و خارجی قرار می‌گیرد تا از آن داروهای مشتق از پلاسما تولید شود.

وی افزود: این داروها، داروهای استراتژیک هستند و بیشترین میزان یارانه‌ای که دولت برای دارو پرداخت می‌کند، متعلق به همین داروهای مشتق از پلاسماست. تنها منبع تولید این داروها نیز پلاسماست.

قره‌باغیان ادامه داد: این پلاسما از دو منبع تأمین می‌شود؛ نخست، پلاسمای مازاد مراکز انتقال خون که میزان آن سالانه بیش از ۳۰۰ هزار لیتر نیست. یعنی سازمان انتقال خون ایران بیشتر از ۳۰۰ هزار لیتر نمی‌تواند از خون‌های اهدایی، پلاسمای مازاد تهیه کند. منبع دوم نیز استفاده از داوطلبان اهدای پلاسماست که می‌توانند به مراکز جمع‌آوری پلاسما مراجعه و پلاسمای خود را اهدا کنند.

وی با اشاره به نیاز کشور گفت: ظرفیت مورد نیاز کشور که از سوی وزارت بهداشت برای تأمین فرآورده‌های پلاسما اعلام شده، حداقل یک میلیون تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر پلاسما در سال است. بنابراین وقتی سازمان انتقال خون بیش از ۳۰۰ هزار لیتر نمی‌تواند تأمین کند، حدود ۹۰۰ هزار لیتر ظرفیت خالی باقی می‌ماند که طبق برنامه‌های سازمان غذا و دارو باید از طریق بخش خصوصی جبران شود.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران تصریح کرد: البته عدد فعلی بخش خصوصی نیز هنوز به این میزان نرسیده و حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار لیتر است.

وی درباره مقاصد پلاسمای ایران اظهار کرد: پلاسمای سازمان انتقال خون ایران به دو پالایشگر داخلی به نام‌های «نوژین» و «مدوک» تحویل داده می‌شود. در کنار آن، در حال حاضر با شرکت‌هایی در کشورهای آلمان و اتریش نیز همکاری داریم و پلاسما به این کشورها ارسال می‌شود تا داروی مشتق از آن تولید و دوباره برای مصرف به کشور بازگردانده شود.

استاندارد بالای پلاسمای ایران برای ورود به اروپا 

قره‌باغیان در ادامه گفت: این‌گونه نیست که هر پلاسمایی بتواند وارد کشورهای اتحادیه اروپا شود. پلاسما یک داروی بیولوژیک است و ورود هر نوع فرآورده بیولوژیک به کشورهای اتحادیه اروپا تابع سخت‌گیرانه‌ترین مقررات و قوانین است و به هیچ عنوان ممکن نیست مگر آنکه استانداردهای کشور مبدأ کاملاً مورد تأیید قرار گرفته باشد.

وی افزود: در این مسیر، بازرسان آن کشورها باید از مراکز جمع‌آوری پلاسما یا مراکز انتقال خون بازدید کرده و مجوزهای لازم را صادر کنند. این موضوع نتیجه حدود ۱۵ سال تلاش سازمان انتقال خون ایران است. از جمله استان‌هایی که پلاسمای آن اجازه ورود به اتحادیه اروپا را دارد، استان زنجان است و این موضوع بسیار مهمی محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: این یعنی استانداردهای ما آن‌قدر بالاست که پلاسما به عنوان یک محصول بیولوژیک می‌تواند وارد اتحادیه اروپا شود، به دارو تبدیل شود و سپس دوباره به کشور بازگردد و برای بیماران مورد استفاده قرار گیرد. تمامی پلاسماهای ما که به خارج از کشور می‌رود، پس از تبدیل به دارو، به کشور برمی‌گردد و همه این داروها تحویل سازمان غذا و دارو می‌شود و این سازمان نیز آن‌ها را در اختیار مراکز درمانی و داروخانه‌ها قرار می‌دهد.

وظیفه اصلی انتقال خون، تأمین خون و فرآورده‌های مورد نیاز بیمارستان‌هاست 

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا خود سازمان انتقال خون مسئولیت کامل حوزه پلاسما را بر عهده نگرفته است، گفت: مهم‌ترین وظیفه انتقال خون، تأمین خون و فرآورده‌های مورد نیاز مراکز درمانی است و ما این کار را انجام داده‌ایم.

وی افزود: در برخی کشورها مانند فرانسه، انگلستان و بعضی کشورهای اسکاندیناوی، سازمان انتقال خون در این زمینه فعالیت می‌کند، اما همان کشورها نیز بخشی از کسری پلاسمای خود را از کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، اتریش، جمهوری چک و اوکراین خریداری می‌کنند.

قره‌باغیان تصریح کرد: این موضوع، کار اصلی سازمان انتقال خون نیست و ما در حال حاضر وارد این مقوله نخواهیم شد. اگر بتوانیم وظیفه اصلی خود یعنی تأمین خون و فرآورده‌های مورد نیاز بیمارستان‌ها را به خوبی انجام دهیم، کار بسیار بزرگی انجام داده‌ایم. اگر امکانات بیشتری در اختیار ما قرار گیرد، شاید بتوانیم در این برنامه نیز ورود کنیم، اما فعلاً تمرکز اصلی ما بر تأمین خون و انواع فرآورده‌های سلولی و پلاسمایی مورد نیاز بیماران در مراکز درمانی است.

وی تأکید کرد: در حوزه تأمین پلاسما، متولی اصلی سازمان غذا و دارو است، نه سازمان انتقال خون. سازمان غذا و دارو نیز همانند سازمان انتقال خون زیرمجموعه وزارت بهداشت است و بر اساس مقررات، قوانین و دستورالعمل‌های این وزارتخانه فعالیت می‌کند.

 ایجاد مراکز جمع‌آوری پلاسما تاکنون اختلالی در اهدای خون ایجاد نکرده است 

قره‌باغیان در پاسخ به پرسشی درباره برخی حاشیه‌ها پیرامون راه‌اندازی مراکز جمع‌آوری پلاسما در استان زنجان و احتمال تأثیر آن بر اهدای خون گفت: هیچ آمار مشخصی در این زمینه نداریم که نشان دهد این مراکز تاکنون بر روند اهدای خون تأثیر منفی گذاشته‌اند.

وی افزود: نمونه آن این است که هم‌اکنون آمار ما به طور مرتب در حال افزایش است و ما اساساً مشکلی در زمینه جذب اهداکنندگان نداریم. در این زمینه مسئله خاصی به وجود نیامده است. با این حال، اگر انتقال خون استانی یا مرکزی اعلام کند که مرکز جمع‌آوری پلاسما در روند فعالیت آن‌ها ایجاد تداخل یا تأثیر منفی می‌کند، حتماً این موضوع را به وزارت بهداشت منعکس خواهیم کرد تا راهکار لازم برای آن در نظر گرفته شود.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران خاطرنشان کرد: برای مثال، کرج که قدیمی‌ترین مرکز جمع‌آوری پلاسما در کشور را دارد، تاکنون تأثیری بر فرآیندهای انتقال خون استان البرز نداشته است.

** ۲۳۰ مرکز جمع‌آوری خون در کشور فعال است 

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره ساختار انتقال خون در کشور گفت: در ایران، انتقال خون به شکل ملی و متمرکز اداره می‌شود که از افتخارات کشور و مورد توجه سازمان جهانی بهداشت نیز هست.

قره‌باغی افزود: ما در کشور یک ستاد مرکزی داریم و در هر استان نیز یک انتقال خون منطقه‌ای فعال است؛ مانند زنجان. با توجه به وسعت استان، فاصله بین شهرها، میزان توسعه دانشگاه علوم پزشکی، تعداد دانشگاه‌های علوم پزشکی، نوع تخصص‌ها، تعداد بیماران خاص، تعداد تخت‌های فعال و سایر شاخص‌ها، در برخی استان‌ها مراکز انتقال خون اقماری نیز ایجاد شده است.

وی ادامه داد: برای مثال در استان زنجان، مراکز ابهر و خدابنده زیرمجموعه انتقال خون زنجان هستند و خود زنجان نیز زیر نظر ستاد مرکزی در تهران فعالیت می‌کند.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران تصریح کرد: در حال حاضر نزدیک به ۲۳۰ مرکز جمع‌آوری خون و فرآورده در سطح کشور فعال است، حدود ۹۰ مرکز تهیه انواع فرآورده‌های سلولی و پلاسمایی داریم و ۳۳ مرکز نیز انجام آزمایش‌های غربالگری و گروه‌بندی را در سراسر کشور بر عهده دارند.

  ۲.۶ درصد جمعیت ایران اهداکننده خون هستند

وی در پاسخ به پرسشی درباره سهم اهداکنندگان خون در کشور گفت: در حال حاضر سالانه تقریباً بین ۲.۳ تا ۲.۴ میلیون واحد خون در کشور جمع‌آوری می‌شود.

قره‌باغی افزود: اگرچه برای اعلام عدد دقیق تعداد افراد اهداکننده باید محاسبات آماری دقیق‌تری انجام شود، اما به نظر می‌رسد حدود ۲.۶ درصد جمعیت ایران اهداکننده خون هستند.

وی خاطرنشان کرد: این در حالی است که در کشورهای توسعه‌یافته، این نسبت به طور متوسط حدود پنج درصد است. با این وجود، رقم ۲.۶ درصد برای کشوری در حال توسعه مانند ایران، عددی بسیار قابل توجه و مطلوب محسوب می‌شود.

انتهای پیام