پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: حسین سیمایی‌صراف وزیر علوم، فناوری و اطلاعات روز پنجشنبه هفتم خرداد ماه 1405 با حضور در زنجان از دانشگاه تحصیلات تکمیلی استان بازدید کرد، بازدید از دانشگاه زنجان، دیدار با خانواده شهدا و حضو ر در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان از دیگر برنامه‌های سفر وزیر در استان است.

حسین سیمایی‌صراف در آیین تجلیل از سرآمدان آموزشی و بازدید از دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان، با اشاره به کاهش سهم دانشجویان علوم پایه در سه دهه اخیر، این روند را زنگ خطری برای آینده علمی و فناوری کشور دانست و اظهار کرد: سهم دانشجویان علوم پایه از کل دانشجویان کشور از ۱۴ درصد به هفت درصد رسیده است و این کاهش در مقاطع مختلف تحصیلی نیز مشاهده می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه علوم پایه زیربنای توسعه فناوری‌های نوین است، افزود: پیشرفت در حوزه‌هایی مانند رایانه، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور بدون پشتوانه علوم پایه ممکن نیست. به گفته وزیر علوم، برای آسیب‌شناسی این وضعیت، کارگروهی تخصصی تشکیل شده و گروه «رصد و پایش» نیز مأمور پیگیری مستمر شرایط این رشته‌ها و اجرای برنامه‌های حمایتی شده است.

سیمایی‌صراف، اشتغال و درآمد فارغ‌التحصیلان را از عوامل مؤثر در کاهش گرایش به علوم پایه عنوان کرد و گفت: سیاست‌های آموزش عالی باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که رشته‌های راهبردی، به‌ویژه علوم پایه، از حمایت‌های هدفمند برخوردار شوند.

 وی همچنین از اختصاص ۱۰ میلیارد تومان اعتبار برای تجهیز زیرساخت‌های آزمایشگاهی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان خبر داد.

وزیر علوم در ادامه برنامه‌های خود، در آیین نام‌گذاری تالار دانشکده علوم زمین این دانشگاه به نام شهید سید جابر غفاری حضور یافت و با بیان اینکه جامعه دانشگاهی و مردم ایران مدیون شهدا هستند، تصریح کرد: نام‌گذاری فضاهای دانشگاهی به نام شهدا تنها یک اقدام نمادین نیست، بلکه حامل پیام فرهنگی و ارزش‌های ماندگار برای نسل‌های آینده است. وی افزود: سربلندی کشور مرهون فداکاری شهدا و همراهی خانواده‌های آنان است و صیانت از یاد و نام شهدا یک مسئولیت همگانی به شمار می‌رود.

در همین سفر، دانشکده علوم زیستی و آزمایشگاه مرکزی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان نیز با حضور وزیر علوم افتتاح شد. رئیس دانشگاه در این مراسم اعلام کرد: این پروژه در زیربنایی به مساحت ۷ هزار و ۲۳۶ متر مربع اجرا شده که شامل یک هزار متر مربع فضای آزمایشگاه مرکزی و ۶ هزار و ۲۳۶ متر مربع فضای دانشکده علوم زیستی است.

 به گفته سعدالله نصیری قیداری، برای اجرای این طرح از سال ۱۳۹۶ تاکنون ۱۸۲ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته است.

وی اظهار داشت: با بهره‌برداری از این مجموعه، آزمایشگاه مرکزی دانشگاه در فضایی استاندارد و پیشرفته متمرکز می‌شود و امکان ارائه خدمات تخصصی و پژوهشی به صنایع، واحدهای تحقیق و توسعه و حتی کشورهای همسایه فراهم خواهد شد. همچنین با تجمیع گروه‌های آموزشی و پژوهشی، زمینه راه‌اندازی رشته‌های جدیدی همچون بایوتکنولوژی، زیست‌شناسی سرطان و نوروبیولوژی مهیا می‌شود.

همچنین در این برنامه، مصطفی طاهری نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی نیز بر استفاده از توان دانشگاه‌ها برای حل مسائل اقتصادی و اجرایی کشور تأکید کرد و گفت: راهکار عبور از چالش‌های مزمن اقتصادی، حرکت به سمت تحول دیجیتال و بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند است.

 حراست‌ها را از دانشگاه‌ها کم کنید

پروفسور یوسف ثبوتی در آیین تجلیل از سرآمدان آموزشی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه اظهار کرد: فساد مالی در دانشگاه‌ها وجود نداشته و فعالان این بخش مشکل چندانی برای جامعه ایجاد نمی‌کنند که نشان از سلامت این قشر است.

بنیانگذار دانشگاه تحصیلات تکمیلی گفت: ویژگی‌های دانشگاه این مجموعه را به سمت سلامت دانشگاه‌ها و دانشگاهی‌ برده و دانشگاه را منزه نگه داشته است.

وی با بیان اینکه به دنبال جذب نخبه نیستیم بلکه بر آن هستیم که افراد مستعد را جذب و بستر را برای رشد و فعالیت آنها فراهم کنیم، تصریح کرد: درخواست دارم تا جایی که امکان دارد، حراست‌ها را در دانشگاه‌ها کم کنند تا در فضایی مناسب افراد فعالیت داشته‌ باشند.

دوره پساجنگ، زمان تمرکز دوباره بر علم و فناوری است

همچنین حسین سیمایی‌صراف در نشست شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان زنجان اظهار کرد: دولت‌های هوشمند پس از بحران‌های بزرگ، تمرکز خود را بر نهاد علم افزایش می‌دهند و ما نیز باید مراقب باشیم در دوره پساجنگ به دلیل انبوه مشکلات، علم و دانشگاه به حاشیه رانده نشود.

وی با بیان اینکه نیازهای کشور پس از جنگ تغییر کرده است، افزود: وزارت علوم در میانه جنگ به این جمع‌بندی رسید که سیاست‌گذاری‌های حوزه آموزش، پژوهش، فناوری و حتی امور دانشجویی و هیئت علمی باید دچار تغییر جدی شود، چون اولویت‌ها و ابزارها تغییر کرده و ظرفیت‌های جدیدی آشکار شده است.

وزیر علوم با اشاره به اینکه جنگ اخیر «جنگ فناورانه» بود، تصریح کرد: اگر دفاع کشور بر پایه رشد فناوری شکل نگرفته بود، نتیجه متفاوت می‌شد؛ بنابراین تقویت و توسعه فناوری باید در صدر اولویت‌ها قرار گیرد، چرا که علاوه بر نقش راهبردی، پیامدهای مستقیم اقتصادی مانند ایجاد اشتغال دانش‌بنیان، تقویت امید اجتماعی و کاهش مهاجرت نخبگان را نیز به همراه دارد.

سیمایی‌صراف یکی از محورهای اصلی تحول را ارتباط هرچه بیشتر دانشگاه با جامعه و صنعت دانست و گفت: جریان حل مسئله باید از سمت متقاضی یعنی صنعت و دستگاه‌ها شکل بگیرد؛ دانشگاه‌ها توان علمی، استاد و پژوهشگر دارند اما وقتی تقاضا و مسئله از بیرون مطرح نشود، ظرفیت دانشگاه در حل مسائل بالفعل نمی‌شود و حتی دانشجو برای یافتن مسئله پایان‌نامه با دشواری روبه‌رو می‌شود.

وی همچنین از اعتبار مالیاتی به عنوان ظرفیت قانونی برای تقویت همکاری صنعت و دانشگاه یاد کرد و افزود: شرکت‌ها می‌توانند هزینه تحقیق و توسعه را به جای پرداخت مالیات، در قالب قراردادهای پژوهشی به دانشگاه‌ها منتقل کنند و شورای برنامه‌ریزی استان می‌تواند نقش تسهیل‌گر این اتصال باشد.

بازنگری ترکیب رشته‌ها و مأموریت‌گرا شدن دانشگاه‌ها در دستور کار پیشنهادی استان

در ادامه، محسن صادقی استاندار زنجان با تشریح ظرفیت‌های اقتصادی استان اظهار کرد: زنجان در شاخص‌های ملی رتبه پنجم اقتصادی و رتبه نخست تولید روی و سرب را در خاورمیانه دارد؛ همچنین در صنایع نساجی، کاغذ، محصولات گلخانه‌ای و شیلات جزو استان‌های پیشرو است و به ۳۶ کشور صادرات دارد.

وی با انتقاد از وضعیت فعلی توزیع دانشجویان گفت: اکنون بیش از ۴۰ هزار دانشجو در استان داریم که ۴۸.۲ درصد آن‌ها در رشته‌های علوم انسانی تحصیل می‌کنند، در حالی که نیاز واقعی استان در صنعت، معدن و کشاورزی ایجاب می‌کند ترکیب رشته‌ها بر مبنای آمایش سرزمینی بازنگری شود.

استاندار زنجان سپس بسته پیشنهادی استان برای آینده آموزش عالی را تشریح کرد و بازنگری در ترکیب رشته‌ها و ظرفیت پذیرش را محور نخست دانست.

 صادقی خواستار استقرار نظام «ماموریت‌گرا» برای دانشگاه‌ها شد تا هر دانشگاه مأموریت مشخصی مانند پشتیبانی از کریدورهای لجستیکی یا زنجیره‌های ارزش صنعتی و کشاورزی دانش‌بنیان داشته باشد.

وی بر طراحی سازوکار رسمی خرید خدمت پژوهش از دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت دستگاه‌های اجرایی آماده‌اند پروژه‌های عمرانی و توسعه‌ای را در قالب طرح‌های پژوهشی مسئله‌محور تعریف کنند.

صادقی همچنین پیشنهاد داد یکی از دانشگاه‌های استان به عنوان پایلوت «دانشگاه نسل پنجم» در شمال‌غرب انتخاب شود و در کنار آن، مرکز ملی مطالعات لجستیک و کریدورها در زنجان شکل بگیرد.

وی همچنین ایجاد هاب نوآوری معدنی و زیستی کشور در پارک علم و فناوری زنجان، بازتعریف نقش آموزش عالی در تربیت نیروی کار ماهر برای بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی، و ارائه مشوق‌های ویژه برای جذب و نگهداشت اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌های سطح دو و پایین‌تر را از دیگر پیشنهادها برشمرد.

از تعیین تکلیف دانشگاه‌های شهرستان‌ها تا بازگشت دانشجویان خارج و عدالت آموزشی

منصور علیمردانی نماینده مردم ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس نیز در این جلسه با اشاره به وضعیت مراکز آموزش عالی منطقه، خواستار تعیین تکلیف فوری برخی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی شد.

وی درباره یک مرکز علمی‌ـ‌کاربردی گفت: این مرکز با وجود ظرفیت مناسب و رشته‌های کاربردی، به دلیل قرار داشتن زیرمجموعه شهرداری با دستور تعطیلی مواجه شده و چند سالی است دانشجو نمی‌پذیرد.

نماینده مردم ابهر، خرمدره و سلطانیه در مجلس تأکید کرد: این ظرفیت نباید از بین برود و باید درباره ادامه فعالیت آن تصمیم‌گیری شود.

علیمردانی همچنین بر پیوند آموزش‌های دانشگاهی و مهارتی با ظرفیت‌های صنعتی منطقه از جمله نساجی، طراحی و دوخت و ریسندگی تأکید کرد و خواستار توجه ویژه به پیام‌نور صائین‌قلعه، خرم‌دره و سلطانیه شد.

مصطفی طاهری نماینده مردم زنجان و طارم نیز بر ضرورت مسئله‌محور شدن دانشگاه‌ها تأکید کرد و با اشاره به عقب‌ماندگی کشور در فناوری‌های پایه به‌ویژه میکروالکترونیک، گفت این حوزه در صنایعی مانند خودرو، لوازم خانگی، هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات نقش تعیین‌کننده دارد.

طاهری تجربه دانشگاه امام حسین(ع) را نمونه‌ای دانست که در آن نیازهای واقعی به موضوعات درسی و پایان‌نامه‌ای تبدیل می‌شود و استادان و دانشجویان در مسیر حل مسائل واقعی حرکت می‌کنند.

وی از وزیر علوم خواست موانع اداری و ساختاری انعطاف‌پذیری برنامه‌های آموزشی و پژوهشی را کاهش دهد.

بیگدلی همچنین به انتقادها درباره برخی مصوبات آموزشی از جمله تأثیر معدل در کنکور و برخی سهمیه‌ها اشاره کرد و گفت این موضوعات نیازمند بازنگری است.

وی اینترنت را جزء جدایی‌ناپذیر آموزش و اقتصاد دانست و بر لزوم توجه به پیامدهای محدودیت‌ها در این حوزه تأکید کرد.

نماینده مردم خدابنده در مجلس همچنین پیشنهاد ایجاد یک مرکز علمی مرتبط با حکمت اشراق در خدابنده و نیز ایجاد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی را مطرح کرد.

سید جمال موسوی نماینده مردم ایجرود و ماهنشان با انتقاد از توزیع نامتوازن مراکز آموزش عالی گفت: دسترسی به آموزش دانشگاهی برای مردم مناطق محروم و روستایی در حال تبدیل شدن به آرزو است.

وی با اشاره به مشکلات زیرساختی، از رها شدن طرح احداث پیام‌نور ایجرود طی حدود ۲۰ سال انتقاد کرد و درباره پیام‌نور ماهنشان نیز گفت: این مرکز از امکانات حداقلی برخوردار است و حتی در حد یک کلاس فعالیت دارد.

موسوی خواستار نگاه ویژه وزارت علوم برای تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و توسعه فضاهای دانشگاهی در ماهنشان، ایجرود، انگوران، حلب و سایر مناطق محروم شد.

نبی‌الله محمدی نماینده مردم زنجان و طارم نیز مجموعه‌ای از مطالبات مرتبط با مدیریت و منابع دانشگاهی را مطرح کرد و یکی از مسائل مهم را تعیین تکلیف نیروهای شرکتی و قراردادی دانست.

وی بر استفاده از ظرفیت مولدسازی اموال دانشگاه‌ها برای تأمین منابع مالی تأکید کرد و از درخواست برخی مراکز برای نصب نیروگاه خورشیدی در محوطه دانشگاه‌ها به‌عنوان راهکار کاهش هزینه‌های برق حمایت کرد.

محمدی همچنین خواستار تخصیص اعتبار برای تعمیر و تجهیز دانشگاه‌ها به‌ویژه پیام‌نور زنجان، تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت، رسیدگی به مسائل رفاهی و تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام از جمله خوابگاه‌ها شد و بر افزایش اختیارات دانشگاه‌ها در تصمیم‌سازی و حرکت پایان‌نامه‌ها به سمت حل مسئله تأکید کرد.

 وزارت علوم ۵۰ درصد هزینه ساخت مسکن استادان و کارکنان دانشگاه‌ها را تأمین می‌کند

همچنین حسین سیمایی‌صراف در جریان سفر به زنجان در جمع خبرنگاران با بیان اینکه وضعیت رشته‌های علوم پایه نیازمند توجه فوری و جدی است، اظهار کرد: طی سه دهه اخیر، تعداد داوطلبان رشته‌هایی همچون فیزیک، شیمی، ریاضی، زمین‌شناسی و زیست‌شناسی حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و این روند، تهدیدی جدی برای آینده علمی و فناوری کشور به شمار می‌رود.

وی با تأکید بر اینکه علوم پایه، زیربنای توسعه علمی و فناوری است، اظهار کرد: با وجود جایگاه راهبردی این رشته‌ها، عواملی همچون نبود آینده شغلی مناسب و مسائل معیشتی موجب کاهش استقبال دانش‌آموزان و داوطلبان از این حوزه شده است. به گفته وزیر علوم، حاکمیت باید در این حوزه مداخله مؤثر داشته باشد و با حمایت از استعدادهای برتر و ایجاد تضمین شغلی برای دانشجویان علوم پایه، زمینه بازگشت این رشته‌ها به جایگاه واقعی خود را فراهم کند.

سیمایی‌صراف از تأسیس دفتر «رصد و پایش» در وزارت علوم برای بررسی دقیق‌تر وضعیت علوم پایه و شناسایی نیازهای واقعی کشور خبر داد و گفت: پیگیری تأمین اعتبار برای بورسیه دانشجویان این حوزه نیز در دستور کار قرار دارد.

وی همچنین مسائل معیشتی و اقتصادی را یکی از عوامل اصلی مهاجرت نخبگان دانست و افزود: بهبود وضعیت اعضای هیئت علمی و دانشجویان ضروری است و وزارت علوم در همین راستا، ساخت خوابگاه‌های متأهلی و تأمین مسکن دانشگاهیان را با جدیت دنبال می‌کند.

وزیر علوم تصریح کرد: این وزارتخانه متعهد شده است ۵۰ درصد هزینه ساخت مسکن استادان و کارکنان دانشگاه‌ها را تأمین کند و هم‌اکنون در ۴۳ دانشگاه کشور پروژه‌های مسکن دانشگاهیان با پیشرفت ۳۰ تا ۹۰ درصد در حال اجراست.

وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به خسارت‌های واردشده به مراکز علمی در جریان حملات اخیر، گفت: مستندسازی این خسارت‌ها در حال انجام است و پس از تکمیل این روند، میزان دقیق آن اعلام و از طریق مجامع بین‌المللی به‌صورت حقوقی پیگیری خواهد شد.

وی با تأکید بر اینکه مراکز علمی و دانشگاهی بر اساس همه موازین حقوق بین‌الملل باید از تعرض مصون بمانند، افزود: دانشگاه‌های صنعتی شریف، شهید بهشتی، علم و صنعت و صنعتی اصفهان از جمله مراکزی بودند که به‌صورت مستقیم هدف حمله قرار گرفتند و بیش از ۳۰ دانشگاه کشور نیز دچار آسیب‌های غیرمستقیم شده‌اند.

سیمایی‌صراف همچنین از آغاز بازسازی آسیب‌های جزئی در برخی خوابگاه‌ها خبر داد و گفت: بازسازی تخریب‌های گسترده‌تر نیز پس از تأمین اعتبار، در اولویت دولت قرار خواهد گرفت.

وی در پایان با اشاره به ضرورت حضور دانشجویان در محیط‌های آموزشی اظهار داشت: دانشجویان تحصیلات تکمیلی از شنبه ۹ خرداد در دانشگاه‌ها حاضر خواهند شد و امتحانات این مقطع نیز به‌صورت حضوری برگزار می‌شود.

انتهای پیام/