پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سرشماری عمومی نفوس و مسکن، مهم‌ترین و گسترده‌ترین ابزار جمع‌آوری داده‌های آماری در هر کشور محسوب می‌شود که در واقع تصویری جامع و دقیق از وضعیت جمعیتی و جغرافیایی را در یک مقطع زمانی مشخص ارائه می‌دهد. این فرایند تنها به شمارش افراد محدود نمی‌شود، بلکه بستری فراهم می‌کند تا ساختار جامعه از زوایای مختلف مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد و اطلاعات پایه برای شاخص‌های کلان توسعه مهیا شود.

اجرای سرشماری، زیربنای حاکمیت و حکمرانی مطلوب است. دولت‌ها برای سیاست‌گذاری‌های کلان، توزیع عادلانه بودجه و اتخاذ تصمیمات راهبردی، نیازمند داده‌های متقنی هستند که تنها از طریق سرشماری‌های دقیق به دست می‌آید. بدون وجود این داده‌های پایه، فرایند تخصیص منابع و برنامه‌ریزی برای آینده کشور دچار خطاهای فاحش محاسباتی شده و توسعه‌یافتگی مناطق مختلف با چالش مواجه می‌شود.

در جریان سرشماری، اطلاعات متنوعی گردآوری می‌شود که طیف گسترده‌ای از ویژگی‌های انسانی و محیطی را در بر می‌گیرد؛ از نرخ رشد جمعیت، ترکیب سنی و جنسیتی، وضعیت سواد و اشتغال گرفته تا مشخصات فیزیکی مسکن، دسترسی به امکانات رفاهی و کیفیت بناها. این اطلاعات به مثابه «نقشه راه» توسعه، تفاوت‌های منطقه‌ای و نیازهای زیرساختی هر ناحیه را برای مدیران کشور شفاف‌سازی می‌کند.

اهمیت اصلی سرشماری در «تخصیص بهینه منابع» نهفته است. دولتمردان و برنامه‌ریزان بر اساس نتایج حاصل از سرشماری، تصمیم می‌گیرند که در کدام مناطق نیاز به احداث مدرسه، بیمارستان یا مراکز خدمات عمومی وجود دارد. هرگونه اشتباه در جمع‌آوری این آمار یا بی‌دقتی در ارائه اطلاعات، مستقیماً بر کیفیت ارائه خدمات عمومی و عدالت توزیعی در سال‌های پس از سرشماری تأثیر منفی خواهد گذاشت.

در دهه‌های اخیر، روش‌های سنتی سرشماری (مراجعه حضوری به تک‌تک خانوارها) به سمت روش‌های نوین و فناورانه نظیر «ثبتی‌مبنا» حرکت کرده است. استفاده از پایگاه‌های داده‌های ملی و سامانه‌های الکترونیک به جای پرسش‌گری‌های کاغذی، علاوه بر کاهش چشمگیر هزینه‌های اجرای طرح، ضریب خطای انسانی را به حداقل رسانده و دقت و سرعت به‌روزرسانی داده‌ها را برای سیاست‌گذاران به مراتب افزایش داده است.

در نهایت، موفقیت طرح‌های سرشماری بیش از هر چیز به میزان مشارکت و صداقت شهروندان بستگی دارد. هر فرد با ارائه اطلاعات دقیق و صادقانه در هنگام آمارگیری، در واقع در فرایند «آینده‌نگاری» و تعیین سرنوشت توسعه کشور مشارکت می‌کند. این مشارکت نه یک اجبار اداری، بلکه یک وظیفه مدنی و اجتماعی است که پیامدهای مستقیم آن در ارتقای رفاه عمومی و خدمات‌رسانی به خانوارها متبلور می‌شود.

سرشماری 1405 در زنجان به روش «ثبتی‌مبنا» انجام می‌شود

احمد خداوردی با اشاره به فرایند برگزاری سرشماری عمومی نفوس و مسکن اظهار داشت: این رویداد ملی که طبق تقویم هر 10 سال یک‌بار انجام می‌شود، از اول آبان‌ماه به صورت رسمی در استان زنجان کلید می‌خورد.

وی با اشاره به تفاوت‌های بنیادین این دوره با ادوار گذشته تصریح کرد: تفاوت اصلی سرشماری سال 1405، اجرای آن به روش «ثبتی‌مبنا» است؛ به این معنا که بخش عمده‌ای از اطلاعات از طریق داده‌های ثبتی دستگاه‌ها استخراج می‌شود، هرچند برای دقت بیشتر و تکمیل اطلاعات، بخشی از جامعه به صورت مستقیم تحت پوشش و آمارگیری میدانی این طرح قرار خواهند گرفت.

ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با تأکید بر اهمیت داده‌های آماری در برنامه‌ریزی‌های کلان استانی، یادآور شد: شهرستان زنجان به عنوان پرجمعیت‌ترین شهرستان و کانون استقرار بخش عمده‌ای از جمعیت استان، نقش کلیدی در موفقیت این طرح دارد.

خداوردی خاطرنشان کرد: جهت تحقق اهداف این سرشماری و دستیابی به آمار دقیق جمعیتی، همکاری و هم‌افزایی تمام بخش‌های ذی‌ربط در سطح شهرستان زنجان یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

منبع/ تسنیم