پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: ورزش حرفه‌ای زنجان سال‌هاست که در برزخ نبود حامی مالی و پاسکاری مسئولیت میان مدیران و صنایع روزگار می‌گذراند؛ چرخه‌ای فرسایشی که بیش از هر چیز، انگیزه و سرمایه انسانی استان را نشانه رفته است.

فوتسال زنجان با وجود ریشه‌دار بودن و برخورداری از ظرفیت‌های فنی اثبات‌شده، این روزها در قامت نماینده لیگ یکی خود، نمادی آشکار از بی‌مهری ساختار مدیریت اجرایی و نمایندگان استان به حوزه ورزش قهرمانی است. در شرایطی که استان‌های همجوار با هم‌افزایی میان نمایندگان مجلس، استانداری و بنگاه‌های اقتصادی، تیم‌های خود را تا بالاترین سطوح ملی پشتیبانی می‌کنند، در زنجان حتی تنظیم یک جلسه ساده میان کادر یک تیم ورزشی و بهارستان‌نشینان به گره‌ای کور تبدیل می‌شود؛ وضعیتی که بیش از پیش نشان می‌دهد مطالبات ورزشی جوانان استان در اولویت‌های پیگیری مسئولان ارشد جایگاه چندانی ندارد.

رویکرد مدیران ارشد اجرایی استان نیز تکرار یک چرخه بی‌حاصل است؛ از استاندار تا متولیان ورزش و جوانان زنجان، همواره در پشت تریبون‌ها از بی‌رغبتی بخش خصوصی و کارخانجات سخن می‌گویند، اما در عمل هیچ مدل کارآمد، مشوق مالیاتی یا سازوکار الزام‌آوری برای فعال‌سازی مسئولیت اجتماعی صنایع طراحی نشده است.

زنجان به عنوان یکی از قطب‌های مهم صنعتی کشور، میزبان غول‌های اقتصادی و شرکت‌های نام‌آشنایی چون ایران‌ترانسفو، نخ تایر صبا، پارس‌سوئیچ، شیر پگاه زنجان، جی‌تی‌آی پارسیان، صنایع سرب و روی و مجموعه‌های بزرگی مانند گروه صنعتی گلرنگ است. صنایعی که در سایه منابع، زیرساخت‌ها و نیروی کار همین استان به سودآوری می‌رسند، اما سهم ورزش منطقه از این گردش مالی عملاً نزدیک به صفر است. ورود نظام‌مند این بنگاه‌ها در قالب حامی مالی نه‌تنها باری مضاعف بر دوش آنها نیست، بلکه بستر مناسبی برای تبلیغات و عمل به مسئولیت‌های اجتماعی در قبال مردم زنجان به شمار می‌رود.

امتیاز تیم فوتسال آرمان زنجان که ماه‌ها در رقابت‌های لیگ دسته اول کشور حضور داشت و رویای صعود به لیگ برتر را در سر می‌پروراند، پس از اینکه اسیر بحران‌های عمیق مالی شد و پس از کش و قوس های فراوان، به استان خوزستان و تیم پدیده بهبهان منتقل شد.

 فوتسال آرمان زنجان؛ از غیبت اجباری تا عزم جدی برای بازگشت

هر چند پس از انتشار خبر واگذاری امتیار این تیم علیرضا یوسفی مدیرعامل باشگاه آرمان زنجان ضمن رد قاطعانه شایعات مطرح‌شده پیرامون انحلال این تیم، آخرین وضعیت و چالش‌های نماینده فوتسال استان  با اشاره به دلایل غیبت این تیم در مسابقات فصل جاری اظهار کرد: متأسفانه به‌دلیل انباشت مشکلات مالی، تنگناهای شدید اعتباری و عدم همراهی نهادهای متولی و بخش خصوصی، امسال ناچار شدیم تیم را روانه مسابقات نکنیم تا بیش از این دچار خسارت نشویم. از سوی دیگر، امتیازی که طی سال‌های گذشته با عناوین مختلف در میادین کشوری حضور داشت، متعلق به شخص دیگری بود که با توجه به بار سنگین هزینه‌ها و عدم امکان ادامه تیمداری، ناگزیر شد آن را به شهر دیگری واگذار کند.

وی با تأکید بر اینکه هویت، ریشه و اصالت باشگاه آرمان زنجان همچنان پابرجاست، تصریح کرد: برخلاف برخی تصورات و گمانه‌زنی‌ها، این تیم به‌هیچ‌وجه منحل نشده و چراغ آن اگرچه در بخش بزرگسالان خاموش مانده، اما در رده‌های پایه با قدرت و جدیت روشن است تا زنجان همچنان پشتوانه‌سازی برای آینده فوتسال خود را از دست ندهد و استعدادهای بومی فرصت رشد داشته باشند.

یوسفی در پایان با اشاره به عزم جدی مدیریت باشگاه برای خروج از شرایط فعلی خاطرنشان کرد: هدف نهایی ما بازگشت به سطح اول رقابت‌های فوتسال کشور است. در همین راستا، برای فصل آینده خرید امتیاز یک تیم جدید را به‌طور جدی در دستور کار قرار داده‌ایم و گزینه‌های مختلف را ارزیابی می‌کنیم تا با فراهم شدن زیرساخت‌ها و حمایت‌های لازم، زمینه حضور دوباره و قدرتمندانه آرمان زنجان در میادین فراهم شود.

هر چند این موضوع رد شده اما به نظر می‌رسد، ادامه این شرایط سرنوشت این باشگاه را به سمت انحلال و انهدام سوق می‌دهد، موضوعی که تیم آرمان فقط مصداقی از آن است و تقریبا گریبان گیر همه تیم‌های ورزشی استان در مسیر حرفه‌ای است.

 صنایع زنجان بدهکار به ورزش

فریدون اصفهانیان رئیس هیئت فوتبال استان زنجان در این زمینه با اشاره به چالش‌های ورزش حرفه‌ای، بر نقش حیاتی زیرساخت‌ها و مسئولیت سنگین صنایع تأکید کرد و گفت: استان‌هایی مانند قزوین نشان داده‌اند که برخورداری از یک ورزشگاه استاندارد و حامی مالی قدرتمند، تا چه اندازه در موفقیت تیم‌ها مؤثر است. اگر ورزشگاه 15 هزار نفری زنجان به بهره‌برداری برسد، ظرفیت لازم برای داشتن یک تیم لیگ یکی و حتی صعود به لیگ برتر فراهم خواهد شد، اما فوتبال حرفه‌ای بدون زیرساخت مناسب شکل نمی‌گیرد.

رئیس هیئت فوتبال استان زنجان با انتقاد از بی‌تفاوتی صنایع بزرگ و هلدینگ‌های ثروتمند استان نسبت به سلامت جامعه و مسئولیت‌های اجتماعی خود تصریح کرد: امروز در مناطقی چون سیرجان، رفسنجان و اصفهان، با اتکا به معادن و صنایع بزرگی همچون گل‌گهر، مس و سپاهان، بهترین استادیوم‌ها ساخته شده و تیم‌های بزرگ اداره می‌شوند؛ اما در زنجان با وجود منابع غنی صنعتی و شرکت‌های کلان مستقر در مناطقی مانند دندی و شهرک‌های صنعتی، سهم ورزش از این ثروت‌ها تقریباً صفر است. جای تأسف است که برخی از این صنایع تنها آلودگی‌های زیست‌محیطی و پیامدهای منفی را برای مردم زنجان به ارمغان می‌آورند، اما در قبال سلامت جوانان، پر کردن شکاف‌های مالی ورزش و پیشگیری از بزهکاری‌های اجتماعی هیچ مسئولیتی نمی‌پذیرند.

وی با اشاره به سابقه موفق مجمع خیرین ورزشی در زنجان یادآور شد: در گذشته سازوکاری تعریف شده بود که صنایع بزرگ سالانه مبالغ مشخصی را به این صندوق واریز می‌کردند که خروجی‌های بسیار درخشانی داشت. بسیاری از این هلدینگ‌های بزرگ اساساً نیازی به تبلیغات تجاری ندارند، اما ورود آن‌ها در قالب مسئولیت اجتماعی یک ضرورت انکارناپذیر است و مسئولان ارشد استان باید با عزمی جدی‌تر، این غول‌های صنعتی را وادار به حمایت از ورزش کنند.

اصفهانیان همچنین عملکرد شهرداری و شورای شهر زنجان را در حوزه ورزش حرفه‌ای ناکافی دانست و افزود: کمک‌های مالی فعلی مدیریت شهری در مقایسه با بودجه‌های کلان سایر شهرها بسیار ناچیز است؛ این در حالی است که شهرداری‌های استان‌های همجوار مستقیماً در لیگ‌های مختلف تیم‌داری می‌کنند و انتظار می‌رود شورای شهر و شهردار زنجان بسیار پررنگ‌تر پای کار بیایند.

 راه نجات ورزش زنجان در گرو مالکیت صنعتی

در این زمینه یکی از فعالان ورزشی استان زنجان در گفت‌وگو با صدای زنجان، با انتقاد شدید از وضعیت بلاتکلیف، سنتی و ناپایدار تیم‌داری در این استان، بر ضرورت واگذاری قطعی مالکیت تیم‌های ورزشی به صنایع بزرگ، هلدینگ‌ها و شرکت‌های صنعتی تأکید کرد و گفت: تا زمانی که صنایع احساس مالکیت نکنند، ورزش حرفه‌ای زنجان به سامان نخواهد رسید.

این فعال ورزشی با اشاره به الگوهای موفق تیم‌داری در سایر استان‌ها اظهار کرد: امروز در استان‌هایی مانند کرمان با تیم‌هایی مثل مس رفسنجان، یا در اصفهان و تبریز با باشگاه‌هایی چون سپاهان، ذوب‌آهن و تراکتور، کارخانجات و صنایع بزرگ خودشان به صورت مستقیم مالکیت و مدیریت تیم‌ها را بر عهده دارند و با نگاهی کاملاً اقتصادی و حرفه‌ای به این حوزه می‌نگرند؛ اما در زنجان فرآیند تیم‌داری به‌جای مالکیت صنعتی، بیشتر بر پایه کمک‌های مالی موقت، دست‌به‌دست شدن امتیازها و چشم‌دوزی به بودجه‌های دولتی استوار است.

وی با اشاره به چالش‌ها و سرنوشت تیم‌های بومی از جمله آرمان زنجان افزود: بررسی نحوه شکل‌گیری و فعالیت تیم‌هایی مثل آرمان نشان می‌دهد که این مجموعه‌ها گاهی توسط افراد غیرورزشی و با اهداف و سفارش‌های خاص ایجاد می‌شوند.

 این تیم‌ها چون پشتوانه اقتصادی پایدار و ساختار تخصصی ندارند، برای تأمین هزینه‌های سرسام‌آور خود ناچارند مدام به سراغ نهادهایی مثل شهرداری بروند و در دفعات مختلف مصوباتی برای دریافت کمک‌های مالی دریافت کنند؛ این در حالی است که تیم‌های ریشه‌دارتر استان برای جذب بودجه‌های بسیار کمتر با درهای بسته روبه‌رو می‌شوند. نمونه بارز این ناکارآمدی را در تیم نوین سرخ‌پوشان دیدیم که سال گذشته اگر در مرحله نهایی در کرمان دچار مشکلات مالی نمی‌شد و حامی و امکانات نداشت، می‌توانست به لیگ برتر صعود کند، اما به دلیل نداشتن پشتوانه و امکانات متوقف شد. تیم‌داری با پول گرفتن موقت و هزینه‌کردن‌های مقطعی هرگز به جایی نمی‌رسد.

این کارشناس ورزشی با تأکید بر اینکه ورزش حرفه‌ای نیازمند ساختاری مدرن، مالکیت روشن و بنگاه‌داری اقتصادی است، تصریح کرد: شرکت‌های بزرگ صنعتی و هلدینگ‌های مستقر در استان باید با پذیرش مالکیت تیم‌ها، ورزش را به عنوان یک دارایی ارزشمند و قابل خرید و فروش در ترازنامه خود ثبت کنند.

وقتی یک شرکت، مالکیت تیم را بر عهده بگیرد، آن را به چشم یک دارایی می‌بیند که می‌تواند برایش سود یا زیان داشته باشد؛ در نتیجه برای حفظ سرمایه خود تلاش می‌کند، بازیکن می‌سازد، بازیکن ترانسفر و صادر می‌کند، ورزشگاه می‌سازد، اردوهای مختلف برگزار می‌کند و از محل حق پخش تلویزیونی، تبلیغات محیطی روی لباس ورزشی و برندینگ به درآمدزایی می‌رسد. همان‌طور که می‌بینیم امتیاز یک تیم لیگ برتری برای شرکت‌ها یک دارایی محسوب می‌شود و همه چیز از جمله بازیکن، اعزام‌ها و درآمدها با نظارت خودشان پیش می‌رود.

این فعال ورزشی با انتقاد از پراکنده‌کاری‌ها گفت: ما نباید چهار یا پنج تیم ضعیف و بی‌سرپرست داشته باشیم؛ باید همه حمایت‌ها و توان‌ها متمرکز شود تا یک تیم ریشه‌دار و قدرتمند با مالکیت مشخص صنعتی شکل بگیرد.

اگر قرار باشد شرکت‌های بزرگی مثل ایران ترانسفو یا سایر صنایع معتبر استان وارد شوند، باید تیم را زیر چتر حمایتی و مالکیت واحد خود ببرند تا هم از معافیت‌های قانونی و مجوزهای اداره کل ورزش بهره‌مند شوند و هم مشکل مالیاتی نداشته باشند.

وی با اشاره به ضعف موجود در مدیریت ورزشی استان خاطرنشان کرد: متأسفانه در زنجان هیچ‌گونه تحرک، برنامه‌ریزی توسعه‌محور و نگاه کلان از سوی اداره کل ورزش و جوانان برای حل این معضل دیده نمی‌شود و این اداره نتوانسته مدیریت واحدی میان صنایع بزرگ و ورزش قهرمانی ایجاد کند.

 امیدواریم با پای کار آمدن مدیریت شهری، شورای شهر، پیشکسوتان و مسئولان ارشد استان، بالاخره فکری به حال این رهاشدگی بشود تا زنجان پس از سال‌ها ناکامی، صاحب یک تیم حرفه‌ای تحت مالکیت واقعی صنایع بزرگ شود.