زهرا احمدی- سالانه مقدار زیادی از حجم آب و برق توسط سودجویان تصرف می‌شود که امسال نیز به گفته معاون امور مشترکین و درآمد شرکت آب و فاضلاب شهری استان یک هزار و 100 انشعاب غیر مجاز شناسایی شده که پیش بینی می‌شود 5 درصد آب تولیدی استان توسط سودجویان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سعید شریفی معتقد است: انشعاب‌های غیر مجاز آب توسط افرادی که مصرف بالایی نسبت به مصرف نرمال مشترکین دارند؛ انجام می‌شود که حاضر به پرداخت قبض آب نیستند.

وی در ادامه با بیان اینکه برخی از سودجویان گمان می‌کنند آب رایگان است و نباید پولی بابت آن پرداخت کنند، ابراز می‌کند: این افراد بر این باورند که قبض آب پول گزافیست که در سبد هزینه‌های زندگی قرار دارد و نباید پولی بابت آن پرداخت کرد.

سودجویان مصرف بالاتری دارند

شریفی با بیان اینکه امسال حدود 57 میلیون متر مکعب آب در استان تولید شده است، گفت: برآورد میشود 5 درصد از آب تولیدی استان که بالغ بر 2 میلیون و 850 هزار متر مکعب است توسط سودجویان استفاده شده است. وی در ادامه می‌گوید: با بررسی‎های انجام شده مشخص گردید که این افراد نسبت به مشترکان مصرف بالایی داشته که با انشعاب غیر مجاز  و سوءاستفاده غیر قانونی قصد دارند مورد شناسایی قرار نگیرند.

نصب انشعابات پشت کنتور آب، اخذ انشعابات غیر مجاز و دستکاری کنتور برای ثبت نادرست مصارف از تخلفات این سودجویان است که به گفته این مسئول با توجه به اینکه شرکت آبفا مجوزی برای آبیاری محصولات کشاورزی ارائه نمی‌دهد برخی از افراد به ویژه در شهرهای کوچک برای آبیاری باغچه‌ها، فضای سبز و محصولات کشاورزی خود دست به نصب انشعابات غیر مجاز می‌زنند و یا در باغات اطراف شهر نیز باغداران از انشعاب غیر مجاز برای مصارف محصولات خود استفاده می‌کنند.

شناسایی 1100 انشعاب غیر مجاز

شریفی با بیان اینکه حدود 280 هزار مشترک آبفا در استان وجود دارد، اظهار می‌کند: در 10 ماهه امسال حدود یک هزار و 100 انشعاب غیرمجاز شناسایی شد که به 500 مورد از این انشعابات مجوز صادر شده و مابقی نیز منهل گردیده‌اند.

وی تصریح می‌کند: میانگین انشعاب غیر مجاز آب در سطح کشور حدود 2 درصد است که این آمار در استان به دلیل فرهنگ و باورهای دینی مردم استان پایینتر است.

انشعابات غیرمجاز بیشتر در سکونت‌گاه‌های غیر رسمی

معاون امور مشترکین و درآمد شرکت آب و فاضلاب شهری استان می‌گوید: سکونتگاه‌های غیر رسمی که بیشتر در حشیه شهرها قرار دارند به دلیل اینکه اسناد و مدارکی برای انشعاب ندارند مجبور به استفاده از انشعابات غیرمجاز می‌کنند که لازم است در این زمینه اقدامات لازم اتخاذ گیرد.

روش‌های شناسایی متخلفان

روشهای مختلفی برای شناسایی انشعابات غیرمجاز آب وجود دارد که شریفی در این باره اظهار می‌کند: از طریق گزارشات مردمی، گزارشات کنتور نویس، گشتهایی که موارد مشکوک را بررسی می‌کنند و یا تیم‌هایی که برای نشت‌یابی و کشف انشعابات غیر مجاز وجود دارند؛ متخلفان شناسایی می‌شوند و از سال آینده نیز پیمایش کلی برای مشترکین در استان اجرا می‌شود که میتواند نقش بسزایی در شناسایی سودجویان داشته باشد.

هزینه انشعاب و کنتور

وی با ابراز اینکه قیمت کنتور آب نسبت به سالهای گذشته تا 6 برابر افزایش قیمت داشته است، عنوان می‌کند: هزینه تعویض کنتور ناچیز بوده ولی قیمت کنتور از 50 هزار تومان به 600 هزار تومان افزایش یافته و این سبب افزایش هزینه تعویض کنتور آب شده است. وی افزود: هم اکنون هزینه انشعابات حدود یک میلیون و 800 هزار تومان است و سودجویان محدودی هزینه انشعابات را بهانه کرده و اقدام به سوء استفاده از بیت المال می‌کنند.

در کنار انشعابات غیر مجاز آب، انشعابات و سوءاستفاده‌هایی نیز از برق شهری نیز اتفاق می‌افتد که به گفته مدیر امور برق غرب شرکت توزیع برق استان، از ابتدای امسال حدود 887 فقره انشعاب غیر مجاز شناسایی و جمع آوری شده است که بیشتر این انشعابات در شهرستان زنجان با 380 انشعاب غیر مجاز و 335 فقره در شهرستان خدابنده بوده است.

طیب نیکخواه با بیان اینکه در همه بخشهای کشاورزی، خانگی و صنعتی این سوءاستفاده‌ها مشاهده می‌شود، توضیح می‌دهد: عمده انشعابات غیر مجاز و سوءاستفاده از برق شهری در مصارف خانگی و تجاری انجام می‌شود.

استفاده غیر مجاز از برق راه‌های مختلفی دارد که این مسئول به آن‌ها اشاره می‌کند و یادآور می‌شود: به‌طور کلی استفاده غیرمجاز از برق به دو شکل آشکار و پنهان انجام می‌شود که در حالت آشکار که قابل رویت نیز هست، سارق یک سیم یا کابل را به طور مستقیم از تیر چراغ برق منشعب می‌کند و از این طریق برق را از شبکه عمومی به محل مصرف می‌برد. در این حالت هیچ وسیله‌ای برای اندازه‌گیری میزان برق مصرفی و هیچ حفاظتی در برابر حوادث احتمالی وجود ندارد. حالت پنهان، حالتی است که در آن مشترک اقدام به دستکاری یا دخالت در کارکرد کنتور می‌کند.

علاوه بر این روش‌ها چند روش دیگر نیز برای استفاده غیرمجاز از برق وجود دارد که دستکاری در فیوز، یکی از آن‌هاست و اصطلاحاً به آن تجاوز از قدرت قراردادی می‌گویند؛ یعنی سودجو فیوزها را طوری دستکاری می‌کند که بتواند بیش‌تر از میزان برقی که خریده است، مصرف کند و قبض برق کمتری پرداخت کند.

تبعات سرقت از بیت المال

به گفته طیب نیکخواه بهرامی در انشعاب غیرمجاز برق به دلیل انشعاب غیراستاندارد و نبود فیوز محدودکننده و لوازم اندازه‌گیری هیچ حفاظت و کنترلی در مسیر مصرف وجود ندارد و این باعث افزایش احتمال آسیب دیدن و حتی سوختن لوازم برقی مصرف‌کننده و همسایگان می‌شود و همین طور  در مرحله بعد نیز انشعاب غیرمجاز برق به تجهیزات شبکه و تأسیسات برق خسارت وارد می‌کند چرا که مصرف‌کننده‌ای که برق مصرفی خود را سرقت می‌کند و هزینه‌ای برای آن نمی‌پردازد، نگران بالا رفتن بهای برق مصرفی‌اش نیست و کنترلی روی میزان مصرف خود ندارد.

لازم به توضیح است؛ میزان مصرف بالای این سوء استفاده‌ها از برق سبب واردشدن خسارت به ترانس شبکه، تابلوی اصلی، کابل و یراق‌آلات شبکه می‌شود و  صدمات وارده به تجهیزات شبکه باعث ایجاد نوسان و افت ولتاژ در شبکه شده و به مشترکین دیگر نیز خسارت وارد می‌کند.

وی با بیان اینکه در روستاها نیز در ایام سرد سال استفاده غیر مجاز از برق شیوع بیشتری پیدا می‌کند، ادامه می‌دهد: به‌ویژه در فصول سرد سال، به دلیل لزوم استفاده از سیستم‌های گرمایشی و بالا بودن هزینه انرژی‌های دیگر و بعضاً نبود گاز در روستاها، انشعاب غیر مجاز برق برای راه‌اندازی سیستم‌های گرمایشی که با برق کار می‌کنند، انجام می‌شود.

با سارقان برق چه برخوردی می‌شود

این مسئول با عنوان اینکه در 10 ماهه امسال حدود 2 میلیون و 687 هزار و 551 وات مصرف غیر مجاز برق در استان به ثبت رسیده است، ابراز می‌کند:  طبق دستوالعمل، هزینه برق مصرفی و همچنین خسارت وارده به شبکه محاسبه می‌شود که لازم است توسط سودجو پرداخت شود و در صورت تکرار تخلف پرونده وی به مراجع قانونی ارجاع داده میشود تا برخورد قانونی اعمال شود.

به گفته مدیر امور برق غرب شرکت توزیع برق استان، در حال حاضر هزینه تعویض کنتور برق حدود 180 هزار  تومان و هزینه انشعاب در شهرها بالغ بر یک میلیون 870 هزار و در روستاها نیز 680 هزار تومان است.