پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: مالیات یکی از مهم‌ترین ابزارهای اقتصادی و مالی هر دولت است که به‌وسیله آن منابع لازم برای اداره کشور و ارائه خدمات عمومی تأمین می‌شود. دولت‌ها با دریافت مالیات از اشخاص حقیقی و حقوقی، امکان تأمین هزینه‌هایی مانند آموزش، بهداشت، زیرساخت‌های عمرانی، امنیت، حمل‌ونقل عمومی و حمایت‌های اجتماعی را فراهم می‌کنند. به بیان ساده، مالیات سهمی از درآمد یا دارایی افراد و بنگاه‌هاست که طبق قوانین مصوب به دولت پرداخت می‌شود تا منافع عمومی جامعه تضمین گردد.

در بسیاری از کشورها از جمله ایران، نظام مالیاتی نقش مهمی در کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و ایجاد ثبات اقتصادی ایفا می‌کند. مالیات‌ها به طور کلی به دو دسته مستقیم (مانند مالیات بر درآمد و مالیات بر دارایی) و غیرمستقیم (مانند مالیات بر ارزش افزوده) تقسیم می‌شوند. هر یک از این انواع، کارکردها و آثار متفاوتی بر توزیع درآمد، سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی دارند.

در نهایت، یک نظام مالیاتی کارآمد و عادلانه می‌تواند به توزیع مناسب‌تر ثروت، کاهش فاصله طبقاتی و تقویت عدالت اجتماعی کمک کند. شفافیت، قانون‌مداری و اعتماد متقابل میان دولت و شهروندان از مهم‌ترین عوامل موفقیت هر نظام مالیاتی به شمار می‌رود.

 عدالت مالیاتی؛ محور اصلی برنامه‌ها

مهدی محمدی مدیرکل امور مالیاتی استان زنجان با تشریح عملکرد یک‌ساله این اداره‌کل، از رشد قابل توجه درآمدهای مالیاتی، توسعه خدمات الکترونیکی، استفاده از هوش مصنوعی در فرآیندهای نظارتی و تمرکز بر اخذ مالیات از مؤدیان بزرگ خبر داد و تأکید کرد: راهبرد اصلی سازمان امور مالیاتی، تحقق عدالت مالیاتی، شفافیت و افزایش رضایت عمومی است.

وی با اشاره به نقش پررنگ‌تر نظام مالیاتی در اقتصاد کشور در سال‌جاری اظهار داشت: در سال 1405، جایگاه مالیات در تأمین منابع بودجه‌ای کشور نسبت به سال گذشته دست‌کم افزایش 50 درصدی داشته و این موضوع هم برای مسئولان و هم برای مردم روشن شده است. امروز اداره کشور بیش از گذشته بر پایه درآمدهای پایدار مالیاتی استوار است و این امر ضرورت اصلاح ساختارها، شفافیت و عدالت در اخذ مالیات را دوچندان می‌کند.

مدیرکل امور مالیاتی استان زنجان تحقق عدالت مالیاتی را مهم‌ترین هدف این مجموعه عنوان کرد و گفت: آنچه برای ما اهمیت دارد، رعایت اصول عادلانه در اخذ مالیات است؛ به نحوی که هم حقوق دولت استیفا شود و هم مؤدیان احساس انصاف و شفافیت داشته باشند. رضایتی که در قبال اجرای عدالت و شفافیت در جامعه ایجاد می‌شود، سرمایه اجتماعی مهمی برای نظام مالیاتی به شمار می‌رود.

وی افزود: در برخی موارد، قوانین و بخشنامه‌ها محدودیت‌هایی ایجاد می‌کنند که ممکن است با انتظار مؤدیان منطبق نباشد، اما در مجموع تلاش شده تا با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی، فشار مضاعفی به فعالان اقتصادی منضبط وارد نشود. از آنجا که مالیات عملکرد معمولاً با یک سال تأخیر وصول می‌شود، مؤدیانی که برنامه‌ریزی منظم دارند، با مشکل جدی مواجه نمی‌شوند.

تمرکز بر دانه‌درشت‌ها؛ سهم 1.5 درصدی، نیمی از مالیات اصناف

به گفته این مقام مسئول، سیاست سازمان در سال‌جاری حرکت به سمت شناسایی و اخذ مالیات از مؤدیان بزرگ بوده است و تصریح کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود یک و نیم درصد از مؤدیان در کشور اصناف هستند، بیش از نیمی از مالیات این بخش را پرداخت می‌کنند. در استان زنجان نیز رویکرد ما تمرکز بر دانه‌درشت‌ها و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی بوده است. وی با اشاره به برخی پرونده‌ها که ارقام مالیاتی آنها نسبت به سال‌های گذشته افزایش یافته، گفت: در مواردی ممکن است رقم مالیات یک مؤدی چند برابر شود که این موضوع عمدتاً ناشی از کشف درآمدهای پنهان یا اصلاح اطلاعات بوده است. هدف ما برخورد سلیقه‌ای نیست، بلکه اجرای دقیق قانون و جلوگیری از فرار مالیاتی است.

هوشمندسازی و کاهش خطای حسابرسی

مدیرکل امور مالیاتی زنجان از استقرار کامل سیستم‌های هوشمند حسابرسی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین خبر داد و گفت: فرآیندهای حسابرسی به‌صورت سیستمی انجام می‌شود و نتایج پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد اختلاف بین حسابرسی انسانی و سیستم هوشمند حدود 4 درصد است که در چارچوب استانداردهای علمی، رقم بسیار مطلوبی محسوب می‌شود.

وی افزود: سامانه مؤدیان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای شفاف‌سازی، نقش مؤثری در جلوگیری از صدور فاکتورهای صوری و فعالیت شرکت‌های کاغذی داشته است. در گذشته برخی شرکت‌های صوری می‌توانستند ماه‌ها فعالیت کنند، اما اکنون به دلیل سقف‌های تعیین‌شده و اعتبارسنجی سیستمی، امکان صدور فاکتورهای غیرواقعی به‌شدت محدود شده است.

به گفته محمدی، در دو دوره ابتدایی اجرای این سامانه، از بروز تخلفاتی به ارزش حدود 4 هزار میلیارد تومان در سطح کشور جلوگیری شده است.

توسعه خدمات الکترونیکی و کاهش مراجعات حضوری

مدیرکل امور مالیاتی استان زنجان با اشاره به الکترونیکی شدن بخش عمده خدمات، اظهار داشت: ارسال اظهارنامه، ثبت اعتراضات، پرداخت مالیات و بسیاری از خدمات دیگر به‌صورت غیرحضوری انجام می‌شود. حتی در دو سال اخیر، امکان ارسال اظهارنامه از طریق پیام‌رسان‌های داخلی نیز فراهم شده است.

وی ادامه داد: در سال‌جاری اعلام شد آن دسته از مؤدیانی که براساس ارزیابی‌های سیستمی، مالیات آنها صفر تشخیص داده می‌شود، نیازی به ارائه اظهارنامه ندارند. این اقدام با هدف صرفه‌جویی در زمان، کاهش بار اداری و تمرکز بر پرونده‌های مهم‌تر انجام شد. در استان زنجان نزدیک به 80 درصد مؤدیان مشمول، از این طرح استقبال کردند.

محمدی همچنین به راه‌اندازی پنجره واحد اشاره کرد و گفت: این اقدام موجب تسهیل فرآیندها، کاهش ترافیک مراجعات و تسریع در ارائه خدمات شده است.

رشد درآمدهای مالیاتی استان

مدیرکل امور مالیاتی زنجان درباره میزان وصولی‌ها گفت: در سال گذشته مجموع درآمدهای مالیاتی استان حدود 20 هزار و 700 میلیارد تومان بود، در حالی که این رقم در سال‌جاری تاکنون به حدود 27 هزار میلیارد تومان رسیده است. امیدواریم تا پایان سال بتوانیم به‌طور کامل به تعهدات پیش‌بینی‌شده عمل کنیم.

وی افزود: در حال حاضر، درآمدهای مالیاتی استان بیش از سهم پیش‌بینی‌شده در بودجه استانی است، اما باید توجه داشت که بخش عمده‌ای از مالیات‌های وصولی به خزانه واریز می‌شود و توزیع اعتبارات براساس شاخص‌هایی همچون جمعیت، پروژه‌های اولویت‌دار و تصمیمات ملی انجام می‌گیرد.

نقش شرکت‌های بزرگ و چالش حساب‌های بانکی

این مقام مسئول با اشاره به سهم بالای چند شرکت بزرگ در درآمدهای مالیاتی استان گفت: در استان زنجان حدود هشت شرکت بزرگ سهم قابل توجهی در مالیات دارند. اگر این شرکت‌ها را از محاسبات حذف کنیم، سهم استان از کل مالیات کشور به حدود دو درصد کاهش می‌یابد.

وی در عین حال به موضوع محل ثبت دفاتر و حساب‌های بانکی شرکت‌ها اشاره کرد و افزود: برخی شرکت‌های فعال در استان، دفاتر مرکزی یا حساب‌های بانکی خود را در استان‌های دیگر به‌ویژه تهران نگهداری می‌کنند که این موضوع بر شاخص‌های اعتباری استان تأثیر می‌گذارد. استانداری پیگیر انتقال حساب‌ها به داخل استان است، اما این امر مستلزم همکاری خود شرکت‌ها و اصلاح برخی سازوکارهاست.

سهم مالیات مشاغل و مقایسه با کمک‌های مردمی

مدیرکل امور مالیاتی زنجان با تأکید بر اینکه سهم مالیات مشاغل در مقایسه با کل درآمدهای مالیاتی چندان بالا نیست، گفت: از مجموع 27 هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی استان، کمتر از سه درصد مربوط به مالیات مشاغل است.

وی افزود: برای مقایسه، سال گذشته مردم استان زنجان حدود 550 میلیارد تومان به کمیته امداد کمک کردند، در حالی که مالیات دریافتی از مشاغل حدود 810 میلیارد تومان بوده است. این ارقام نشان می‌دهد که فعالان اقتصادی خرد نیز نقش اجتماعی مهمی ایفا می‌کنند و رویکرد ما در قبال آنها مبتنی بر مدارا و حمایت از کسب‌وکارهای کوچک است.

مدیرکل امور مالیاتی زنجان در بخش دیگری از سخنان خود به مطالبه عمومی درباره مقابله با فرار مالیاتی برخی گروه‌های پردرآمد اشاره کرد و گفت: مردم به‌درستی انتظار دارند عدالت در اخذ مالیات رعایت شود. همان‌طور که حقوق‌بگیران پیش از دریافت حقوق، مالیات خود را پرداخت می‌کنند، سایر گروه‌های درآمدی نیز باید به تکالیف قانونی خود عمل کنند.

وی تأکید کرد: سازمان امور مالیاتی با استفاده از ابزارهای هوشمند و تبادل اطلاعات با سایر دستگاه‌ها، مصمم به شناسایی و مقابله با هرگونه فرار مالیاتی است. اجرای کامل سامانه مؤدیان و گسترش حسابرسی سیستمی، گام مهمی در این مسیر محسوب می‌شود.

در پایان، مدیرکل امور مالیاتی استان زنجان افزود: تداوم هوشمندسازی، شفافیت و تعامل سازنده با مؤدیان، هم درآمدهای پایدار دولت افزایش یابد و هم اعتماد عمومی نسبت به نظام مالیاتی تقویت شود.