پایگاه خبری صدای زنجان نیوز / مینا احمدی: در شرایطی که ناترازی شدید انرژی به یکی از گلوگاه‌های اصلی اقتصاد کشور تبدیل شده و خاموشی‌های فصلی، صنایع و بخش خانگی را با چالش مواجه کرده است، عبور از سوخت‌های فسیلی و روی آوردن به انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر یک انتخاب نیست. استان زنجان با دارا بودن میانگین روزهای آفتابی بالا، پتانسیل مناسبی برای توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس دارد؛ اما در عمل، توسعه این بخش در دو لایه خانگی و مدارس با موانع جدی تأمین مالی، بروکراسی اداری و البته تناقض‌های آماری روبه‌روست؛ موضوعی که تحقق وعده‌های مدیریتی را با علامت سؤال‌های بزرگی مواجه می‌کند.

چرا آفتاب زنجان به برق خانگی تبدیل نمی‌شود؟

کارشناسان حوزه انرژی معتقدند برای جبران ناترازی برق، نیازی نیست صرفاً به فکر ساخت نیروگاه‌های حرارتی عظیم و پرهزینه باشیم؛ بلکه راه‌حل میان‌بر و پایدار، تمرکز بر تولید پراکنده در محل مصرف است.

امید کرمی، کارشناس و دانش‌آموخته برق و الکترونیک زنجانی، در گفت‌وگو با صدای زنجان با تشریح مزایای فنی این طرح بیان کرد:  مزیت اصلی نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس خانگی این است که برق را دقیقاً در همان نقطه مصرف تولید می‌کنند. این یعنی تلفات شبکه انتقال و توزیع به صفر نزدیک می‌شود. اگر ما بتوانیم محله‌ها و پشت‌بام خانه‌ها را به سامانه‌های تولید انرژی مجهز کنیم، در ساعات پیک مصرف تابستانه، فشار عظیمی از روی پست‌های برق محلی برداشته شده و شبکه به پایداری می‌رسد. این مدل در کشورهای توسعه‌یافته سال‌هاست که بار شبکه را سبک کرده است.

وی در ادامه با نقد فرآیندهای موجود بیان کرد: با وجود این مزیت‌های فنی، ساختار فعلی حمایتی دچار نوعی قفل اداری و مالی است. از یک طرف فرآیند اخذ مجوزها، تایید استانداردهای فنی و اتصال به شبکه توزیع طولانی و فرساینده است و از طرف دیگر، مدل‌های مالی ارائه‌شده از سوی نهادهای متولی، سازگاری چندانی با قدرت خرید مردم در شرایط اقتصادی فعلی ندارد. تا زمانی که دولت و وزارت نیرو تسهیلات را بدون پیچیدگی‌های معمول بانکی ارائه ندهند و مسیر اداری را برای یک شهروند عادی هموار نکنند، پایداری محلی شبکه در حد یک ایده روی کاغذ باقی می‌ماند. مردم باید احساس کنند نصب پنل یک فرصت است، نه یک دردسر جدید اداری.

وعده‌های خورشیدی در مدارس؛ بازی با اعداد یا اراده اجرایی

گام‌های اولیه برای تجهیز ۵۲ مدرسه در استان زنجان به سامانه‌های خورشیدی برداشته شده است، اما تحلیل آمارهای موجود نشان می‌دهد میان اهداف اعلام‌شده استانی و سهمیه‌های واقعی و عملیاتی، فاصله عمیقی وجود دارد. بر اساس جزئیات ابلاغی از سوی سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، طرح ملی تجهیز مدارس شامل نصب سامانه‌های خورشیدی ۵ کیلوواتی در ۱۲ هزار مدرسه سراسر کشور با تامین تجهیزات اصلی از سوی این سازمان است؛ طرحی که بررسی آمارهای آن در برش استانی، تناقض‌های جدی را آشکار می‌کند.

نخستین تناقض به سهمیه ابلاغی زنجان بازمی‌گردد که تنها ۴۰۰ مدرسه تعیین شده است؛ رقمی که نشان می‌دهد حتی در صورت تحقق ۱۰۰ درصدی سهمیه، کمتر از ۱۸ درصد از کل مدارس استان خورشیدی خواهند شد و نه تمامی آن‌ها. دومین مسئله روند کند اجراست؛ چراکه از این سهمیه ۴۰۰ مدرسه‌ای نیز، تا به امروز تجهیزات تنها ۵۲ مدرسه (معادل ۱۳ درصد از سهمیه استانی و حدود ۲ درصد از کل مدارس استان) تحویل شده و پروژه تازه در مرحله انتخاب پیمانکار قرار دارد.

یک محاسبه سرانگشتی مشخص می‌سازد که تجهیز عملیاتی حدود ۲ درصد از مدارس استان پس از ماه‌ها تبلیغات رسانه‌ای، با وعده تجهیز کامل مدارس تا پایان سال ۱۴۰۵ فاصله فاحشی دارد و مشخص نیست متولیان امر با این سرعت، چگونه می‌خواهند در زمان باقی‌مانده، بیش از ۲ هزار مدرسه دیگر را خورشیدی کنند. واقعیت این است که توسعه انرژی خورشیدی در زنجان، چه در بخش مسکونی و چه در بخش آموزشی، نیازمند عبور از آمارهای روی کاغذ است؛ جایی که در بخش خانگی، بن‌بست موجود تنها با ارائه تسهیلات ۱۰۰ درصدی و حذف آورده نقدی (با مدل بازپرداخت از محل درآمد فروش برق) باز می‌شود و در بخش مدارس نیز، مسئولان باید به جای وعده‌های غیرواقع‌بینانه، جدول زمان‌بندی شفاف و منطبق بر سهمیه‌های واقعی ارائه دهند. تا آن زمان، قضاوت درباره کارنامه انرژی پاک در استان، زیر آفتاب زنجان بر عهده شهروندان خواهد بود

تجهیز مدارس؛ سهم زنجان از سفره ملی چقدر است؟

سیدمحسن صادقی، استاندار زنجان، پیش از این وعده داده است که تمامی مدارس استان تا پایان سال ۱۴۰۵ به پنل‌های خورشیدی مجهز خواهند شد. این در حالی است که استان زنجان حدود ۲ هزار و ۲۳۸ مدرسه فعال دارد و خورشیدی کردن کل این مجموعه، نیازمند یک پروژه ضربتی و کلان است.

در این زمینه جهانگیر صفری، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان زنجان، در گفت‌وگو با صدای زنجان در خصوص جزئیات این طرح عنوان کرد: طبق توافقات انجام شده، سهم استان زنجان از طرح ملی تجهیز مدارس به پنل‌های خورشیدی، ۴۰۰ مدرسه است. در فاز نخست این پروژه، تجهیزات فنی و سامانه‌های ۵ کیلوواتی مربوط به ۵۲ مدرسه تحویل استان شده است. در حال حاضر، این مدارس شناسایی شده و فرآیند اداری جهت انتخاب پیمانکار واجد شرایط برای نصب و راه‌اندازی این سامانه‌ها در دست اقدام است.

وی با اشاره به برنامه ملی در این حوزه خاطرنشان کرد: ما بر اساس برنامه‌ریزی‌های ابلاغی پیش می‌رویم و تلاش داریم با هماهنگی دستگاه‌های همکار، روند نصب تجهیزات را پس از تعیین پیمانکار سرعت ببخشیم.

انتهای پیام/