پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ مینا احمدی: منطقه ویژه اقتصادی زنجان سال‌هاست به عنوان یکی از طرح‌های مهم برای توسعه اقتصادی استان، جذب سرمایه‌گذاری و ایجاد زیرساخت‌های جدید مطرح شده است؛ طرحی که قرار است با ایجاد شرایط ویژه اقتصادی، زمینه استقرار سرمایه‌گذاران و توسعه فعالیت‌های صنعتی را فراهم کند، اما طولانی شدن فرآیندهای قانونی و اجرایی باعث شده این پروژه همچنان در انتظار آغاز عملیات رسمی باقی بماند.

استان زنجان با وجود ظرفیت‌های صنعتی، معدنی و موقعیت جغرافیایی مناسب، همواره با چالش جذب سرمایه‌گذار و محدودیت زیرساخت‌های آماده مواجه بوده است؛ موضوعی که باعث شده منطقه ویژه اقتصادی به عنوان یکی از ابزارهای توسعه‌ای استان مورد توجه قرار گیرد.

این منطقه در زمینی به مساحت 844 هکتار در جاده قدیم زنجان ـ اردبیل و در نزدیکی فرودگاه زنجان و خط‌آهن سراسری تهران ـ تبریز پیش‌بینی شده و قرار است توسط شرکت منطقه ویژه اقتصادی زنجان با مشارکت گروه ساختمانی آتین و سابیر بین‌الملل اجرا شود.

سال‌ها پیگیری برای رسیدن به مرحله اجرا

خلیل قاسملو، مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان زنجان در گفت‌وگو با صدای زنجان با تشریح آخرین وضعیت منطقه ویژه اقتصادی زنجان اظهار کرد: روند ایجاد این منطقه از سال 1398 آغاز شد، هرچند موضوع آن سابقه طولانی‌تری دارد و فرآیندهای قانونی آن از سال‌های قبل در حال پیگیری بوده است.

وی افزود: پس از طی مراحل مختلف در مجلس و مجمع تشخیص مصلحت نظام، در پایان سال 1399 فراخوان انتخاب سازمان مسئول منطقه منتشر شد.

قاسملو ادامه داد: در آن مقطع 12 شرکت متقاضی بررسی شدند و پس از برگزاری جلسات متعدد با حضور دستگاه‌های نظارتی و اجرایی، شرکت‌های سازه و سابیر بین‌الملل بر اساس شاخص‌های تعیین‌شده به عنوان مجریان انتخاب شدند.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان زنجان تصریح کرد: پس از آغاز مسئولیت بنده، به دلیل پایان اعتبار برخی استعلام‌ها، نیاز بود این فرآیندها دوباره انجام شود که استعلام‌های لازم اخذ و طرح جامع نیز با توجه به ملاحظات محیط‌زیستی اصلاح شد.

وی اضافه کرد: اکنون حدود سه تا چهار ماه است پرونده در سازمان برنامه و بودجه کشور قرار دارد تا تأیید نهایی آن دریافت شود و پس از آن پرونده در شورای عالی مناطق ویژه اقتصادی مطرح و در ادامه برای دریافت مصوبه هیئت وزیران ارسال خواهد شد.

قاسملو خاطرنشان کرد: پس از طی این مراحل، عملیات اجرایی منطقه ویژه اقتصادی زنجان به صورت رسمی آغاز می‌شود.

مزیت‌هایی که قرار است سرمایه را جذب کند

قاسملو با اشاره به مزیت‌های مناطق ویژه اقتصادی اظهار کرد: این مناطق از مشوق‌ها و ضوابط اختصاصی برخوردار هستند و می‌توانند شرایط فعالیت اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری را تسهیل کنند.

وی افزود: ایجاد چنین مناطقی با هدف کاهش موانع اداری، افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری و فراهم کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی انجام می‌شود.

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان زنجان ادامه داد: در حال حاضر محدودیت زمین صنعتی آماده برای استقرار سرمایه‌گذاران خارجی یکی از چالش‌های استان است و راه‌اندازی منطقه ویژه اقتصادی می‌تواند بخشی از این خلأ را جبران کند.

وی درباره فرآیند مجوزها نیز گفت: استعلام‌های مربوط از طریق پنجره واحد مدیریت زمین و دستگاه‌های ذی‌ربط انجام می‌شود و بر اساس ضوابط آمایش سرزمین، طرح‌های بزرگ نیازمند تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور هستند.

قاسملو تأکید کرد: در صورت اعلام نظر منفی سازمان برنامه و بودجه، سایر استعلام‌ها نیز اعتبار خود را از دست می‌دهند و نیاز به بررسی مجدد وجود خواهد داشت.

زنجان در انتظار خروج منطقه ویژه اقتصادی از کاغذبازی

غفور حمیدی، معاون اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان زنجان در گفت‌وگو با صدای زنجان با اشاره به آخرین وضعیت این طرح اظهار کرد: تمامی استعلام‌های مورد نیاز در استان از جمله آب، برق، گاز، محیط‌زیست، راه و میراث فرهنگی اخذ شده و از نظر استانی مانعی برای ادامه مسیر وجود ندارد.

وی افزود: در حال حاضر تنها تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور از نظر آمایش سرزمین باقی مانده و شرکت منطقه ویژه اقتصادی نیز در حال ارسال موارد مورد درخواست این سازمان است.

حمیدی ادامه داد: اگر سازمان برنامه و بودجه نکاتی درباره آمایش سرزمین مطرح کند، موضوع در همان چارچوب اصلاح خواهد شد و به معنای رد شدن طرح یا تغییر مکان پروژه نیست.

معاون اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان زنجان تصریح کرد: تمامی اقداماتی که در استان برای آماده‌سازی پرونده لازم بوده انجام شده و پس از تأیید نهایی، پرونده برای طرح در شورای عالی مناطق ویژه اقتصادی ارسال خواهد شد.

وی درباره زمین اجرای طرح نیز گفت: امکان جایگزینی این زمین وجود ندارد، چراکه پیدا کردن زمینی با این وسعت، بدون معارض و دارای شرایط مناسب بسیار دشوار است.

حمیدی افزود: در استان زنجان زمین دولتی هزار هکتاری که بدون معارض باشد و امکان اجرای چنین طرحی را داشته باشد، عملاً وجود ندارد.

وی با اشاره به الزامات زیست‌محیطی طرح اظهار کرد: در طراحی منطقه ویژه اقتصادی، استفاده از منابع آب زیرزمینی پیش‌بینی نشده و تأمین آب از محل آب شهری و مدیریت پساب مورد توجه قرار گرفته است.

حمیدی درباره وضعیت واگذاری زمین خاطرنشان کرد: واگذاری اولیه انجام شده، اما واگذاری قطعی صورت نگرفته و اقدامات انجام‌شده بیشتر مربوط به بررسی‌ها و آزمایش‌های مورد نیاز بوده است.

معاون اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان زنجان تأکید کرد: با تأیید سازمان برنامه و بودجه، این طرح وارد مرحله اجرایی خواهد شد.

برآورد اولیه منابع مورد نیاز حدود 10 هزار میلیارد تومان بوده،(10همت)  اما با توجه به افزایش هزینه‌ها، طرح اولیه نیازمند بازنگری است و هزینه نهایی افزایش خواهد یافت، افزایشی که با ادامه تاخیر در اجرای این طرح بدون شک روند صعودی خواهد داشت.

کلنگ‌زنی منطقه ویژه اقتصادی امسال؛ بهره‌برداری فاز نخست تا سه سال آینده

نرگس مرادخانی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری زنجان نیز در گفت‌وگو با صدای زنجان با تشریح آخرین وضعیت منطقه ویژه اقتصادی زنجان گفت: تمامی استعلام‌های مورد نیاز پروژه از جمله آب، محیط‌زیست، امور اراضی و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط اخذ شده و در حال حاضر تنها استعلام آمایش سرزمین در سازمان برنامه و بودجه کشور باقی مانده است.

وی افزود: حدود دو تا سه ماه است که پرونده در سازمان برنامه و بودجه قرار دارد و مستندات تکمیلی مورد درخواست این سازمان در حال ارائه است. امیدواریم پس از تعیین تکلیف این مرحله، پروژه وارد فاز اجرایی شود.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری زنجان درباره زمان‌بندی اجرای طرح گفت: برنامه‌ریزی ما این است که عملیات کلنگ‌زنی منطقه ویژه اقتصادی تا پایان امسال انجام شود و پیش‌بینی می‌کنیم بهره‌برداری از فاز نخست پروژه ظرف دو تا سه سال آینده محقق شود.

وی ادامه داد: بخش خصوصی مجری اجرای پروژه است و طبیعتاً به دلیل سرمایه‌گذاری انجام‌شده، انگیزه دارد عملیات اجرایی را با سرعت بیشتری پیش ببرد؛ از این رو احتمال دارد پروژه حتی زودتر از زمان پیش‌بینی‌شده به بهره‌برداری برسد.

مرادخانی با اشاره به تأمین مالی پروژه اظهار کرد: تأمین منابع مالی با جذب سرمایه‌گذار برای استقرار در منطقه دو موضوع متفاوت است. سرمایه‌گذار اجرای پروژه از سال 1401 انتخاب شده و کنسرسیومی متشکل از دو شرکت مسئول اجرای منطقه ویژه اقتصادی است.

وی افزود: پس از آغاز عملیات اجرایی، زمینه برای استقرار سرمایه‌گذاران در منطقه فراهم خواهد شد و اولویت استان جذب سرمایه‌گذاری در زنجیره‌های ارزش، صنایع دارای مزیت نسبی و همچنین صنایع دانش‌بنیان و های‌تک است.

تقاضا برای سرمایه‌گذاری وجود دارد

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری زنجان با بیان اینکه استقبال سرمایه‌گذاران از استان مناسب است، گفت: در سال 1404 حدود 118 میلیون دلار سرمایه‌گذاری خارجی در استان جذب شد و زنجان از استان‌های موفق در این حوزه به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: به محض آغاز عملیات اجرایی منطقه ویژه اقتصادی، تقاضا برای استقرار واحدهای تولیدی افزایش خواهد یافت، چراکه تقاضای زمین صنعتی در استان بالاست و حدود 300 هکتار فاز نخست پروژه ظرفیت محدودی در مقایسه با این تقاضا دارد.

مرادخانی تصریح کرد: پس از تأیید آمایش سرزمین، پرونده به هیئت وزیران ارسال خواهد شد و معمولاً طرح‌هایی که تمامی استعلام‌ها و مجوزهای لازم را دریافت کرده‌اند، با احتمال بسیار بالا به تصویب می‌رسند.

وی درباره نوع صنایع قابل استقرار در منطقه ویژه اقتصادی گفت: با توجه به نزدیکی این منطقه به شهر زنجان، صنایع با آلایندگی بالا امکان استقرار نخواهند داشت و اولویت با صنایع کم‌آلاینده، صنایع دارای فناوری پیشرفته، زنجیره‌های ارزش و فعالیت‌های دارای مزیت اقتصادی برای استان خواهد بود.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری زنجان  خاطرنشان کرد: مهم‌ترین مزیت منطقه ویژه اقتصادی زنجان، موقعیت جغرافیایی استان و دسترسی مناسب به مسیرهای ارتباطی کشور است. هرچند هر منطقه ویژه متناسب با موقعیت خود مزیت‌هایی دارد، اما نزدیکی زنجان به پایتخت و قرار گرفتن در مسیرهای مهم حمل‌ونقل، از مهم‌ترین ظرفیت‌های این منطقه برای جذب سرمایه‌گذاری خواهد بود.