پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ مینا احمدی: تورم و گرانی این روزها بیش از هر موضوع دیگری در گفت‌وگوهای روزمره مردم شنیده می‌شود. اگرچه آمارهای رسمی، نرخ تورم را با شاخص‌های علمی و استاندارد اندازه‌گیری می‌کنند، اما آنچه شهروندان هنگام خرید مایحتاج روزانه، پرداخت اجاره‌بها و تأمین هزینه‌های زندگی تجربه می‌کنند، گاه تصویری متفاوت از اعداد و ارقام رسمی ارائه می‌دهد.

بررسی میدانی خبرنگار صدای زنجان از بازار نشان می‌دهد قیمت بسیاری از کالاهای اساسی همچنان در سطوح بالایی قرار دارد. قیمت هر شانه تخم‌مرغ در برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای حدود 530 هزار تومان است و در برخی واحدهای خرده‌فروشی به 580 تا 590 هزار تومان نیز می‌رسد.

قیمت سیب‌زمینی نیز بسته به محل عرضه، از وانت‌بارها تا واحدهای صنفی، متفاوت بوده و به طور میانگین حدود 80 هزار تومان در هر کیلوگرم عرضه می‌شود. گوجه‌فرنگی بین 50 تا 65 هزار تومان، پیاز با نوسان قیمتی در سطح بازار، مرغ کامل حدود 330 هزار تومان، برنج ایرانی از حدود 500 هزار تومان به بالا، برنج هاشمی شکسته حدود 340 هزار تومان و برنج خارجی بین 200 تا 240 هزار تومان قیمت دارد.

در بازار لبنیات نیز اختلاف قیمت محسوس است؛ به‌گونه‌ای که پنیر محلی در برخی واحدها بین 800 تا 900 هزار تومان و پنیر گاوی حدود 700 هزار تومان عرضه می‌شود. قیمت پوشاک، اجاره مسکن و بسیاری از خدمات نیز به گفته شهروندان طی ماه‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته و فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد کرده است. همچنین قیمت قطعات مرغ فاصله قابل توجهی با مرغ کامل دارد؛ به‌طوری‌که فیله مرغ حدود 684 هزار تومان، ساق مرغ 531 هزار تومان، سینه مرغ 512 هزار تومان، مغز ران 477 هزار تومان و ران بدون پوست 418 هزار تومان به فروش می‌رسد؛ اختلافی که فعالان بازار آن را ناشی از هزینه‌های فرآوری، بسته‌بندی و عرضه عنوان می‌کنند. در چنین شرایطی، برخی شهروندان معتقدند علاوه بر تورم عمومی، اختلاف قیمت یک کالای مشابه در واحدهای مختلف صنفی و نبود نظارت کافی، فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کرده است.

یکی از شهروندان زنجانی در این زمینه در گفت‌وگو با صدای زنجان گفت: تقریباً سه چهار روز پیش بود برای خرید مرغ اقدام کردم که روی بسته‌های بال مرغ با ماژیک قیمت زده بود. اعتراض کردیم، گفتند از تهران می‌آید، برای همین گران می‌دهیم. بالاخره یک توجیهی می‌کنند؛ لطفاً این را هم به گوش مسئولان برسانید رسیدگی کنند. به خدا به حد کافی گرانی هست، دیگر این مغازه‌دارها هم به مردم فشار نیاورند.

وی با بیان اینکه امروز دیگر فقط بحث گرانی یکی دو کالا نیست؛ از اجاره خانه و پوشاک گرفته تا مواد غذایی، همه چیز گران شده است، ادامه داد: حقوق بسیاری از خانواده‌ها با این هزینه‌ها همخوانی ندارد و ادامه این وضعیت واقعاً سخت شده است. انتظار داریم نظارت بر بازار جدی‌تر باشد تا یک کالای مشابه در هر مغازه با قیمت متفاوت عرضه نشود.

 براساس نرخ تورم، زنجان در سال 1405 رتبه سیزدهم کشور را دارد

از سوی دیگر، نرگس مرادخانی معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان با تأکید بر تفاوت دو مفهوم گرانی و تورم در گفت‌وگو با صدای زنجان گفت: گرانی به معنای بالا بودن سطح قیمت‌هاست، در حالی که تورم به معنای سرعت افزایش قیمت‌هاست و این دو مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

مرادخانی با اشاره به آمارهای رسمی اظهار کرد: براساس نرخ تورم، زنجان در سال 1405 رتبه سیزدهم کشور را دارد و از این منظر در میان استان‌های دارای بالاترین نرخ تورم قرار ندارد، هرچند شاخص قیمت در استان همچنان بالا بوده و فشار اقتصادی بر خانوارها قابل انکار نیست.

وی با بیان اینکه اقتصاد کشور با تورم ساختاری روبه‌رو است، افزود: شرایط جنگی، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، تأمین کالا و سایر هزینه‌های اقتصادی بر بازار اثر گذاشته و استان‌ها نیز از این شرایط متأثر هستند.

مرادخانی همچنین از انجام حدود 14 هزار بازرسی، تشکیل 2018 پرونده تخلف و تعیین بیش از 350 میلیارد تومان جریمه نقدی برای متخلفان در سال گذشته خبر داد و تأکید کرد: اقلامی که افزایش قیمت آن‌ها بیش از متوسط کشور بوده، در کارگروه تنظیم بازار استان شناسایی و برای کنترل آن‌ها برنامه‌ریزی شده است.

فشار تورم بر سبد خانوارها

در همین حال، تازه‌ترین آمارهای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان نیز نشان می‌دهد فشار تورمی همچنان بر سبد هزینه خانوارها سنگینی می‌کند. بر اساس این آمار، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه خانوارهای زنجان در تیرماه 1405 به 96.6 درصد و نرخ تورم سالانه استان به 70.1 درصد رسیده است.

همچنین در گروه خوراکی‌ها، بیشترین افزایش قیمت ماهانه مربوط به سبزیجات و حبوبات، میوه و خشکبار، نان و غلات و شیر، پنیر و تخم‌مرغ بوده و در بخش کالاهای غیرخوراکی نیز هتل و رستوران، بهداشت و درمان، آموزش و پوشاک بیشترین رشد قیمت را ثبت کرده‌اند.

این آمار نشان می‌دهد اگرچه برخی کالاها در ماه‌های اخیر نوسان کمتری داشته‌اند، اما هزینه تأمین خوراک، خدمات، درمان و پوشاک همچنان سهم قابل توجهی از درآمد خانوارهای زنجانی را به خود اختصاص می‌دهد.

ایرج امینی، کارشناس آمار و تحلیل داده زنجان در این زمینه در گفت‌وگو با صدای زنجان گفت: نرخ تورم از طریق شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) محاسبه می‌شود؛ به این معنا که تغییرات قیمت یک سبد مشخص از کالاها و خدمات مصرفی خانوار در طول زمان مورد سنجش قرار می‌گیرد. وی افزود: در این روش، اقلام سبد مصرفی و ضریب اهمیت هر کالا بر اساس سال پایه تعیین می‌شود و قیمت‌ها در دوره‌های مختلف با همان مبنا مقایسه می‌شوند؛ بنابراین نرخ تورم، یک شاخص آماری استاندارد برای اندازه‌گیری سرعت افزایش قیمت‌هاست.

در همین رابطه، بررسی جزئیات این گزارش نشان می‌دهد در گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات، بیشترین افزایش قیمت ماهانه مربوط به سبزیجات و حبوبات با 11 درصد، محصولات خوراکی متفرقه با 9 درصد، میوه و خشکبار با 7 درصد، نان و غلات با 6.5 درصد، چای، قهوه، کاکائو، نوشابه و آبمیوه با 6.4 درصد و شیر، پنیر و تخم‌مرغ با 4.1 درصد بوده است.

در بخش کالاهای غیرخوراکی و خدمات نیز هتل و رستوران با 11.8 درصد، بهداشت و درمان با 10.1 درصد، آموزش با 9.1 درصد و پوشاک و کفش با 7.8 درصد بیشترین رشد قیمت را به خود اختصاص داده‌اند.

همه فشاری که مردم در بازار احساس می‌کنند، صرفاً ناشی از نرخ تورم نیست

محمدی، کارشناس اقتصادی زنجانی، نیز در گفت‌وگو با صدای زنجان گفت: تورم معمولاً حاصل مجموعه‌ای از عوامل مانند رشد نقدینگی، افزایش هزینه‌های تولید، کاهش ارزش پول ملی، تحریم‌ها، محدودیت‌های عرضه و شوک‌های اقتصادی است، اما همه فشاری که مردم در بازار احساس می‌کنند، صرفاً ناشی از نرخ تورم نیست.

وی افزود: ضعف نظارت بر بازار، اختلاف قیمت یک کالای مشابه در فروشگاه‌های مختلف، واسطه‌گری، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بسته‌بندی و همچنین برخی رفتارهای سوداگرانه، باعث می‌شود فشار گرانی برای مردم بیش از آن چیزی باشد که در شاخص‌های آماری دیده می‌شود.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: در شرایط فعلی، ثبات بازار و اعتماد عمومی به اندازه کنترل نرخ تورم اهمیت دارد. وقتی یک کالای مشابه در چند فروشگاه با قیمت‌های متفاوت عرضه می‌شود، یا نظارت مؤثر بر قیمت‌گذاری وجود ندارد، طبیعی است که مردم احساس کنند گرانی بیش از آمارهای رسمی است. برخورد با گران‌فروشی، شفافیت قیمت‌ها و تقویت نظارت می‌تواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد.

وی با بیان اینکه تورم با سطح قیمت‌ها تفاوت دارد، گفت: ممکن است قیمت کالاها همچنان بالا باشد، اما چون سرعت افزایش آن نسبت به گذشته کمتر شده، نرخ تورم کاهش پیدا کند. به همین دلیل، مردم همچنان گرانی را احساس می‌کنند، حتی اگر نرخ تورم نسبت به ماه‌های قبل کمتر اعلام شود.

محمدی ادامه داد: نرخ تورم یک میانگین آماری است و الزاماً تجربه همه خانوارها را یکسان نشان نمی‌دهد؛ زیرا الگوی مصرف خانواده‌ها با یکدیگر متفاوت است و ممکن است برخی خانوارها به دلیل سهم بیشتر هزینه‌هایی مانند اجاره مسکن، درمان یا مواد غذایی، فشار بیشتری را احساس کنند.

وی خاطرنشان کرد: شاخص‌های آماری برای تحلیل اقتصاد ضروری هستند، اما کیفیت زندگی مردم تنها با نرخ تورم سنجیده نمی‌شود؛ قدرت خرید، درآمد خانوار، هزینه مسکن، اشتغال، امنیت شغلی و ثبات اقتصادی نیز از مهم‌ترین معیارهای ارزیابی وضعیت معیشت مردم به شمار می‌روند. در مجموع، اگرچه مسئولان تأکید می‌کنند زنجان از نظر نرخ تورم در مقایسه با بسیاری از استان‌های کشور وضعیت نامناسب‌تری ندارد، اما هم آمارهای رسمی و هم روایت شهروندان نشان می‌دهد سطح قیمت‌ها همچنان بالاست و فشار معیشتی بر خانوارها ادامه دارد. کارشناسان نیز معتقدند در کنار کنترل متغیرهای کلان اقتصادی، نظارت مؤثر بر بازار، کاهش بی‌ثباتی قیمت‌ها و افزایش قدرت خرید مردم از مهم‌ترین مطالبات امروز جامعه است.