پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ سمیه محرمی: آیین تجلیل از گنجینه‌های زنده بشری پنجشنبه 31 اردیبهشت‌ماه در ساختمان تاریخی دارایی سابق زنجان برگزار شد.

میکائیل موسوی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان در این جلسه اظهار کرد: توجه به مسائل و مشکلات گنجینه‌های زنده به ویژه آشیق‌ها برای ما اهمیت زیادی دارد و با دقت و احترام شنونده دیدگاه‌ها و مطالبات آنان هستیم.

وی افزود: آشیق‌ها در دوره‌های مختلف با شیوه‌های گوناگون آداب و رسوم را معرفی کرده‌اند و پیام‌های فرهنگی خود را از طریق ساز و آواز به مخاطبان منتقل کرده‌اند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان ادامه داد: آشیق‌ها نقش مهمی در انتقال ارزش‌های اجتماعی به اقشار مختلف جامعه دارند و همواره تلاش کرده‌اند با هنر خود مفاهیم اخلاقی و فرهنگی را در میان مردم ترویج دهند.

موسوی با اشاره به قدمت و ارزش سازهای مورد استفاده در این هنر گفت: آشیق‌ها نمایندگان فرهنگ، هنر و هویت تاریخی این استان هستند و قدردانی از تلاش‌های آنان وظیفه‌ای ارزشمند است.

در ادامه این مراسم، محمدرضا محمدپور معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان نیز گفت: میراث ناملموس به مجموعه‌ای از فرایندهای فرهنگی گفته می‌شود که از نسل‌های گذشته به صورت سینه‌به‌سینه منتقل شده و تا امروز باقی مانده است.

محمدرضا محمدپور افزود: میراث ناملموس شامل بخش‌هایی مانند ترانه، موسیقی، رقص، نمایش، مهارت‌ها، آشپزی، صنایع دستی و آیین‌ها و جشنواره‌های مختلف است. این میراث قابل ثبت و مستندسازی است، اما برخلاف آثار ملموس، امکان نگهداری آن در مکان‌های فیزیکی مانند موزه وجود ندارد و به همین دلیل از سوی یونسکو «گنجینه‌های زنده بشری» نامیده می‌شود.

وی اظهار کرد: میراث فرهنگی ملموس مانند آثار منقول، غیرمنقول و طبیعی ممکن است در حوادثی مانند جنگ، سیل یا زلزله آسیب ببیند یا از بین برود، در حالی که میراث ناملموس از این نظر آسیب‌پذیری کمتری دارد و این ویژگی از اهمیت‌های آن به شمار می‌رود.

معاون میراث فرهنگی استان زنجان تصریح کرد: میراث فرهنگی ناملموس یا معنوی هر کشور از ارزشمندترین سرمایه‌های فرهنگی آن ملت محسوب می‌شود که ریشه در تاریخ و تمدن آن دارد.

محمدپور یادآور شد: ایران با پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، دارای میراث معنوی ارزشمندی است که از گذشته‌های دور به یادگار مانده است.

وی گفت: تاکنون در استان زنجان ۸۰۸ اثر غیرمنقول، ۵۲ اثر منقول، ۳۲ اثر طبیعی، ۷۲ اثر ناملموس و یک اثر در فهرست جهانی به ثبت رسیده است.

در پایان این نشست از آشیق‌ها و فعالان این حوزه از جمله حسین ابراهیمی، ستار خدایی، زنده‌یاد یارمحمد عیسی‌بیگلو، مهدی نجفی، نساء امینی هنرمند تنورساز و محمد جعفری هنرمند صندوق‌ساز به پاس سال‌ها فعالیت و تلاش تجلیل شد.

گفتنی است، آشیقی در زنجان یکی از کهن‌ترین و مهم‌ترین جلوه‌های موسیقی و فرهنگ شفاهی ترک‌زبانان این استان است. این هنر بر پایه روایت‌گری، شعر، موسیقی و انتقال سینه‌به‌سینه سنت‌ها شکل گرفته و در طول زمان نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی مردم منطقه داشته است.

آشیق‌ها در زنجان فقط نوازنده یا خواننده نیستند، بلکه راویان فرهنگ، اخلاق، تاریخ و آیین‌های مردمی به شمار می‌روند. آنان با ساز قوپوز و همراهی شعر و آواز، داستان‌ها، حماسه‌ها، پندها و باورهای اجتماعی را به نسل‌های بعد منتقل کرده‌اند.

زنجان همواره به عنوان یکی از کانون‌های مهم موسیقی آشیقی در ایران معرفی شده و حتی در برخی گزارش‌ها از آن به عنوان خاستگاه هنری بسیار کهن یاد شده است. همچنین موسیقی آشیقی استان زنجان در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت ملی شده که نشان‌دهنده جایگاه ویژه این هنر در هویت فرهنگی منطقه است.

در طول سال‌ها، استادان برجسته‌ای در این حوزه فعالیت کرده‌اند و این هنر را زنده نگه داشته‌اند. آشیق‌های زنجان علاوه بر اجرای موسیقی در مراسم و محافل مردمی، در عروسی‌ها، آیین‌ها، گردهمایی‌های فرهنگی و مناسبت‌های اجتماعی حضور پررنگی داشته‌اند و به عنوان بخشی از حافظه زنده مردم شناخته می‌شوند.

انتهای پیام/