پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: در گذر از عصر سنتیِ مدیریت انرژی به دوران دیجیتال، صنعت برق به عنوان زیرساختِ زیرساخت‌های کشور، دستخوش تحولی بنیادین شده است. امروزه، پایداری شبکه توزیع نه تنها با نیروگاه‌های عظیم، بلکه با ابزارهای مدیریت هوشمند در سطح مشترکین گره خورده است. در همین راستا، طرح هوشمندسازی کنتورهای برق که یکی از کلیدی‌ترین ارکان پیاده‌سازی شبکه‌های هوشمند در ایران محسوب می‌شود، فراتر از یک تغییر تکنولوژیک، به عنوان یک راهبرد استراتژیک برای مقابله با ناترازی‌های انرژی و ارتقای تاب‌آوری شبکه توزیع در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفته است.

در حالی که بخش قابل‌توجهی از کشورهای جهان با سرعتی بالا به سمت هوشمندسازی کامل شبکه‌های برق و استقرار زیرساخت‌های اندازه‌گیری پیشرفته حرکت کرده‌اند، به نظر می‌رسد روند اجرای طرح هوشمندسازی کنتورهای برق در کشور ما هنوز کمی با چالش‌های همراه است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن‌ها گذشت. با توجه به برخی مزیت‌های موجود در اجرای این طرح، باید دید مسئولان چه تدابیری برای توسعه آن و اعمال محدودیت برای مشترکان پر مصرف دارند و چند درصد از مشترکان استان از این فناوری استفاده می‌کنند.

در این زمینه عادل کاظمی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان طبق آخرین اظهارات خود در جمع اصحاب رسانه با اشاره به تحت پوشش بودن بیش از ۵۵۶ هزار مشترک در استان، اظهار کرد: ۷۹.۹ درصد مشترکان در بخش خانگی هستند اما ۵۳ درصد انرژی مصرفی استان به صنعت اختصاص دارد که نشان‌دهنده اهمیت ویژه مدیریت مصرف در زنجان است.

وی با اشاره به رفع ضعف ولتاژ در مناطق مختلف استان، از نصب پست‌های جدید و تقویت سطح مقطع هادی‌ها عنوان کرد: در طرح بهارستان نیز ۱۱۱ کیلومتر بهسازی و ۱۱۳ کیلومتر توسعه شبکه روستایی هدف‌گذاری شده است. مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان با اشاره به مدیریت مصرف برق در تابستان ۱۴۰۵ تصریح کرد: تاکنون برنامه خاموشی برای بخش خانگی ابلاغ نشده و تلاش داریم محدودیتی در این بخش اعمال نشود.

این مسئول ادامه داد: در بخش اداری از هفته گذشته محدودیت‌ها آغاز شده و ادارات موظف به کاهش ۷۰ درصدی مصرف پس از ساعت اداری و ۳۰ درصدی پیش از شروع کار هستند؛ کنتورهای اداری نیز هوشمند شده و در صورت عدم رعایت، برق آن‌ها خودکار قطع می‌شود.

وی با اشاره به نصب تجهیزات محدودکننده برای ۴۰ هزار مشترک پرمصرف خانگی و تجاری، خاطرنشان کرد: در صورت رعایت نکردن الگوی مصرف، محدودیت به صورت خودکار اعمال می‌شود. هدف اصلی پیشگیری از خاموشی‌های گسترده است که نیازمند همراهی مردم و دستگاه‌های اجرایی است.

سهم استان نصب ۴۰ هزار دستگاه کنتور جدید است

همچنین در این زمینه مهدی شهری، مدیردفتر هوشمندسازی و لوازم اندازه‌گیری شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به آخرین آمار هوشمندسازی کنتور‌های برق در استان زنجان، اظهار کرد: وزارت نیرو با هدف بهینه‌سازی زیرساخت‌های شبکه توزیع، تاکنون موفق به نصب ۷.۵ میلیون کنتور هوشمند در سطح کشور شده است؛ در حال حاضر ۱۰۲ هزار مشترک در استان زنجان نیز از مزایای این کنتورها بهره‌مند هستند.

وی در خصوص برنامه‌های آتی استان زنجان برای هوشمندسازی کنتور‌های برق، عنوان کرد: مطابق با برنامه مدون وزارت نیرو، هدف‌گذاری ملی برای رسیدن به ۹ میلیون کنتور هوشمند تا پایان سال‌جاری تنظیم شده است.

این مسئول ادامه داد: سهم استان زنجان در این نقشه راه، نصب ۴۰ هزار دستگاه کنتور جدید است. البته تحقق کامل این هدف، نیازمند تأمین پایدار منابع مالی و تداوم زنجیره تأمین تجهیزات است.

مدیردفتر هوشمندسازی و لوازم اندازه‌گیری شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان با اشاره به مزیت‌های بکارگیری کنتور‌های هوشمند برق، گفت: کنتورهای هوشمند تنها یک ابزار اندازه‌گیری نیستند بلکه مزایای فراونی از جمله امکان مدیریت بار و مصرف مشترک، پایش لحظه‌ای، صرفه جویی در بسیاری از هزینه ها و غیره را به دنبال دارد.

قابلیت محدودکنندگی در کنتور‌های هوشمند برق

همچنین در این زمینه اکبر بیات، مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با تشریح برخی از مهم‌ترین کارکردهای کنتور‌های هوشمند در شبکه برق، اظهار کرد: این تجهیزات از قابلیت لیمیت یا محدودکننده مصرف برخوردار هستند و از این طریق می‌توان برای هر مشترک، یک حد آستانه مشخص در مصرف برق تعریف کرد.

وی ادامه داد: بر همین اساس، هر زمان مصرف از سقف تعیین‌شده عبور کند، سیستم به‌صورت خودکار وارد عمل شده و فرآیند قطع و وصل مجدد را انجام می‌دهد تا این اقدام به‌عنوان نوعی هشدار برای مشترک عمل کند و او را به سمت مدیریت بهتر مصرف هدایت کند.

مدیر دفتر مدیریت مصرف اداره برق استان زنجان با اشاره به اینکه این قابلیت صرفاً به یک حوزه خاص محدود نمی‌شود، افزود: استفاده از این نوع کنتورهای هوشمند در همه بخش‌ها و حوزه‌های مصرف امکان‌پذیر است، اما در برخی بخش‌ها از جمله حوزه کشاورزی، این فناوری نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند.

تاثیر هوشمندسازی کنتور‌های برق در کشاورزی

این مسئول با اشاره به بکارگیری این فناوری بخش کشاورزی استان زنجان، بیان کرد: در حال حاضر مدیریت بار در بخش کشاورزی عمدتاً و حدود ۹۰ درصد بر مبنای همین ساختار کنتور‌محور و مشترکی صورت می‌گیرد.

وی در با اشاره به مزیت استفاده از این فناوری در قطعی‌های برق استان، عنوان کرد: در این الگو، به‌جای آنکه برای مدیریت مصرف، برق یک منطقه کامل قطع شود، خودِ مشترک براساس برنامه تعریف‌شده، مشمول قطع و وصل کنترل‌شده می‌شود.

مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان ادامه داد: این روش در عمل باعث می‌شود فشار مدیریت بار از خاموشی‌های گسترده منطقه‌ای فاصله بگیرد و در نتیجه، مشترکان خانگی و سایر گروه‌های مصرف کمتر در معرض قطعی‌های عمومی قرار داشته باشند.

این مسئول با تأکید بر اینکه در بخش کشاورزی موضوع صرفاً به برق محدود نمی‌شود، گفت: با توجه به ملاحظات مرتبط با منابع آب و نیز مجوزهای بهره‌برداری، مدیریت مصرف برق در این بخش معمولاً به‌صورت هم‌زمان با مدیریت مصرف آب دنبال می‌شود.

 وی ادامه داد: در برخی موارد ممکن است تنها پنج ساعت مدیریت بار اعمال شود و در همین بازه، کنترل مصرف آب و برق به‌صورت توأمان انجام گیرد.

معایب استفاده از کنتور‌های هوشمند

مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان با اشاره به معایب هوشمندسازی کنتورهای برق استان، تصریح کرد: هر فناوری در کنار مزایا و کارکردهای مثبت خود، با برخی محدودیت‌ها و چالش‌ها نیز همراه است؛ از مهم‌ترین چالش در این زمینه می‌توان به هزینه تجهیزات اشاره کرد که طبیعتاً هرچه سطح فناوری بالاتر باشد، هزینه‌های مربوط به تهیه، نصب و بهره‌برداری نیز افزایش پیدا می‌کند. این مسئول همچنین با اشاره به موضوع نگهداری این تجهیزات بیان کرد: سامانه‌های هوشمند و کنتور‌های مرتبط با آن‌ها، در مقایسه با روش‌های عادی، به نگهداری تخصصی‌تر نیاز دارند و این مسئله می‌تواند روند پشتیبانی و تعمیرات را تا حدی پر هزینه‌تر کند. وی ادامه داد: با این حال، تأمین و نگهداری این کنتور‌ها از نظر ساختار کلی، تفاوت بسیار زیادی با حالت‌های معمول ندارد، اما در مجموع هزینه‌برتر است و به همین دلیل باید در اجرای گسترده آن، ملاحظات اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد.

تاثیر کنتور‌های هوشمند در کاهش تخلفات

مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان با اشاره به یکی دیگر از ابعاد مهم هوشمندسازی کنتورها گفت: نقش این کنتور‌ها در شناسایی تخلفات و دستکاری کنتور می‌تواند موثر باشد؛ هر اندازه میزان اشرافیت بر شبکه توزیع و الگوی مصرف مشترکان بیشتر شود، به همان نسبت امکان شناسایی تخلفات، انحراف‌ها و مصارف غیرعادی نیز افزایش خواهد یافت.

این مسئول با توجه به تعداد بالای مشترکان و نحوه نظارت بر آن‌ها گفت: نظارت میدانی و مستقیم بر همه نقاط شبکه به‌صورت سنتی کار ساده‌ای نیست؛ اما استفاده از کنتور‌های هوشمند و داده‌های حاصل از مانیتورینگ مستمر، این امکان را فراهم می‌کند که اطلاعاتی نظیر ولتاژ، وضعیت مصرف و برآورد بار مورد تحلیل قرار گیرد. از این تحلیل‌ها می‌توان به شناسایی نقاط یا مناطقی رسید که احتمال بروز تخلف، دستکاری یا رفتار مصرفی غیرعادی در آن‌ها بیشتر است.

وی با اشاره به تاثیر هوشمندسازی کنتور‌های برق در کشف تخلفات افزود: داده‌محور شدن نظارت بر شبکه برق، ظرفیت قابل توجهی برای شناسایی مناطق مشکوک یا به تعبیری مناطق «آلوده» ایجاد می‌شود و به همین دلیل، هوشمندسازی می‌تواند در کشف جرایم، مقابله با دستکاری کنتورها و پیگیری مسائل مشابه بسیار مؤثر و راهگشا باشد.

انتهای پیام