پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: بوی ماه مهر، امسال برخلاف سال‌های گذشته، با صدای گلایه شهروندان از میان قفسه‌های رنگارنگ نوشت‌افزار زنجان بلند و حس‌و‌حالی عجیب به خود گرفته است. در حالی که شهریور‌ماه باید جشنی برای بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس و شکوفایی دوباره‌ مدارس باشد، اما برای بسیاری از خانواده‌های زنجانی، این فصل به فصل اضطراب برای تامین مایحتاج مدرسه کودکان خود بدل شده است. در میان رنگ‌های شاد مدادهای رنگی و دفترهای جدید، نوعی تیرگی اقتصادی دیده می‌شود؛ به‌نظر می‌رسد افزایش بی‌رویه قیمت‌ها، تنها یک عدد خشک و خالی در فاکتور خرید نیست، بلکه زخمی عمیق بر پیکره‌ی معیشت مردم است.

ریشه‌ی این بحران را باید در شکاف عمیق میان قیمت واقعی و قیمت دیکته‌شده در بازار جست‌وجو کرد. این شکاف که با ضعف نظارت و نبود کنترل دقیق بر زنجیره تأمین، هر روز عمیق‌تر و بی‌رحم‌تر می‌شود. آنچه در بازار زنجان شاهد آن هستیم، فراتر از نوسانات معمول اقتصادی است؛ ما در برخی مواقع با پدیده قیمت‌گذاری سلیقه‌ای روبرو هستیم که در آن، نبود نظارت مقتدرانه، راه را برای سودجویی‌های بی‌رویه باز کرده است. وقتی قیمت‌ها بدون هیچ پشتوانه‌ تولیدی یا وارداتی شفاف، به صورت جهشی بالا می‌روند باید ساختار نظارتی صنف نسبت به گذشته بیشتر شود.

در حالی که کمتر از چند روز تا آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده است، افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها و تلاطم‌های ارزی، بازار لوازم‌التحریر را در شوکی عمیق فرو برده است؛ شرایطی که به تعطیلی خطوط تولید بخشی از تولیدکنندگان، رشد بیش از 100 درصدی قیمت اقلام اساسی مانند دفتر و کاغذ و کاهش 70 درصدی گردش مالی این بازار منجر شده و زنگ خطر ناتوانی خانواده‌ها در تأمین ملزومات تحصیلی فرزندانشان را به صدا درآورده است.

خانواده‌ها برای تامین مایحتاج اصلی خانواده خود در حال بدهکار شدن هستند!

ولی یکی از دانش‌آموزان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به افزایش 50 تا 100 درصدی قیمت نوشت‌افزار و لوازم‌التحریر اظهار کرد: من نمی‌خواهم فقط از گرانی بگویم؛ چون گرانی را همه حس می‌کنند. درد من، آن لحظه‌ای است که با یک لیست خرید که شاید برای خیلی‌ها ساده به‌نظر بیاید، وارد بازار زنجان می‌شوم و با قیمت‌هایی مواجه می‌شوم که انگار قصد دارند پیوند فرزندم را با مدرسه، با ناامیدی گره بزنند.

وی ادامه داد: وقتی می‌گویم افزایش قیمت 100 ‌درصدی، یعنی یک فاجعه دیگر معیشت خانواده در حال رخ دادن است. من به عنوان یک پدر، وقتی وارد مغازه می‌شوم دیگر خریدار کالای فرهنگی نیستم؛ من در حال بدهکار شدن هستم. برای 2 فرزندم، حتی ساده‌ترین دفترها و مدادها هم وقتی در سبد خرید قرار می‌گیرند، رقمی را روی ماشین‌حساب فروشنده می‌آورند که ضربان قلبم را بالا می‌برد. این قیمت‌ها، با حقوق کارگری و کارمندی ما در این شهر، هیچ نسبتی ندارد.

محمدی با اشاره به تفاوت قیمت یک کالا و نوشت‌افزار در فروشگاه‌های مختلف بیان کرد: آنچه بیش از همه آزارم می‌دهد، این هرج‌ومرج بی‌پایان است. چرا در بازار زنجان برای یک کالای مشخص، قیمت‌های متفاوت وجود دارد؟ مگر اتحادیه بر این بازار حکمرانی نمی‌کند؟ چرا هیچ نظارت ملموس و بازدارنده‌ای وجود ندارد؟ انگار هر فروشنده‌ای، خودش شورای مرکزی قیمت‌گذاری است! این بی‌نظمی، توهین به شعور ماست. حس می‌کنم ما در این بازار، بی‌دفاع‌ترین قشر هستیم؛ نه کسی صدایمان را می‌شنود و نه کسی بر سودهای نامتعارف ایام منتهی به ماه‌های آغاز سال تحصیلی نظارت می‌کند.

شهروند زنجانی با اشاره به شرمندگی خانواده‌ها در برابر فرزندان گفت: وقتی ناچارم بگویم به فرزندم بگویم نه، این کیف رنگی برای تو نیست، همان قبلی را بردار، تمام عزت نفسم در مقابل چشمان فرزندانم فرومی‌ریزد. شرمندگی در برابر فرزند، سنگین‌ترین وزنی است که یک پدر می‌تواند بر دوش بکشد. آیا مسئولان، هیچ‌وقت خودشان را جای خانواده‌ای گذاشته‌اند که برای خرید یک مداد، مجبور است از وعده‌ غذایی‌اش بزند؟

وی بیان کرد: ما صدقه‌ای نمی‌خواهیم، فقط خواهان انصاف هستیم. خواهان نظارتی هستیم که وقتی وارد بازار می‌شویم، حس کنیم قانونی وجود دارد، نظارتی هست و قرار نیست سفره‌ تحصیلی فرزندانمان، فدای بی‌تدبیری عده‌ای افراد سودجو شود. تا کی باید هزینه‌ ناتوانی مدیریتی بازار را از جیب خالی خانواده‌های زنجانی پرداخت کنیم؟ من فقط یک پدرم؛ پدری که می‌خواهد فرزندش با غرور به مدرسه برود، نه با کوله‌باری از شرمندگی پدرانه!

افزایش بیش از 50 درصدی قیمت کاغذ در 20 روز گذشته

همچنین در این زمینه رضا مکی، رئیس اتحادیه نوشت‌افزار و کتاب‌فروشان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به وابستگی صنعت نوشت‌افزار و لوازم‌التحریر به واردات اظهار کرد: متأسفانه حدود 60 تا 70 درصد مواد اولیه صنعت نوشت‌افزار وارداتی است. حتی در محصولاتی مانند دفاتر تحریر که تولید داخل محسوب می‌شوند، پایه اصلی یعنی کاغذ کاملاً وابسته به واردات است.

مکی با اشاره به افزایش چمشگیر قیمت کاغذ طی چند روز  گذشته بیان کرد: در طول 20 روز اخیر و به دنبال نوسانات ارزی و تلاطم‌های منطقه‌ای، قیمت کاغذ بیش از 50 درصد افزایش یافته که این موضوع اثر مستقیمی بر بهای تمام‌شده کالای نهایی گذاشته است.

رشد بیش از 100 درصدی قیمت‌ها و فشار سنگین بر خانوارها

وی با ذکر نمونه‌ای از گرانی سرسام‌آور اقلام پرمصرف نوشت‌افزار افزود: به عنوان نمونه، دفتری که سال گذشته با قیمت حدودی 78 هزار تومان به دست مصرف‌کننده می‌رسید، هم‌اکنون به رقمی نزدیک به 178 هزار تومان رسیده که نشان‌دهنده جهشی بیش از 100 درصدی است؛ نیمی از این افزایش قیمت در یک ماه پس از عید رخ داده و مابقی آن برای یک ماه تا 40 روز گذشته بوده است.

این مسئول با انتقاد از فشار بی‌سابقه بر معیشت خانواده‌ها تصریح کرد: امروز تأمین یک بسته بسیار حداقلی و معمولی از لوازم‌التحریر برای یک دانش‌آموز بدون احتساب هزینه کیف، کفش و پوشاک مدرسه دست‌کم 2 و نیم تا 3 میلیون تومان هزینه برمی‌دارد. خانواده‌هایی که دارای 2 یا 3 فرزند محصل هستند، چگونه می‌توانند این ارقام سنگین را در این بازه کوتاه و با درآمد پایه کارمندی تأمین کنند؟

تعطیلی 30 تا 40 درصدی ظرفیت تولید و تغییرات مکرر قیمت‌ها

رئیس اتحادیه نوشت‌افزار و کتاب‌فروشان زنجان با اشاره به چالش‌های جدی بخش تولید گفت: برآوردهای ما نشان می‌دهد که حدود 30 تا 40 درصد از تولیدکنندگان لوازم‌التحریر امسال به دلیل عدم صرفه اقتصادی و ناتوانی در تأمین سرمایه در گردش و مواد اولیه گران‌قیمت، خطوط تولید خود را متوقف کرده‌اند؛ موضوعی که خود زمینه‌ساز کمبود مقطعی در برخی ردیف‌های کالایی شده است.

وی ادامه داد: حتی واحدهای بزرگ و معتبر صنعتی با بیش از یک هزار و 500 نفر پرسنل نیز از این بحران مصون نمانده‌اند و از ابتدای سال جاری تاکنون چندین مرحله به‌ویژه در یک ماه اخیر در چند نوبت متوالی در بازه زمانی حدود 10 تا 15 روزه، 10 تا 15 درصد افزایش قیمت داشته و مجبور به اصلاح و افزایش لیست قیمت‌های خود شده‌اند؛ چرا که حاشیه سود تولیدکننده خرد و کلان در برابر جهش تصاعدی نرخ کاغذ عملاً از بین رفته است.

کاهش 70 درصدی گردش مالی بازار و ابهام در الگوی تقاضا

این مسئول درباره افت شدید دادوستد در آستانه پاییز عنوان کرد: در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، حجم فروش و گردش مالی عمده‌فروشان و بنکداران بیش از 70 درصد افت داشته است. بلاتکلیفی و شرایط اقتصادی سبب شده تا تقاضای سنتی شهریورماه شکل نگیرد. خانواده‌ها توان خریدهای کلی و ابتدای سال را از دست داده‌اند و به سمت الگوی خرید قطره‌چکانی و ماهانه متناسب با نیاز فوری روی آورده‌اند.

وی همچنین در خصوص چرایی اختلاف قیمت برخی کالاها در مغازه‌های مختلف توضیح داد: اختلاف قیمت در سطح خرده‌فروشی‌ها به زمان تأمین کالا برمی‌گردد. فروشنده‌ای که ماه‌های قبل خرید کرده است با سود مصوب 15 درصدی کالا را ارزان‌تر از مغازه‌داری عرضه می‌کند که خرید جدید خود را با نرخ‌های سرسام‌آور روز انجام داده است.

ضرورت ورود نهادهای نظارتی و حمایتی

رئیس اتحادیه نوشت‌افزار و کتاب‌فروشان زنجان با تأکید بر لزوم تدبیر فوری دستگاه‌های متولی خاطرنشان کرد: صنعت آموزش و ملزومات تحصیلی فرزندان این کشور نیازمند تخصیص هدفمند تسهیلات، تأمین به‌موقع ارز برای واردات کاغذ، و توزیع بسته‌های حمایتی یارانه‌ای برای اقشار ضعیف است تا بار این گرانی‌های افسارگسیخته بیش از این بر دوش خانواده‌ها و آینده‌سازان کشور سنگینی نکند.