پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: نظم در پلاک‌گذاری منازل یکی از پایه‌های اصلی نظام آدرس‌دهی شهری و ارائه خدمات عمومی محسوب می‌شود؛ موضوعی که نقش مهمی در سرعت دسترسی شهروندان به خدمات پستی، حمل‌ونقل، خدمات اینترنتی و حتی امدادرسانی در شرایط اضطراری دارد. با این حال، به گفته برخی شهروندان زنجانی، در تعدادی از محلات شهر به‌ویژه منطقه گلشهر، پلاک‌گذاری منازل از نظم مشخصی برخوردار نیست و همین مسئله موجب سردرگمی در یافتن آدرس‌ها شده است. نبود توالی منطقی در شماره‌ها، استفاده از شماره قطعه به جای پلاک رسمی شهری و فاصله‌های نامتعارف میان اعداد، از جمله مواردی است که به گفته ساکنان این منطقه، مشکلات متعددی را برای شهروندان، پیک‌های خدماتی، رانندگان تاکسی و حتی مأموران خدمات‌رسان ایجاد کرده است.

این در حالی است که مسئولان مربوطه اعلام می‌کنند تمامی اماکن شهر به‌صورت کامل ژئوکد شده و برای آن‌ها کدپستی تعریف شده است و زیرساخت فنی اجرای طرح پلاک‌های تلفیقی دارای کدپستی و QR نیز فراهم شده است. با وجود این، اجرای مرحله نهایی این طرح یعنی چاپ و نصب پلاک‌ها بر سر در منازل، نیازمند ورود سازمان‌های مربوطه و تأمین منابع مالی لازم است؛ موضوعی که به گفته برخی کارشناسان، به دلیل اختلاف نظر میان دستگاه‌های درگیر و مسائل اجرایی، با کندی و تأخیر همراه شده است.

 در برخی خیابان‌های شهر اعداد کاملاً نامنظم و بدون ترتیب دیده می‌شود

یک شهروند زنجانی در گفت‌وگو‌ با صدای زنجان با انتقاد از توالی نادرست پلاک‌های منطقه گلشهر، اظهار کرد: متأسفانه در بسیاری از خیابان‌های گلشهر توالی مشخصی برای پلاک‌ خانه‌ها وجود ندارد و همین موضوع پیدا کردن آدرس را برای شهروندان بسیار دشوار کرده است.

وی با بیان اینکه در برخی خیابان‌ها اعداد کاملاً نامنظم و بدون ترتیب دیده می‌شود، عنوان کرد: گاهی در یک کوچه یا خیابان، پلاک‌ها با فاصله‌های عجیب از هم قرار دارند و هیچ نظم مشخصی ندارند، این موضوع باعث شده بسیاری از افرادی که برای نخستین بار به این منطقه می‌آیند، برای پیدا کردن آدرس‌ها سردرگم شوند.

این شهروند ادامه داد: بارها پیش آمده که مهمانان ما یا حتی پیک‌های اینترنتی، تاکسی‌ها و مأموران خدمات‌رسان مانند پست و شرکت‌های خدماتی برای پیدا کردن یک آدرس ساده زمان زیادی صرف کرده‌اند. در برخی موارد حتی مجبور شده‌ایم تلفنی مسیر را مرحله به مرحله توضیح دهیم یا به ابتدای کوچه برویم تا فرد مورد نظر بتواند محل را پیدا کند.

وی با اشاره به اینکه یکی از دلایل این مشکل استفاده از شماره قطعه به جای پلاک رسمی شهری در بسیاری از منازل است، گفت: این موضوع باعث شده نظم رایج در پلاک‌گذاری شهری، مانند زوج و فرد بودن یا توالی منطقی اعداد، در این منطقه رعایت نشود و ادامه چنین وضعیتی می‌تواند در شرایط اضطراری نیز مشکل‌ساز شود.

این شهروند زنجانی ادامه داد: اگر روزی برای کسی در محله اتفاقی بیفتد و نیاز به اورژانس یا آتش‌نشانی باشد، همین بی‌نظمی در پلاک‌ها می‌تواند زمان رسیدن نیروهای امدادی را طولانی‌تر کند. به همین دلیل انتظار داریم مسئولان شهری برای سامان‌دهی پلاک‌ها و ایجاد یک نظم مشخص در شماره‌گذاری منازل هرچه سریع‌تر اقدام کنند.وی با اشاره به اهمیت و ضرورت اصلاح این پلاک‌ها گفت: سامان‌دهی پلاک‌ها شاید در نگاه اول موضوع کوچکی به نظر برسد، اما در عمل یکی از مهم‌ترین پایه‌های آدرس‌دهی شهری است و نبود نظم در آن، هم برای شهروندان و هم برای دستگاه‌های خدمات‌رسان دردسرهای زیادی ایجاد می‌کند.

تمام پلاک‌های اماکن استان زنجان ژئوکد شده است

در این زمینه حسن شجاعی، رئیس اداره فناوری اطلاعات و کدگذاری اداره پست زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با تشریح آخرین وضعیت طرح پلاک‌کوبی تلفیقی و سامان‌دهی کدپستی اماکن دراستان، اظهار کرد: تمامی اماکن شهر زنجان به‌صورت کامل ژئوکد شده و برای آن‌ها کدپستی تعریف شده است، اما اجرای بخش نهایی طرح یعنی چاپ و نصب پلاک‌های تلفیقی، نیازمند اقدام شهرداری‌ها و تأمین منابع مالی از سوی این نهادها است.

وی با اشاره به موضوع سامان‌دهی آدرس‌های پستی، نصب پلاک‌های دارای کدپستی و استفاده از فناوری QR برای دسترسی به اطلاعات مکانی، گفت: موارد مذکور در سال‌های اخیر به یکی از الزامات مدیریت شهری و خدمات‌رسانی دقیق‌تر تبدیل شده است. در همین راستا زیرساخت فنی این طرح در بخش عمده‌ای از استان آماده شده و اطلاعات مورد نیاز برای اجرای میدانی، در اختیار شهرداری‌ها قرار گرفته است. رئیس اداره فناوری اطلاعات و کدگذاری اداره پست زنجان در توضیح روند اجرای طرح بیان کرد: وظیفه شرکت پست، تعریف کدپستی و انجام ژئوکد برای اماکن است و بر همین اساس، اطلاعات مربوط به واحدهای مسکونی، تجاری و سایر اماکن در سامانه ثبت و آماده بهره‌برداری شده است.  این مسئول افزود: بر اساس توافقی که پیش‌تر میان شهرداری تهران و شرکت ملی پست انجام شده بود، مقرر شد به جای استفاده صرف از پلاک‌های آبی قدیمی، پلاک‌های تلفیقی کدپستی و QR بر سر در اماکن نصب شود؛ مدلی که در سال‌های اخیر در برخی نقاط کشور نیز مورد توجه قرار گرفته است. وی با بیان ینکه در استان زنجان نیز اجرای این روند از سال ۱۴۰۳ با شکل جدید و تکمیل‌شده‌تر دنبال شده است، ادامه داد: پیش از این هم پلاک‌های تلفیقی در برخی نقاط نصب می‌شد، اما آن پلاک‌ها فاقد QR بودند و سطح اطلاعات قابل ارائه در آن‌ها محدودتر بود.این مسئول خاطرنشان کرد: از سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، اطلاعات مورد نیاز به‌صورت پیوندی و از طریق QR نیز ارائه شده و در مجموع طی سال‌های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ کل استان زنجان تحت پوشش کدپستی و QR پستی قرار گرفته است.

پلاک‌های ژئوکد شده برخی شهرهای استان، تحویل شهرداری‌ها داده شده است

رئیس اداره فناوری اطلاعات و کدگذاری اداره پست زنجان با اشاره به نحوه اجرای طرح در سطح شهرها و مناطق مختلف استان زنجان گفت: اطلاعات پایه توسط شرکت اداره پست آماده و در اختیار شهرداری‌ها قرار می‌گیرد، شهرداری‌ها نیز این اطلاعات را به پیمانکاران خود تحویل می‌دهند تا پس از یک مرحله به‌روزرسانی مجدد، پلاک‌ها چاپ و در ادامه بر سر در منازل نصب شود.

این مسئول ادامه داد: در حال حاضر تعدادی از شهرداری‌های استان زنجان این مسیر را آغاز کرده‌اند و برخی نیز در مراحل مختلف اجرایی قرار دارند.

وی در تشریح وضعیت شهرهای مختلف استان زنجان، افزود: در شهر خرمدره، اطلاعات و لینک‌های مورد نیاز از سوی پست در اختیار شهرداری قرار گرفته و پیمانکار مربوطه نیز بخش قابل توجهی از پلاک‌ها را چاپ کرده است؛ به‌طوری که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد فرآیند چاپ انجام شده و نصب پلاک‌ها نیز به‌تدریج در حال انجام است، همچنین شهر سهرورد در مرحله چاپ پلاک‌ها قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود به‌زودی عملیات نصب در این شهر آغاز شود.

رئیس اداره فناوری اطلاعات و کدگذاری اداره پست زنجان ادامه داد: در شهر گرماب، فرآیند برداشت و ثبت اطلاعات در حال انجام است و در روستای گوزلدره نیز مراحل انعقاد قرارداد دنبال می‌شود، در ارمغانخانه هم پیمانکار در حال تکمیل اطلاعات است تا پس از نهایی شدن، QRهای مربوطه از سوی اداره پست ارائه شود و عملیات اجرایی وارد فاز بعدی شود.

این مسئول با تأکید بر اینکه در شهر زنجان بخش فنی و زیرساختی کار به‌طور کامل انجام شده است، تصریح کرد: کل شهر زنجان به‌صورت 100 درصدی ژئوکد شده و برای همه اماکن آن کدپستی تعریف شده است، همچنین این اطلاعات روی پرتال و نقشه به‌صورت دقیق ثبت شده و به شکل مستمر نیز به‌روزرسانی می‌شود.

هزینه سنگین برای ژئوکد شدن پلاک‌های زنجان!

وی در ادامه با اشاره به بروزرسانی اطلاعات شهروندان گفت: هر زمان که مردم برای اصلاح مشخصات، افزایش تعداد واحدها، تغییرات ساختمانی یا بازسازی مراجعه می‌کنند، اطلاعات جدید در سامانه اعمال می‌شود؛ به عنوان مثال اگر ساختمانی که قبلاً دو واحد داشته تخریب و به یک ساختمان پنج‌طبقه تبدیل شود، کدهای قبلی حذف و کدهای جدید متناسب با وضعیت تازه اختصاص داده می‌شود. رئیس اداره فناوری اطلاعات و کدگذاری اداره پست زنجان با بیان اینکه اجرای فاز میدانی پلاک‌کوبی در سطح گسترده، وابسته به تصمیم، برنامه‌ریزی و توان مالی شهرداری زنجان است، افزود: حجم کار در شهر زنجان بالاست و همین مسئله هزینه اجرای کامل طرح را نیز افزایش می‌دهد؛ از این‌رو اینکه شهرداری چه زمانی بتواند منابع مورد نیاز را تأمین و عملیات پلاک‌کوبی را آغاز کند، موضوعی است که در حوزه مسئولیت شهرداری قرار می‌گیرد.

این مسئول با اشاره به اینکه در سال‌های گذشته برخی نامنظمی‌ها در قطعه و پلاک‌های مناطق موجب بروز بی‌نظمی در آدرس‌دهی برخی محلات شهر زنجان شده است، توضیح داد: در برخی مناطق، به‌ویژه در محله‌هایی نظیر گلشهر، اعدادی که بر سر در منازل مشاهده می‌شود، الزاماً پلاک رسمی شهرداری نیست، بلکه در موارد زیادی شماره قطعه است؛ موضوعی که در ظاهر شاید مشابه پلاک شهری به نظر برسد، اما از نظر ضوابط و ساختار آدرس‌دهی، تفاوت اساسی با پلاک استاندارد دارد.

شماره قطعه منازل جایگزین شماره پلاک؟!

وی با اشاره به علت و جزئیات این اتفاق بیان کرد: در سال‌های گذشته، به دلیل آنکه صدور و نصب پلاک آبی شهرداری در برخی دوره‌ها متوقف شده بود، برای تکمیل آدرس و ارائه برخی خدمات از جمله انشعابات، از شماره قطعه استفاده شد. حتی در مقطعی، برای ارائه خدماتی نظیر کنتور گاز، داشتن آدرس کامل ضروری بود و چون پلاک رسمی در دسترس نبود، شماره قطعه به‌عنوان جایگزین مورد استفاده قرار گرفت. این روند به مرور باعث شد مردم نیز همان شماره قطعه را به‌عنوان شناسه مکانی خود بپذیرند و بر سر در منازل نصب کنند.

این مسئول با بیان اینکه شماره قطعه نیز بر اساس اصول و ضوابط استاندار پلاک‌کوبی شهری تعیین نشده، تصریح کرد: مشکل اصلی اینجاست که شماره قطعه براساس اصول و ضوابط استاندارد پلاک‌کوبی شهری تعیین نشده است، به همین دلیل، این شماره‌ها نه توالی منطقی و یک دست دارند و نه الزاماً مطابق الگوی رسمی شماره‌گذاری شهری هستند.

رئیس اداره فناوری اطلاعات و کدگذاری اداره پست زنجان ادامه داد: برای مثال در یک خیابان ممکن است اعداد از ۱۰۰۰ شروع شوند و در خیابانی دیگر از ۵۰۰۰، یا نظم زوج و فرد و ترتیب شمالی و جنوبی که در دستورالعمل‌های شهرداری برای پلاک‌گذاری پیش‌بینی شده، در آن‌ها رعایت نشده است، همین مسئله یکی از دلایل اصلی سردرگمی شهروندان و دشواری در شناسایی دقیق نشانی‌ها در برخی نقاط شهر است.

وی همچنین با اشاره به آمادگی کامل مجموعه پست برای همکاری با شهرداری‌ها تأکید کرد: اطلاعات، کدهای پستی، داده‌های ژئوکد و زیرساخت‌های لازم برای اجرای این طرح در بخش عمده استان و به‌ویژه در شهر زنجان فراهم شده و هر زمان شهرداری‌ها در حوزه اجرایی ورود کنند، امکان پیشبرد عملیات نصب پلاک‌های تلفیقی و سامان‌دهی دقیق‌تر نشانی‌ها وجود دارد.

در حالی که موضوع پلاک‌گذاری املاک و نصب پلاک‌های دارای QR   Code در برخی مناطق شهری مطرح شده، برخی صحبت‌ها از سوی منابع آگاه نشان می‌دهد این طرح هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده و اختلاف نظر میان دستگاه‌های مختلف درباره مسئولیت اجرا و تأمین هزینه‌ها، روند پیشبرد آن را با تأخیر مواجه کرده است.

4 سازمان در نصب پلاک دارای QR Code دخیل هستند

در این زمینه یکی از کارشناسان خدمات شهری شهرداری زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان در تشریح آخرین وضعیت طرح پلاک‌گذاری QR کددار املاک در زنجان، اظهار کرد: 4 سازمان مربوطه در زنجان درگیر اجرای این طرح هستند؛ اصل موضوع از پیش مطرح شده و حتی در برخی موارد به‌صورت پایلوت اجرا شده است، با این حال، هنوز جمع‌بندی نهایی درباره نحوه اجرا و تعیین متولی اصلی حاصل نشده است. وی با اشاره به هدف‌گذاری اولیه این طرح، عنوان کرد: براساس پیشنهاد مطرح‌شده، قرار بود پلاک‌های املاک به یک کد واحد (QR Code) تبدیل شود تا از طریق اتصال به سامانه ثبت اسناد، اطلاعات مالک قابل استعلام و دسترسی باشد.

 اما اجرای کامل و یکپارچه این فرآیند تاکنون عملیاتی نشده است. کارشناس خدمات شهری شهرداری زنجان ادامه داد: در حال حاضر پلاک‌ها آماده هستند و اکنون در مرحله تحویل قرار دارند، موافقت‌نامه بودجه نصب و رقم مربوطه ارسال شده و مورد تأیید قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه روند اجرا منوط به چند مرحله مشخص است، افزود: ابتدا معاونت شهرسازی باید پلاک‌ها را از اداره پست تحویل بگیرد، سپس آن‌ها را به معاونت خدمات شهری بسپارد و در نهایت، عملیات نصب و جایگزینی توسط شهرداری انجام شود.  با توجه به گفته کارشناسان، فرآیند نصب این پلاک‌ها نیازمند تامین بودجه مورد نیاز از سوی نهاد شهرداری است، باید دید مسئولان و متولیان امر با وجود تایید و مصوبات نهایی طرح چه تدابیر و برنامه‌هایی برای اجرای آن دارند. آیا شهرداری زنجان با بودجه موجود می‌تواند اجرای این طرح در زنجان را تسریع بخشد؟