پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ ثمین شکوری: سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان امسال برنامه هدف کشت یک هزار هکتار کلزا را ابلاغ کرده است؛ رقمی که نسبت به 350 هکتار سال گذشته، جهشی چشم‌گیر محسوب می‌شود. مدیران این سازمان از درآمد دوبرابری کلزا نسبت به گندم، عملکرد حداقل سه تن در هکتار و خرید تضمینی با تسویه‌حساب یک‌هفته‌ای می‌گویند و آن را فرصتی برای اصلاح بافت خاک و تحول معیشت کشاورزان می‌دانند؛ اما در آن سوی این ارقام، صدای دیگری هم شنیده می‌شود؛ صدای کشاورزانی که می‌گویند پیش از هر سود و درآمدی، باید از مشکلات عبور کنند که ادوات فرسوده، سهمیه محدود سوخت، نوسان آب و برق چاه‌ها و مهم‌تر از همه، تقویم فشرده کشت در برابر سرمای زودرس زنجان، آن را به یکی از پرریسک‌ترین انتخاب‌های زراعی استان تبدیل کرده است.

کلزا گیاهی است که به گفته کارشناسان، به بستر بذری نرم و دقیق، عمق کاشت میلی‌متری و رسیدن بوته به مرحله رزت پیش از یخبندان نیاز دارد. پرسش اصلی این است که آیا زیرساخت‌ها و حمایت‌های لازم برای این سطح از دقت و حساسیت در استان فراهم شده است، یا بار اصلی این ریسک بر دوش کشاورز خواهد ماند؟

دردسر کاشت کلزا برای کشاورزان زنجانی!

در این زمینه کشاورز زنجانی در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به  حساسیت بالای کشت دانه کلزا در استان زنجان و ریسک سرمازدگی آن با توجه به سردسیر بودن این استان اظهار کرد: برخی مسئولان فقط می‌گویند کلزا بکارید تا در روغن خودکفا شویم! اما نمی‌آیند ببینند این دانه اندازه سر سوزن، چطور پدر کشاورز را درمی‌آورد.

وی بیان کرد: کلزا مانند گندم و جو نیست که بذرش را در زمین کلوخ‌دار و دیمی هم که شده  بریزی بالا بیاید؛ کلزا مثل یک بچه عمل می‌کند و زمینش باید مثل آرد الک‌شده نرم و پودر باشد. اگر یک کلوخ جلوی راهش باشد چون دانه کوچک است زور کنار زدن آن را ندارد و زیر خاک می‌ماند و می‌پوسد.

وی با اشاره به چالش اصلی کشاورزان کلزا زنجان گفت: مصیبت اصلی ما اما سرمای زنجان است! کلزا مثل گندم نیست و اگر تا پایان شهریور یا نهایتاً اوایل مهر کاشته نشود و قبل از شروع یخبندان به مرحله رزت یا همان هشت‌برگی نرسد، با اولین سرمای سوزان پاییز زنجان، طوقه بوته یخ می‌زند و کل مزرعه در یک شب سیاه و نابود می‌شود! ما پاییز و زمستان استخوان‌سوز داریم؛ کلزا اگر جان نگیرد، یخبندان مثل شمشیر ریشه‌اش را می‌زند.

گاهی برایمان سوال است که آیا واقعاً با این‌همه ریسک و دردسر، اصلاً می‌ارزد ما زمین و زندگی‌مان را پای کلزا بگذاریم؟ وقتی نه ادوات درستی دست داریم و نه حمایت زیادی در کار است، چرا باید گندم بی‌دردسر را ول کنیم و محصولی بکاریم که از اول تا آخرش فقط ضرر و سکته است؟

کلزا، محصولی کاملاً مدیریتی در برابر سرمازدگی است

در این زمینه علی اربطی، مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان در گفت‌و‌گو با صدای زنجان با اشاره به آغاز رسمی عملیات کشت کلزا در سطح استان، اظهار کرد: کشت کلزا در استان زنجان از حدود 16 شهریورماه و از شهرستان ماه‌نشان آغاز شده است.

وی با اشاره به برنامه ابلاغی و هدف‌گذاری جهش کشت این محصول راهبردی در استان زنجان افزود: برنامه ابلاغی استان برای سال زراعی جاری کشت یک هزار هکتار کلزا است؛ این در حالی است که سال گذشته حدود 350 هکتار از اراضی به زیر کشت رفته بود و پیش‌بینی می‌کنیم امسال با رشد 50 درصدی نسبت به سال گذشته مواجه باشیم.

مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به دغدغه برخی کشاورزان پیرامون حساسیت بذر کلزا و خطرات ناشی از برودت زودهنگام هوای استان، تصریح کرد: کلزا گیاهی کاملاً مزرعه‌محور و مدیریت‌پذیر است. اگر کشاورزان محترم کشت را به‌موقع و پیش از آغاز سرمای پاییزه انجام دهند تا بوته به مرحله مطلوب رشدی (رزت / 8 برگی) برسد، گیاه مقاومت کامل در برابر سرمای سخت زمستان را پیدا خواهد کرد.

وی ادامه داد: کشت‌های دیرهنگام مانند مهرماه به دلیل نرسیدن بوته به مرحله رزت دچار آسیب سرمازدگی می‌شوند. همچنین شرط اساسی موفقیت در سبز شدن کلزا، بستر‌سازی دقیق خاک، خرد کردن کلوخه‌ها و پاکسازی زمین از سنگ‌ریزه است.

این مسئول با مقایسه مزیت‌های اقتصادی کشت کلزا در مقایسه با گندم بیان کرد: در استان زنجان نزدیک به 20 هزار هکتار گندم آبی کشت می‌شود که اگر تنها 10 درصد از این اراضی به تناوب کشت کلزا اختصاص یابد، علاوه بر اصلاح بافت خاک، درآمد کشاورزان به طور چشمگیری متحول خواهد شد و افزایش درآمدی حدود 2 برابری خواهند داشت.

 درآمد دو برابری کلزا نسبت به گندم آبی

مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به نرخ خرید تضمینی محصولات افزود: در حال حاضر قیمت خرید تضمینی هر کیلوگرم کلزا حدود 120 هزار تومان و بیش از دو برابر قیمت گندم است؛ عملکرد مزارع کلزای استان زنجان نیز حداقل 3 تن در هکتار بوده و در سال‌های گذشته رکوردهای تا 5 و نیم تا 6 تن در هکتار نیز در استان به ثبت رسیده که توجیه اقتصادی آن را بسیار بالاتر از گندم قرار می‌دهد.

وی در خصوص نحوه خرید محصول و پرداخت مطالبات کشاورزان استان خاطرنشان کرد: خرید محصول کلزا به صورت کاملاً تضمینی انجام شده و وجه آن از طریق کارخانجات روغن‌کشی در سال گذشته ظرف مدت حداکثر یک هفته پرداخت شده بود.

فعالیت کارخانه روغن‌کشی در استان زنجان

این مسئول با اشاره به راه‌اندازی کارخانه روغن‌کشی در شهرستان سلطانیه بیان کرد: خوشبختانه با راه‌اندازی کارخانه روغن‌کشی جدید در شهرستان سلطانیه، امسال بخش عمده محصول تولیدی مزارع استان توسط این واحد فرآوری به صورت نقدی خریداری شد و بخش اندکی نیز به سایر استان‌ها ارسال گردید؛ از این رو کلزاکاران استان از حیث تضمین خرید و تسویه‌حساب نقدی دغدغه‌ای نخواهند داشت.