پایگاه خبری صدای زنجان نیوز/ حوادث اخیر و تحولات ژئوپلیتیکی
پس از دفاع مقدس در جنگ رمضان و حماسه آفرینی دلیرمردان و شیرزنان عرصه میدان، خیابان
و دیپلماسی، ایران را در موقعیتی حساس و نیازمند رویکردی نوین در حوزه ارتباطات قرار
داده است. تغییرات ساختاری و جایگاه استراتژیک به دست آمده، نهادی به نام «روابط عمومی» را از نقش اطلاعرسانی
ساده به یک واحد حیاتی در مدیریت بحران، امنیت ملی و جنگ نرم ارتقا داده است. در واقع،
در سال 1405، روابط عمومی یگر یک بخش جانبی نیست، بلکه در خط مقدم نبرد برای افکار
عمومی و شکلدهی روایتهای کلیدی قرار دارد.
این مقاله به بررسی نقش و
وظایف روابط عمومی در دو دوره بحرانی جنگ و آتشبس میپردازد.
۱.
روابط
عمومی در شرایط جنگی:
سپری در برابر طوفان اطلاعات
در زمان جنگ، حفظ انسجام
ملی، مدیریت ترس و مقابله با پروپاگاندا، اصلیترین وظایف روابط عمومی است. در این
شرایط بحرانی، وظایف کلیدی این نهاد عبارتند از:
جنگ اطلاعاتی و خنثیسازی
شایعات: دشمن با بهرهگیری از ابزارهای دیجیتال و انتشار اخبار جعلی (فِیکنیوز) سعی
در ایجاد ترس و آشوب در میان مردم دارد. روابط عمومی باید با پایش لحظهای فضای مجازی،
ارائه اطلاعات معتبر و سریع و بهطور مداوم شایعات را خنثیسازی کند. سرعت عمل در این
زمینه از اهمیت ویژهای برخوردار است.
مدیریت بحران و کنترل هیجان عمومی: در این شرایط، سکوت یا اظهارنظر، هر
دو میتوانند تاثیرات گستردهای بر جامعه داشته باشند. روابط عمومی باید با دقت و ظرافت،
زمانبندی انتشار اطلاعات را بهگونهای انجام دهد که از سقوط روحی جامعه و ایجاد وحشت
جمعی جلوگیری شود.
همافزایی نهادها: اتحاد در سخن: برای جلوگیری از تناقض در بیانیهها
و ایجاد سردرگمی، روابط عمومی باید به عنوان حلقه واسط بین فرماندهی نظامی، نهادهای
امنیتی و بدنه اجرایی/مدنی عمل کند.
جذب حمایت روانی:
ایجاد روایتهای حماسی و امیدبخش، تقویت روحیه نیروهای مسلح و مردم و
امیدواری به پیروزی، از وظایف مهم
" روابط عمومی" در شرایط جنگ است. این
روایتها باید بر پایه واقعیتها بنا شوند و از اغراق و فریبکاری پرهیز کنند.
• مدیریت بحرانهای زیرساختی:
آسیب به زیرساختهای حیاتی مانند برق، آب و اینترنت، میتواند منجر به
هرجومرج شود.
روابط عمومی باید به سرعت دستورالعملهای ایمنی و وضعیت را به اطلاع رسانهها
و عموم مردم برساند.
سبک پیامها در این دوره
باید حماسی، قاطع، مختصر و سریع باشد. کانالهای ارتباطی باید شامل شبکههای اجتماعی
و پیامرسانهای الکترونیکی باشند و واکنشگویی آنی و لحظهای به تحولات، الزامی است.
۲.
روابط
عمومی در شرایط آتشبس:
پلی به سوی اعتماد و امید
پس از آتشبس، تمرکز از جنگ
به سمت بازسازی اعتماد و مدیریت انتظارات تغییر میکند. در این دوره، وظایف کلیدی روابط
عمومی عبارتند از:
• مدیریت انتظارات:
پس از تنشهای شدید، مردم
انتظار تغییرات سریع و چشمگیر در وضعیت اقتصادی و اجتماعی دارند. روابط عمومی باید
با شفافسازی فرآیندها و واقعبینانه بودن در وعدهها، از ایجاد ناامیدی جلوگیری کند.
• بازسازی تصویر نهادها:
محدودیتها و تصمیمات اضطراری
در زمان جنگ، ممکن است باعث کاهش اعتماد عمومی به برخی نهادها شده باشند. در این دوره،
روابط عمومی باید با گزارشگری شفاف از عملکرد واقعی نهادها، به بازگرداندن اعتماد
عمومی کمک کند.
• مقابله با «خستگی از خبر»:
پس از مدتها درگیری، جامعه
دچار فرسودگی روانی میشود. روابط عمومی باید لحن پیامها را از حالت «جنگی/تنشزا»
به حالت «سازنده/توسعهمحور» تغییر دهد و به جای تمرکز بر اخبار منفی، بر دستاوردهای
کوچک و تلاشهای بازسازی تاکید کند.
• اطلاعرسانی درباره روند بازسازی: اطلاعرسانی
دقیق درباره تلاشهای دولت و سازمانها برای ترمیم آسیبهای فیزیکی و اقتصادی، حس امنیت
روانی را در جامعه تقویت میکند.
• دیپلماسی عمومی:
در صورت آغاز مذاکرات، روابط عمومی سازمانهای کلیدی باید پیامهای مناسبی
را برای مخاطبان داخلی و خارجی ارسال کند تا فضای لازم برای تصمیمگیریهای سیاسی فراهم
شود.
در این دوره، لحن پیامها
باید آرام، شفاف، تحلیلی و امیدوارکننده باشد. استفاده از رسانههای رسمی و انتشار
گزارشهای مستند و دقیق، مورد توجه قرار میگیرد و واکنشگویی با دقت و برنامهریزی
دقیق، در اولویت قرار دارد.